Quy hoạch phải “rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm”

“Cầm tay chỉ việc” cho các xã còn chậm

Trước đề nghị của đại biểu Nguyễn Kỳ Thanh về tiến độ lập các cấp độ quy hoạch trên địa bàn tỉnh, Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang cho biết, ngay sau khi bộ máy chính quyền mới đi vào hoạt động, UBND tỉnh đã xác định quy hoạch là nhiệm vụ trọng tâm, ban hành kế hoạch và chỉ đạo quyết liệt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh... Tuy nhiên, quá trình triển khai còn nhiều khó khăn, vướng mắc. Hệ thống pháp luật về quy hoạch tiếp tục được hoàn thiện, nhiều quy định mới được ban hành, đặt ra yêu cầu quản lý ngày càng cao.

Theo phân cấp, cấp xã trực tiếp tổ chức lập và phê duyệt quy hoạch chung, trong khi năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ, nhất là tại các xã miền núi, vùng sâu, vùng xa còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ triển khai các đồ án.

Để tháo gỡ, Sở Xây dựng đã phân loại các địa phương theo tiến độ, tập trung hỗ trợ, hướng dẫn theo phương châm “cầm tay chỉ việc”; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các sở, ngành trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch. Giám đốc Sở Xây dựng cam kết hoàn thành quy hoạch chung theo tiến độ UBND tỉnh giao.

Trả lời đại biểu Lương Thị Ngọc về chất lượng quy hoạch, Giám đốc Sở Xây dựng nhấn mạnh, yếu tố quan trọng là tuân thủ đầy đủ quy trình. Các địa phương phải xây dựng nhiệm vụ quy hoạch, lấy ý kiến các sở, ngành, cập nhật định hướng phát triển, quy hoạch chuyên ngành và hệ thống hạ tầng kỹ thuật trước khi hoàn thiện đồ án.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng, thực hiện đúng quy trình sẽ góp phần bảo đảm chất lượng và sự kết nối đồng bộ về giao thông, công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật.

Một điểm nghẽn khác được đại biểu Hoàng Lân đặt ra là năng lực và việc lựa chọn đơn vị tư vấn.

Thừa nhận đây là khó khăn lớn trong quá trình triển khai, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, nhiều xã miền núi gặp trở ngại do giá trị hợp đồng thấp trong khi chi phí khảo sát lớn, khiến nhiều đơn vị tư vấn không mặn mà tham gia.

Để bảo đảm tiến độ, Sở Xây dựng đã chủ động kết nối các đơn vị tư vấn; đồng thời giao Viện Quy hoạch kiến trúc xây dựng Nghệ An thực hiện tại những địa phương gặp khó khăn trong lựa chọn tư vấn. Việc lựa chọn đơn vị tư vấn được thực hiện trên cơ sở đánh giá năng lực theo quy định, gắn với tăng cường hướng dẫn, thẩm định và kiểm soát chất lượng đồ án.

Xác định trung tâm xã mới phải tạo được đồng thuận

Chất vấn về chuyển đổi số trong lĩnh vực quy hoạch, đại biểu Phạm Thùy Vinh đề nghị làm rõ tiến độ số hóa và khả năng khai thác dữ liệu.

Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang cho biết, toàn bộ đồ án quy hoạch đã được phê duyệt đang được cập nhật lên Hệ thống thông tin quy hoạch quốc gia của Bộ Xây dựng. Sau khi hoàn thành, các xã, phường sẽ được cấp tài khoản khai thác dữ liệu; từng đồ án được số hóa trên nền tảng bản đồ GIS phục vụ quản lý, tra cứu thống nhất.

Đại biểu Nguyễn Thị Tú Hương phản ánh, nhiều quy hoạch chuyên ngành về điện, lưới điện, thủy lợi, cấp nước liên vùng đã được phê duyệt từ nhiều năm nhưng chưa triển khai, làm hạn chế không gian phát triển của địa phương.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng, quá trình lập quy hoạch lần này cũng là dịp để rà soát toàn bộ các quy hoạch chuyên ngành. Những quy hoạch không còn phù hợp hoặc kéo dài nhiều năm nhưng không có khả năng triển khai sẽ được đề xuất loại bỏ sau khi thống nhất với các sở, ngành, qua đó tạo thêm dư địa phát triển cho xã, phường.

Đại biểu Chu Anh Tuấn đề nghị làm rõ giải pháp bảo đảm liên kết vùng, tránh chồng chéo giữa quy hoạch cấp xã với Quy hoạch tỉnh; đồng thời băn khoăn về khả năng điều chỉnh quy hoạch nếu tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã... Trả lời chất vấn, Giám đốc Sở Xây dựng khẳng định, mọi đồ án quy hoạch cấp xã đều phải căn cứ Quy hoạch tỉnh. Trong quá trình lập nhiệm vụ, các địa phương phải rà soát hệ thống hạ tầng kỹ thuật, đánh giá nhu cầu thực tế và khả năng kết nối với định hướng phát triển chung; các sở, ngành thực hiện thẩm định tổng thể để bảo đảm sự thống nhất giữa các quy hoạch.

