TP. Hồ Chí Minh: Đồng bộ cơ chế, chính sách để nâng cao chất lượng nhân lực y tế cơ sở

Chiều 14/7, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị giám sát chuyên đề về kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri về bảo đảm nhân lực y tế tại trạm y tế cấp xã trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn thành phố.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH thành phố Trần Thị Diệu Thuý cho rằng, các vấn đề liên quan đến y tế cơ sở luôn nhận được sự quan tâm lớn của cử tri và nhân dân, bởi đây là tuyến đầu trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý sức khỏe cộng đồng và phục vụ trực tiếp người dân tại địa phương.

Qua khảo sát thực tế trên địa bàn và tổng hợp ý kiến cử tri, Đoàn ĐBQH thành phố nhận thấy y tế cơ sở đang đối mặt với nhiều khó khăn, nhất là về nhân lực, cơ cấu chuyên môn, cơ sở vật chất và cơ chế hoạt động sau khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy. Một số trạm y tế còn thiếu bác sĩ, thiếu bác sĩ chuyên khoa, trong khi việc phân bổ nhân lực giữa các khu vực chưa đồng đều, dẫn đến nơi thừa, nơi thiếu.

Các ý kiến, kiến nghị tại hội nghị sẽ được Đoàn ĐBQH thành phố tổng hợp, phân loại để tiếp tục kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền, đồng thời tham mưu các giải pháp phù hợp nhằm củng cố y tế cơ sở, bảo đảm quyền lợi chăm sóc sức khỏe của nhân dân.

Cần hoàn thiện cơ chế, chính sách để phát huy vai trò y tế cơ sở

Tại hội nghị, ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Văn hóa và Xã hội Lê Văn Khảm cho rằng, để đánh giá đúng vai trò của y tế cơ sở cần bổ sung thêm thông tin về cơ cấu nhân lực, chức năng, nhiệm vụ và khối lượng công việc của từng vị trí, thay vì chỉ thống kê số lượng. Báo cáo cũng cần có phụ lục tổng hợp, phân nhóm ý kiến cử tri theo từng lĩnh vực để làm cơ sở nghiên cứu, đề xuất giải pháp phù hợp.

Liên quan đến nhân lực, ĐBQH cho rằng những kiến nghị của ngành y tế thành phố là rất xác đáng và cần sớm được tháo gỡ. Chia sẻ với băn khoăn rằng "khi người đang làm việc không còn thấy cơ hội phát triển, thiếu động lực truyền cảm hứng cho thế hệ sau thì nguồn nhân lực tại địa phương cũng dễ dịch chuyển sang nơi khác, sang tuyến khác", ĐBQH đề nghị có kiến nghị cụ thể với các cơ quan chức năng nhằm hoàn thiện cơ chế thu hút, giữ chân nhân lực.

Về công tác đào tạo, ĐBQH đề nghị tiếp tục phát huy mô hình liên kết giữa bệnh viện và trạm y tế trong đào tạo, thực hành bác sĩ. Theo ĐBQH, y tế cơ sở cần đội ngũ bác sĩ không chỉ có năng lực chuyên môn mà còn am hiểu quản lý sức khỏe cộng đồng, chăm sóc ban đầu và y học gia đình. Ngay trong quá trình đào tạo, bác sĩ cũng cần có thời gian thực hành tại tuyến cơ sở để hiểu rõ yêu cầu thực tiễn.

ĐBQH cũng đề nghị rà soát các quy định liên quan đến mô hình một trạm y tế quản lý nhiều điểm trạm, nhất là việc cấp phép hoạt động, ký hợp đồng bảo hiểm y tế và cơ chế điều phối bác sĩ giữa các điểm trạm. Những vướng mắc về phạm vi, thời gian và địa điểm hành nghề cần được nghiên cứu sửa đổi để tạo sự linh hoạt cho y tế cơ sở. Đồng thời, cần phân tích rõ nhu cầu từng nhóm nhân lực, đặc biệt là nhân lực y tế công cộng, làm cơ sở đề xuất chính sách phù hợp với định hướng phát triển của hệ thống y tế cơ sở.

Trao đổi thêm về vấn đề này, ĐBQH, Viện trưởng Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Vũ Trung cho biết Bộ Nội vụ đang hoàn thiện dự thảo thông tư về cán bộ, công chức và dự kiến ban hành trong tháng 7. Theo đó, số lượng người làm việc tại các trạm y tế thuộc TP. Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh và các đặc khu sẽ do địa phương chủ động quyết định trên cơ sở nhu cầu thực tế.

Theo ĐBQH Nguyễn Vũ Trung, đây là tín hiệu tích cực, tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong bố trí nhân lực. Tuy nhiên, cùng với việc bảo đảm số lượng, cần đặc biệt quan tâm đến cơ cấu chuyên môn, nhất là các bác sĩ chuyên khoa như tâm thần và một số lĩnh vực còn thiếu. Nếu thành phố chủ động xây dựng kế hoạch phát triển nguồn nhân lực ngay từ bây giờ thì khi chính sách mới được ban hành sẽ có thể triển khai hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng y tế cơ sở.

Giải quyết kiến nghị cử tri, củng cố nhân lực y tế cơ sở

Báo cáo về kết quả giải quyết kiến nghị của cử tri về bảo đảm nhân lực y tế tại Trạm Y tế cấp xã trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp trên địa bàn, Phó Giám đốc Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Vĩnh Châu cho biết, trong giai đoạn 2021-2026, thông qua các kỳ tiếp xúc cử tri của Đoàn ĐBQH, HĐND và UBND thành phố đã tiếp nhận, phân loại và chỉ đạo giải quyết kịp thời các kiến nghị liên quan đến bảo đảm nhân lực y tế tại Trạm Y tế cấp xã. Phần lớn các kiến nghị đã được trả lời theo đúng quy định, đồng thời được cụ thể hóa bằng các cơ chế, chính sách và giải pháp tổ chức nhằm củng cố hệ thống y tế cơ sở.

Việc củng cố nguồn nhân lực y tế cơ sở luôn được thành phố xác định là nhiệm vụ trọng tâm, đặc biệt trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là bước chuyển quan trọng khi toàn bộ 168 Trạm Y tế được chuyển về trực thuộc UBND cấp xã quản lý, tạo điều kiện để địa phương chủ động hơn trong quản lý nhân lực, bố trí nguồn lực và giải quyết kịp thời các kiến nghị của cử tri.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thành phố vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Hiện còn 125/168 Trạm Y tế chưa tuyển đủ nhân lực theo chỉ tiêu tạm giao. Sự chênh lệch giữa nhu cầu thực tế và chỉ tiêu biên chế, cùng với yêu cầu bổ sung các vị trí mới, đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Theo Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố, Sở sẽ tiếp tục phối hợp với các Sở, ngành và UBND cấp xã theo dõi sát tình hình nhân lực, đôn đốc thực hiện các chính sách đã ban hành, đồng thời kiến nghị Bộ Y tế sớm hoàn thiện các quy định về vị trí việc làm, định mức nhân lực và xếp hạng Trạm Y tế.

Đây sẽ là cơ sở quan trọng để giải quyết căn cơ các kiến nghị của cử tri, bảo đảm nguồn nhân lực y tế cơ sở đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Hoa Lê