Tăng cường bảo đảm an toàn đập, hồ chứa trước nguy cơ mưa lũ cực đoan
Trước dự báo hiện tượng El Niño tiếp tục duy trì với cường độ mạnh, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra các đợt mưa lũ cực đoan làm gia tăng rủi ro mất an toàn đập, hồ chứa thủy lợi; Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du.
Theo dự báo của Trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia, hiện tượng El Niño đang ảnh hưởng đến nước ta và có xu hướng tiếp tục mạnh lên trong khoảng ba tháng tới, duy trì ở cường độ mạnh trong giai đoạn từ tháng 10 đến tháng 12/2026.
Mặc dù El Niño là nguyên nhân chính dẫn đến thiếu hụt lượng mưa, song vẫn tiềm ẩn nguy cơ xuất hiện các đợt mưa lũ cực đoan với cường độ rất lớn trong thời gian ngắn, khiến dòng chảy về hồ chứa tăng đột biến, mực nước dâng nhanh, đặc biệt tại các hồ chứa vừa và nhỏ.
Trước tình hình trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có đập và hồ chứa thủy lợi khẩn trương triển khai các giải pháp nhằm chủ động ứng phó với mưa lũ cực đoan; bảo đảm an toàn đập, hồ chứa và giảm thiểu rủi ro cho vùng hạ du trong mùa mưa lũ năm 2026 và các năm tiếp theo.
Bộ yêu cầu các địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm các kết luận, nghị quyết, chỉ thị của Ban Bí thư, Chính phủ và Bộ Nông nghiệp và Môi trường về công tác phòng, chống thiên tai và quản lý an toàn đập, hồ chứa. Đồng thời chỉ đạo các đơn vị quản lý, khai thác công trình thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước; rà soát việc phân cấp quản lý và củng cố năng lực các tổ chức khai thác công trình thủy lợi.
Các địa phương cũng được yêu cầu tổ chức kiểm tra, đánh giá an toàn đập, hồ chứa nước theo đúng quy định; chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ được phân cấp trong công tác quản lý nhà nước về an toàn đập, hồ chứa.
Đối với các hồ chứa bị hư hỏng hoặc đang thi công, Bộ yêu cầu thường xuyên kiểm tra, đánh giá hiện trạng, triển khai các giải pháp bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du, đồng thời hạn chế tích nước đối với những hồ chưa bảo đảm điều kiện an toàn.
Đối với các hồ chứa có cửa van điều tiết, Bộ đề nghị các địa phương khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành; kiểm tra toàn diện tình trạng an toàn công trình; bảo đảm hệ thống cấp điện, thiết bị đóng mở cửa van, hệ thống giám sát và quan trắc luôn trong trạng thái sẵn sàng hoạt động.
Đồng thời, các đơn vị quản lý cần tổ chức vận hành thử thiết bị theo quy định, xây dựng các kịch bản vận hành linh hoạt phù hợp với từng tình huống mưa lớn, thường xuyên cập nhật bản tin dự báo khí tượng thủy văn để kịp thời điều chỉnh phương án vận hành, bảo đảm an toàn công trình và góp phần cắt giảm lũ cho vùng hạ du.
Bộ cũng yêu cầu các địa phương tổ chức trực ban nghiêm túc trong mùa mưa lũ, thường xuyên kiểm tra công trình, sẵn sàng phương án ứng phó, xử lý sự cố theo phương châm "4 tại chỗ"; thông báo kịp thời cho chính quyền và người dân vùng hạ du khi có tình huống xảy ra.
Bên cạnh đó, các đơn vị quản lý hồ chứa phải thường xuyên cập nhật đầy đủ, chính xác số liệu quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng, bao gồm mực nước hồ, dung tích hồ và lưu lượng xả lên hệ thống thông tin điện tử theo quy định.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố quan tâm triển khai các nhiệm vụ nêu trên và báo cáo kết quả thực hiện về Bộ (qua Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi) trước ngày 25/7/2026 để tổng hợp, theo dõi.