Đối với các xã đã được phê duyệt quy hoạch, việc lập quy hoạch được triển khai đồng thời với quá trình điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 trên cơ sở các phương án dự thảo, nên không ảnh hưởng đến tính thống nhất sau khi Quy hoạch tỉnh được phê duyệt.

Về khả năng tiếp tục điều chỉnh đơn vị hành chính cấp xã, Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, đến nay chưa có hướng dẫn chính thức từ Trung ương. Vì vậy, các địa phương vẫn phải triển khai lập quy hoạch theo kế hoạch của UBND tỉnh; nếu sau này có thay đổi sẽ điều chỉnh phù hợp thực tiễn, bảo đảm tiết kiệm nguồn lực và không ảnh hưởng tiến độ chung.

Một vấn đề được đại biểu Nguyễn Viết Hùng nêu là khó khăn trong xác định trung tâm các xã mới sau sáp nhập, nhất là tại khu vực miền núi, biên giới, nơi dân cư phân tán, địa hình phức tạp.

Theo Giám đốc Sở Xây dựng, việc lựa chọn trung tâm xã phải hài hòa giữa vị trí địa lý, quy mô dân số, điều kiện hạ tầng và định hướng phát triển lâu dài.

Sở Xây dựng đã hướng dẫn các địa phương thực hiện theo 4 nguyên tắc: rà soát toàn diện điều kiện địa lý, dân số và khả năng kết nối hạ tầng; ưu tiên tận dụng trung tâm hiện hữu nếu đáp ứng yêu cầu phát triển; lấy ý kiến rộng rãi của cấp ủy, chính quyền và Nhân dân trước khi quyết định; bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tỉnh, định hướng phát triển và chủ trương của Trung ương về sắp xếp đơn vị hành chính.

“Bên cạnh cơ sở khoa học và chuyên môn, sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định thành công của công tác quy hoạch”, Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang nhấn mạnh.

Chậm tiến độ, để sai sót phải xem xét trách nhiệm

Kết luận nội dung chất vấn, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh đánh giá, công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch đô thị và nông thôn đã được tập trung chỉ đạo, song tiến độ tại một số địa phương còn chậm; một số xã, phường còn lúng túng trong lựa chọn tư vấn, lập nhiệm vụ và tổ chức lập đồ án.

Công tác quy hoạch còn gặp khó do thiếu cơ sở định hướng thống nhất; một số quy hoạch chuyên ngành kéo dài, chậm được rà soát; nguồn lực hạn chế; việc xác định trung tâm hành chính của các xã mới còn nhiều vướng mắc. Ứng dụng chuyển đổi số, cập nhật, kết nối và chia sẻ dữ liệu quy hoạch cũng chưa đồng bộ.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh tiếp tục nâng cao nhận thức về vai trò của công tác quy hoạch; người đứng đầu các sở, ngành, địa phương phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng lập và quản lý quy hoạch.

UBND tỉnh cần rà soát các vướng mắc trong quy định của Trung ương để kịp thời kiến nghị sửa đổi, bổ sung; công khai Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 điều chỉnh đã được phê duyệt và chỉ đạo các xã, phường rà soát, điều chỉnh các đồ án bảo đảm thống nhất, đồng bộ với Quy hoạch tỉnh và các quy hoạch ngành.

Cùng với ưu tiên bố trí nguồn lực, cần tăng cường hướng dẫn chuyên môn, cung cấp dữ liệu và định hướng phát triển ngành, lĩnh vực cho các địa phương; bảo đảm quy hoạch có tầm nhìn dài hạn, kết nối đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, vùng sản xuất tập trung, khu du lịch và các công trình đầu mối liên vùng.

Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh cũng đề nghị đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, kết nối cơ sở dữ liệu quy hoạch với hệ thống dữ liệu dùng chung; công khai đầy đủ các đồ án để người dân, doanh nghiệp thuận lợi tra cứu, giám sát.

Đối với các xã, phường, phải tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác lập quy hoạch, bố trí nhân lực, kinh phí; phối hợp chặt chẽ với đơn vị tư vấn và lấy ý kiến rộng rãi của Nhân dân, nhất là đối với việc xác định trung tâm hành chính, khu vực phát triển và các công trình hạ tầng trọng điểm.

UBND tỉnh được đề nghị tăng cường theo dõi, kiểm tra, giám sát quá trình lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện quy hoạch; kịp thời chấn chỉnh, xử lý trách nhiệm đối với cơ quan, đơn vị, địa phương chậm tiến độ hoặc để xảy ra sai sót, ảnh hưởng đến chất lượng đồ án.

“Quy hoạch phải đi trước một bước, mở đường cho phát triển. HĐND tỉnh đề nghị UBND tỉnh, các sở, ngành, địa phương khẩn trương cụ thể hóa cam kết tại phiên chất vấn theo hướng rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ trách nhiệm; bảo đảm quy hoạch đồng bộ, khả thi, có tầm nhìn dài hạn”, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh Dương Đình Chỉnh nhấn mạnh.

Diệp Anh