Hà Nội: Yêu cầu bảo đảm thống nhất trong quản lý hệ thống thoát nước

Xây dựng kịch bản phòng chống ngập úng

Trả lời chất vấn của đại biểu Nguyễn Thị Diễm Hằng (Tổ đại biểu số 12) về hệ thống thông tin dữ liệu thoát nước, Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phi Thường cho biết, Thành ủy, UBND thành phố đã giao Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Hà Nội xây dựng dự án rất quan trọng là dự án hệ thống cảm biến úng ngập trên toàn địa bàn thành phố. Hiện nay, Sở Xây dựng cùng với công ty thoát nước đang vận hành hệ thống quản lý cao độ hồ ao trên địa bàn thành phố để điều tiết việc xử lý úng ngập theo thời gian thực.

Liên quan đến việc cơn mưa ngày 10/7 gây ngập úng tại khu vực đường Quang Trung (phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam), ông Nguyễn Phi Thường cho biết, mực nước ngập từ 30cm và quá 30 phút được coi là ngập úng. Tại khu vực đường Quang Trung, xảy ra hiện tượng dềnh nước khoảng hơn 20cm; nguyên nhân do dự án chống ngập đang trong giai đoạn nghiệm thu và chuyển giao cho đơn vị khai thác vận hành, dẫn đến việc mở cửa thoát nước của hồ Bảy Mẫu chậm. Ngoài ra, 10 dự án chống ngập theo lệnh khẩn cấp sẽ có tác động đến 120/220 điểm úng ngập đã được xác định, một số khu vực vẫn đang chờ thoát nước của hệ thống tả Nhuệ, hữu Nhuệ và Bắc sông Hồng.

Giám đốc Sở Xây dựng thành phố cũng thông tin thêm, thành phố đã xây dựng ba kịch bản: mưa dưới 10mm, mưa từ 10-30mm và mưa trên 30mm, kèm theo đó là 3 phương án tổ chức giao thông tại 141 vị trí từng xuất hiện ngập trước đây, trong đó, đơn vị sẽ cảnh báo sớm người dân, rào chắn kịp thời các hầm chui, tuyến đường trũng và khu vực nguy hiểm.

Liên quan đến tiến độ thực hiện quy hoạch thoát nước Thủ đô được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2013, đại biểu Trần Thị Thanh Tú (Tổ đại biểu số 23) cho biết: đến nay, tỷ lệ đầu tư các hồ điều hòa mới đạt khoảng 18,4%, các công trình thoát nước đạt khoảng 20%. Đây là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng úng ngập khu vực trung tâm chưa được giải quyết căn bản. Đại biểu đề nghị UBND thành phố làm rõ lộ trình đẩy nhanh các dự án và giải pháp khai thác hiệu quả các công trình sau đầu tư.

Làm rõ thêm một số vấn đề đại biểu quan tâm, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, sau 13 năm triển khai, khoảng cách giữa quy hoạch và đầu tư vẫn còn lớn. Tại lưu vực sông Tả Đáy, công suất thiết kế là 811m3/giây nhưng hiện mới đạt 164,5m3/giây; diện tích hồ điều hòa theo quy hoạch khoảng 5.040ha, trong khi thực tế mới đạt khoảng 1.075ha.

Để khắc phục, thành phố đang điều chỉnh quy hoạch thoát nước và quy hoạch cốt nền. Dự kiến trong tháng 10, sau khi quy hoạch được phê duyệt, thành phố sẽ ban hành Đề án thoát nước khu vực đô thị tập trung giai đoạn 2026-2030. Theo đề án, công suất các trạm bơm đầu mối sẽ nâng lên khoảng 774m3/giây, diện tích hồ điều hòa đạt khoảng 1.250ha. Tổng nhu cầu vốn dự kiến khoảng 132.000 tỷ đồng, gồm khoảng 32.000 tỷ đồng từ ngân sách và khoảng 100.000 tỷ đồng từ nguồn ngoài ngân sách.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng, thành phố sẽ chuyển từ bố trí vốn theo từng dự án sang bố trí theo từng nhiệm vụ, từng lưu vực và từng nguồn vốn; ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng khung, công trình đầu mối và công trình liên lưu vực. Đồng thời, thành phố sẽ xử lý dứt điểm trong năm 2026 đối với 26/52 khu đô thị chưa hoàn thành bàn giao hạ tầng; trường hợp chủ đầu tư không thực hiện đúng trách nhiệm sẽ bị xem xét hạn chế giao dự án mới hoặc công khai vi phạm theo quy định.

Liên quan đến khai thác các hồ điều hòa, Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết mục tiêu chính vẫn là phục vụ thoát nước, vì vậy việc khai thác mặt nước phải bảo đảm dung tích đón lũ. Thành phố chỉ định hướng khai thác các khu vực ven hồ, đường dạo, công viên cây xanh và các dịch vụ phù hợp, sau đó giao các xã, phường quản lý để tạo nguồn thu bù đắp chi phí duy tu, vận hành.

