Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên chủ trì phiên họp của Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường

Tham dự phiên họp có: Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải; Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân.

Cùng dự có: Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường; đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội; đại diện các Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng…

Tập trung phân cấp, phân quyền; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh

Theo Tờ trình dự án Luật, qua quá trình tổ chức thi hành Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ, một số quy định đã bộc lộ vướng mắc, bất cập, nhất là trong thực hiện thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, phân định thẩm quyền quản lý nhà nước và yêu cầu bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Trên cơ sở đánh giá thực tiễn thi hành pháp luật và rà soát các quy định hiện hành, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của 4 luật nêu trên nhằm thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, chính sách đã được Chính phủ quyết định tại các Nghị quyết nêu trên, đồng thời luật hóa các nội dung của Nghị định số 133/2025/NĐ-CP đã được thực tiễn kiểm nghiệm, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất và đồng bộ của hệ thống pháp luật.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Như Quỳnh nêu rõ, dự thảo Luật tập trung sửa đổi, bổ sung các nội dung: phân cấp, phân quyền; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; luật hóa các cơ chế đã được thực hiện theo các nghị quyết, nghị định của Chính phủ và hoàn thiện cơ chế quản lý trong các lĩnh vực tần số vô tuyến điện, viễn thông, giao dịch điện tử, chuyển giao công nghệ.

Trình bày dự thảo Báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Đỗ Đức Hồng Hà cho biết, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cơ bản tán thành với định hướng của Chính phủ là không sửa đổi phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của 4 luật hiện hành, mà tập trung vào các nội dung như đã nêu trong Tờ trình.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đỗ Đức Hồng Hà nhận thấy, dự án Luật đã bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tương thích với điều ước quốc tế có liên quan.

Tuy nhiên, do dự án Luật sửa đổi 4 luật trong thời gian khẩn trương, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị, Chính phủ chỉ đạo tiếp tục rà soát phương án luật hóa việc sửa đổi Phụ lục IV Luật Đầu tư, quy định thẩm quyền của Bộ trưởng, sự thống nhất với Luật Giá, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về thuế, quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, các cam kết quốc tế về vô tuyến điện và viễn thông; đồng thời làm rõ phương thức hậu kiểm thay thế tương ứng với các điều kiện, thủ tục được cắt giảm.

Bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật và cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia

Qua thảo luận, các đại biểu thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật; đánh giá cao và tán thành việc cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh của dự thảo Luật, đặc biệt, bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa 4 điều kiện kinh doanh; đồng thời, thống nhất yêu cầu việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm phải đi liền với công cụ quản lý thay thế đầy đủ, hiệu quả.

Băn khoăn về quy định sửa đổi, bổ sung quy định về cấp phép băng tần trong trường hợp đặc biệt đối với doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh (sửa điểm d khoản 4 Điều 18), ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Ngọc Sơn cho rằng, việc luật hóa quy định này chưa đủ cơ sở chính trị, thực tiễn.

Lý do, theo đại biểu là không tồn tại vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn trong hoạt động cấp phép băng tần trong trường hợp đặc biệt đối với doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh.

Các đại biểu cũng đề nghị, bổ sung đánh giá thực tiễn thi hành, làm rõ nội hàm “tỷ lệ cơ bản” của lượng tần số phục vụ quốc phòng, an ninh và cơ chế giám sát thực hiện đề án, bảo đảm không làm méo mó cạnh tranh trên thị trường viễn thông.

Bên cạnh đó, đại diện Thường trực các cơ quan của Quốc hội cũng đề nghị, Chính phủ cần bảo đảm sự thống nhất với Luật Giá, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về thuế, về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp; bảo đảm tính tương thích với các cam kết quốc tế WTO, CPTPP, EVFTA mà Việt Nam tham gia.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Trần Văn Khải đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo cần tập trung giải trình những ý kiến rất xác đáng của các thành viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường; đại diện Thường trực các cơ quan của Quốc hội góp ý vào dự thảo Luật tại phiên họp này, nhằm bảo đảm tính thuyết phục của dự án Luật khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến.

Dứt khoát không để khoảng trống pháp lý sau ngày 1/3/2027

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý vào dự thảo Luật.

Trong đó, làm rõ những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, nhất là quy định chuyển tiếp hay quy định giao Chính phủ quy định cụ thể về cơ chế, chính sách sử dụng chung miễn phí cơ sở hạ tầng viễn thông phục vụ nhiệm vụ quốc phòng - an ninh và cơ chế miễn phí hệ thống xử lý tài chính an toàn.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị, tiếp tục rà soát kỹ nhằm cắt giảm các quy trình, thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh không còn phù hợp, các nội dung trùng lặp hoặc không còn cần thiết để tạo thuận lợi nhất cho doanh nghiệp; kiên quyết xóa bỏ tư duy “không quản được thì cấm” và những thủ tục biến tướng gây khó khăn cho doanh nghiệp; đồng thời, cần bảo đảm phù hợp với các cam kết quốc tế mà Việt Nam đã ký kết.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, tiếp tục nghiên cứu, làm rõ và quy định đầy đủ các phương thức quản lý thay thế tương ứng; với tinh thần xuyên suốt là chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ hình thức quản lý bằng cấp phép sang quản lý bằng tiêu chuẩn, quy chuẩn và giám sát thực tế. Tinh thần chung là cải cách, đơn giản hóa nhưng không buông lỏng quản lý nhà nước.

Cùng với đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, cần quy định thấu đáo thời điểm thi hành luật và bổ sung đầy đủ các quy định chuyển tiếp đối với hồ sơ giấy phép, chứng chỉ các cấp, các dự án, thoả thuận đang thực hiện; khẩn trương hoàn thiện và ban hành đồng bộ các văn bản quy định chi tiết, có hiệu lực đồng thời với Luật; dứt khoát không để khoảng trống pháp lý sau ngày 1/3/2027.

Kết luận nội dung phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cho biết, hồ sơ dự án Luật đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp không thường lệ đầu tháng 8/2026 theo trình tự, thủ tục rút gọn và quy trình “2 trong 1”. Thường trực Ủy ban sẽ kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định việc bổ sung dự án Luật vào Chương trình lập pháp năm 2026 theo quy định.

Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương nghiên cứu, tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến tại phiên họp; Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường khẩn trương hoàn thiện Báo cáo thẩm tra sơ bộ trên cơ sở kết quả phiên họp, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp thứ 4 bảo đảm chất lượng, đúng thời hạn.

Tin: Thanh Chi; Ảnh: Hồ Long