Thẩm tra sơ bộ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng

Rà soát tính thống nhất với các luật liên quan

Trình bày dự thảo báo cáo thẩm tra sơ bộ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Việc sửa đổi Luật nhằm kịp thời thể chế hóa quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng; hoàn thiện hành lang pháp lý về công tác đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Bên cạnh đó, đẩy mạnh phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, đề cao trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ, cải tiến phương thức quản lý điều hành phù hợp với tổ chức bộ máy, chính quyền địa phương 2 cấp; chuyển đổi mạnh mẽ từ cơ chế “tiền kiểm” sang “hậu kiểm” có trọng điểm, bảo đảm chặt chẽ, rõ ràng, thực thi nghiêm túc; khắc phục một số hạn chế, bất cập của Luật hiện hành.

Thường trực Ủy ban nhất trí phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của dự thảo Luật, bao gồm sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật số 69/2020/QH14 (dự kiến sửa đổi, bổ sung 22/74 điều), tập trung vào 3 nhóm chính sách: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số; xử lý các vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn; đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền địa phương gắn với sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Thường trực Ủy ban đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, bảo đảm dự thảo Luật thể hiện đầy đủ, thống nhất các nhóm chính sách đã xác định, gắn với mục tiêu cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, giảm chi phí, thời gian cho người dân, doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Hồ sơ dự án Luật đã được rà soát, đối chiếu với hệ thống pháp luật có liên quan đến công tác đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài. Thường trực Ủy ban cũng đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát tính thống nhất với: Luật Việc làm về hợp tác, liên kết với tổ chức dịch vụ việc làm trong chuẩn bị nguồn lao động; Luật Doanh nghiệp về thay đổi, cập nhật thông tin Giấy phép hoạt động kinh doanh; quy định về việc doanh nghiệp dịch vụ hoặc tổ chức dịch vụ việc làm trực tiếp đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề cho người lao động, trong mối liên hệ với Luật Việc làm và Luật Giáo dục nghề nghiệp; Luật Điều ước quốc tế; Luật Cơ quan đại diện nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ở nước ngoài; Luật Phục hồi, phá sản.

Tại phiên họp, các đại biểu đã thảo luận về các nội dung: chuẩn bị nguồn lao động; quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp dịch vụ; rà soát cắt giảm tối đa các thủ tục hành chính; quy định cụ thể kỹ năng nghề, ngoại ngữ của người lao động…

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ lưỡng những nội dung các đại biểu nêu, phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra, nghiên cứu tiếp thu, hoàn thiện dự thảo Luật bảo đảm chất lượng cao nhất, bám sát nguyên tắc xây dựng luật hiện nay, chỉ quy định những vấn đề lớn, ổn định; các thủ tục hành chính nên quy định trong các văn bản dưới luật thì thuận tiện hơn trong quá trình triển khai sau này.

"Trước mắt tập trung sửa đổi các nội dung trong phạm vi điều chỉnh đã được Chính phủ thống nhất; những nội dung còn lại tiếp tục nghiên cứu tiếp thu để sửa đổi toàn diện Luật sau này", Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh.

Nội dung sửa đổi tập trung vào 3 nhóm vấn đề

Trước đó, trình bày tờ trình của Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết, qua gần 5 năm thực hiện, Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng số 69/2020/QH14 đã góp phần tạo hành lang pháp lý thông thoáng, minh bạch cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài và các doanh nghiệp, bảo đảm hội nhập quốc tế, hướng đến các tiêu chuẩn lao động quốc tế và nội luật hóa các cam kết quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Tuy nhiên, trước yêu cầu thực tiễn, Luật số 69/2020/QH14 đã phát sinh một số hạn chế, khó khăn. Cụ thể, một số quy định của Luật chưa theo theo kịp sự đa dạng của thực tiễn và diễn biến của thị trường cung ứng lao động quốc tế. Phạm vi các hành vi bị nghiêm cấm và hệ thống giải thích khái niệm chưa bao quát hết các phương thức vi phạm, thực tiễn ngày càng đa dạng.

Nhiều khái niệm có tính then chốt trong quản lý như "trực tiếp tuyển chọn", "cho người khác sử dụng giấy phép" còn chưa được định nghĩa, dẫn đến cách hiểu và áp dụng pháp luật chưa thống nhất, làm giảm hiệu lực của công tác kiểm tra và xử lý vi phạm. Quy định về điều kiện cấp Giấy phép chưa đủ chặt chẽ để hạn chế những doanh nghiệp có vi phạm đã bị thu hồi Giấy phép nhưng vẫn "lách luật" để đề nghị cấp lại Giấy phép, làm ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh lành mạnh và quyền, lợi ích hợp pháp của người lao động…

Mô hình tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đã có sự thay đổi căn bản sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Ở Trung ương, chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực này đã chuyển từ Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội về Bộ Nội vụ sau khi hợp nhất; ở địa phương do Sở Nội vụ tham mưu thực hiện.

Tư duy quản lý đối với một số nội dung còn thiên về "tiền kiểm" kiểm soát đầu vào chưa đề cao tính tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp...

“Việc xây dựng Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng tập trung vào 3 nhóm vấn đề: cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; điều kiện đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số; xử lý một số vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số; đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương và giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp”, Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng nói.

Tin: Nhật Linh; Ảnh: Phạm Thắng