Bảo đảm tiêu thoát nước kịp thời, hiệu quả

Đại biểu Nguyễn Văn Đức (Tổ đại biểu số 27) đặt câu hỏi với Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội phụ trách lĩnh vực hạ tầng về công tác phân cấp quản lý hệ thống thoát nước trên địa bàn thành phố. Đại biểu đề nghị Phó Chủ tịch UBND thành phố cho biết giải pháp điều hành cụ thể của thành phố để bảo đảm việc quản lý hệ thống thoát nước được thực hiện thống nhất, đồng bộ giữa các đơn vị, qua đó bảo đảm công tác tiêu, thoát nước được kịp thời và hiệu quả trên toàn địa bàn thành phố.

Trả lời chất vấn nội dung này, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn khẳng định, trong quá trình tổ chức thực hiện, thành phố luôn xác định nguyên tắc quản lý hệ thống thoát nước phải bảo đảm tính thống nhất theo lưu vực, không để việc phân cấp theo địa giới hành chính làm ảnh hưởng đến hiệu quả tiêu, thoát nước. Tuy nhiên, đây chỉ là phân cấp về trách nhiệm quản lý nhà nước, còn việc tổ chức vận hành hệ thống thoát nước luôn được điều hành theo nguyên tắc liên thông giữa các lưu vực nhằm bảo đảm hiệu quả chung của toàn hệ thống.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố, các gói thầu duy trì hệ thống thoát nước hiện nay đều được tổ chức theo phạm vi lưu vực, thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ như duy tu, nạo vét, thu gom, kiểm soát dòng chảy, xử lý sự cố và vận hành các công trình đầu mối. Vì vậy, khi xảy ra mưa lớn hoặc các tình huống phát sinh, thành phố sẽ điều hành tập trung, thống nhất giữa các sở, ngành, địa phương và đơn vị vận hành để bảo đảm tiêu, thoát nước kịp thời.

Thời gian tới, UBND thành phố sẽ tiếp tục rà soát cơ chế phân cấp, đồng thời hoàn thiện quy chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị quản lý nhằm bảo đảm hệ thống thoát nước được vận hành thống nhất, không bị chia cắt bởi ranh giới hành chính. Bên cạnh đó, thành phố sẽ tiếp tục ứng dụng công nghệ số trong quản lý, giám sát và điều hành hệ thống thoát nước; tăng cường chia sẻ dữ liệu giữa các đơn vị quản lý để kịp thời phát hiện, xử lý các điểm ngập úng, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống thoát nước trên toàn địa bàn.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố khẳng định, mục tiêu của Hà Nội là xây dựng hệ thống quản lý thoát nước đồng bộ, hiện đại, bảo đảm khả năng ứng phó với các hiện tượng thời tiết cực đoan, góp phần giảm thiểu tình trạng ngập úng và phục vụ phát triển đô thị bền vững.

Tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động ở tất cả các cấp

Phát biểu kết luận phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà cho biết, đã có 27 lượt đại biểu chất vấn và 35 lượt trả lời với nhiều ý kiến sâu sắc, trách nhiệm, sát thực tiễn. Các câu hỏi tập trung làm rõ tồn tại, nguyên nhân, trách nhiệm và phản ánh đúng những vấn đề cử tri, nhân dân Thủ đô quan tâm. Chủ tịch UBND thành phố, các Phó Chủ tịch UBND thành phố, giám đốc các sở, ngành và lãnh đạo các cơ quan liên quan đã nghiêm túc trả lời, thẳng thắn nhìn nhận hạn chế, làm rõ nguyên nhân, đề ra giải pháp và cam kết lộ trình thực hiện trước HĐND thành phố và cử tri.

Đối với những nội dung chưa được trao đổi trực tiếp tại hội trường, Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố và các sở, ngành tiếp tục trả lời đầy đủ bằng văn bản gửi Thường trực HĐND thành phố để tổng hợp, gửi đại biểu trước khi bế mạc kỳ họp.

Riêng đối với công tác tiêu thoát nước và giải quyết úng ngập đô thị, HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố rà soát tổng thể quy hoạch tiêu thoát nước, đẩy nhanh các dự án trọng điểm, ưu tiên xử lý dứt điểm các điểm úng ngập thường xuyên và các tuyến giao thông huyết mạch. Đồng thời, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý, dự báo, vận hành hệ thống tiêu thoát nước; nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị và chính quyền địa phương, phát huy vai trò của người dân trong bảo vệ hệ thống thoát nước và giữ gìn vệ sinh môi trường.

Kết thúc phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị UBND thành phố, các sở, ban, ngành và chính quyền các cấp khẩn trương cụ thể hóa các cam kết tại nghị trường thành kế hoạch thực hiện với lộ trình, trách nhiệm và kết quả rõ ràng; tập trung giải quyết dứt điểm những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra.

Phi Long