Chuyển đổi số trong phổ biến pháp luật phải thực chất, không "số hóa cơ học"
Chiều 14/7, tiếp tục Phiên họp thứ tư, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).
Bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật của người dân
Trình bày Tờ trình dự án Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, việc xây dựng dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) nhằm khắc phục hạn chế, khó khăn, vướng mắc của Luật hiện hành; đổi mới hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật; bảo đảm quyền tiếp cận thông tin pháp luật, quyền tham gia góp ý, phản ánh, kiến nghị về chính sách, pháp luật.
Dự thảo Luật cũng hướng đến tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Theo Bộ trưởng, dự thảo Luật gồm 5 chương, 42 điều, giữ nguyên số chương và tăng một điều so với Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012. Trong đó, dự thảo sửa đổi, hoàn thiện nội dung của 40 điều, giữ nguyên một điều và bổ sung một điều mới.
Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012 với cơ sở chính trị, pháp lý, thực tiễn đã nêu trong Tờ trình.
Nội dung dự thảo Luật cơ bản phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; song cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát, thể chế hóa đầy đủ một số định hướng, yêu cầu tại Kết luận số 80-KL/TW, Chỉ thị số 58-CT/TW, quán triệt sâu sắc hơn nữa yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.
Về phạm vi điều chỉnh, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với đề xuất của cơ quan soạn thảo. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng việc bổ sung quy định về truyền thông chính sách chưa phù hợp với tên gọi của dự Luật, bởi hoạt động này diễn ra ở giai đoạn xây dựng chính sách, chưa phải là quy định của pháp luật và đã được điều chỉnh trong Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Cũng có ý kiến nhận định phạm vi sửa đổi như dự thảo Luật chưa xử lý được những bất cập cốt lõi của công tác phổ biến, giáo dục pháp luật. Do đó, đề nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh theo hướng bổ sung các cơ chế hỗ trợ để người dân, doanh nghiệp chủ động và thuận lợi hơn trong tiếp cận, tìm hiểu pháp luật.
Dựa vào cộng đồng, phát huy vai trò của thiết chế văn hóa cơ sở.
Qua thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành với sự cần thiết ban hành và phạm vi sửa đổi Luật.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, công tác phổ biến pháp luật phải trở thành động lực xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật, không được làm theo lối mòn hay mang tính hình thức. Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, chuyển đổi số trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật cần phải thực chất, tránh “số hóa cơ học”; cần hướng tới tương tác đa chiều, có cơ chế tiếp nhận phản hồi và đo lường mức độ hiểu biết của người dân trên môi trường số.
Về phương thức tiếp cận, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, cần phân định rõ đối tượng đặc thù và cá nhân hoá nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật. Phổ biến, giáo dục pháp luật phải dựa vào cộng đồng, phát huy mạnh mẽ vai trò của thiết chế văn hóa cơ sở.
Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga cơ bản tán thành với chủ trương xã hội hóa công tác giáo dục pháp luật; đồng thời, đề nghị giao HĐND cấp tỉnh quyết định biện pháp khuyến khích, hỗ trợ xã hội hóa theo hướng: xác định rõ phạm vi, điều kiện áp dụng bảo đảm phù hợp với nhiệm vụ và khả năng cân đối của ngân sách địa phương để nhà nước giữ vai trò chủ đạo cho công tác này.