Nước Pháp nín thở chờ phán quyết về bà Marine Le Pen
Đây được xem là một trong những phán quyết có tác động chính trị lớn nhất tại Pháp trong nhiều năm qua, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai của lực lượng cực hữu đang có vị thế ngày càng mạnh mẽ trong đời sống chính trị nước này.
Tòa phúc thẩm Paris sẽ đưa ra quyết định quan trọng vào ngày mai, 7/7, về việc liệu bà Marine Le Pen, lãnh đạo đảng cực hữu Tập hợp Quốc gia (RN), có được phép tham gia cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm 2027 hay không.
Nếu lệnh cấm tranh cử được giữ nguyên, đảng Tập hợp Quốc gia sẽ buộc phải kích hoạt phương án dự phòng bằng cách đưa Chủ tịch đảng Jordan Bardella ra tranh cử thay thế. Kịch bản này không chỉ đánh dấu sự kết thúc hơn nửa thế kỷ ảnh hưởng của gia đình Le Pen đối với phong trào cực hữu Pháp, mà còn mở ra một giai đoạn đầy bất định đối với đảng này.
Từ ứng viên hàng đầu đến bị cáo trước tòa
Bà Marine Le Pen từ lâu được xem là gương mặt nổi bật nhất của phe cực hữu tại Pháp. Sau ba lần tranh cử tổng thống, bà đã từng bước mở rộng ảnh hưởng của đảng Tập hợp Quốc gia và đưa đảng này từ vị thế bên lề trở thành một trong những lực lượng chính trị lớn nhất đất nước.
Tuy nhiên, tham vọng tranh cử lần thứ tư của bà đang đối mặt với trở ngại pháp lý nghiêm trọng.
Tháng 3 vừa qua, bà Le Pen bị kết tội biển thủ quỹ của Liên minh châu Âu (EU) trong một vụ việc liên quan đến việc sử dụng ngân sách Nghị viện châu Âu để chi trả cho các nhân viên được cho là làm việc cho đảng thay vì thực hiện nhiệm vụ tại cơ quan lập pháp châu Âu. Vụ việc diễn ra trong thời gian bà giữ cương vị nghị sĩ Nghị viện châu Âu từ năm 2004 đến năm 2016.
Tòa án tuyên phạt bà 4 năm tù, trong đó 2 năm được hưởng án treo và 2 năm thi hành dưới hình thức quản thúc bằng thiết bị điện tử. Quan trọng hơn, bà bị cấm tham gia tranh cử và đảm nhiệm chức vụ công trong vòng 5 năm.
Bà Le Pen đã kháng cáo và hiện toàn bộ sự chú ý đang đổ dồn vào quyết định của Tòa phúc thẩm Paris, được đưa ra vào ngày mai.
Cuộc chiến pháp lý mang màu sắc chính trị
Bà Le Pen đã bác bỏ mọi cáo buộc. Nhà lãnh đạo đảng Tập hợp Quốc gia cho rằng việc cấm bà tranh cử là hành động tước đi quyền lựa chọn của cử tri.
Ngược lại, các đối thủ khẳng định đây là một vụ án hình sự thông thường và bà Le Pen phải chịu trách nhiệm trước pháp luật như bất kỳ công dân nào khác.
Điều đáng chú ý là dù nổi tiếng với lập trường hoài nghi châu Âu, bà Le Pen vẫn tìm đến Tòa án Nhân quyền châu Âu để yêu cầu xem xét lại lệnh cấm tranh cử, cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của vụ việc đối với tương lai chính trị của bà.
Dấu mốc lịch sử với gia đình Le Pen
Gia đình Le Pen đã gắn bó với phong trào cực hữu Pháp trong hơn 50 năm.
Người đặt nền móng là ông Jean-Marie Le Pen, nhà sáng lập đảng Mặt trận Quốc gia vào thập niên 1970. Dưới sự lãnh đạo của ông, đảng này trở thành biểu tượng của chủ nghĩa dân tộc cực hữu và các chính sách chống nhập cư.
Năm 2011, Marine Le Pen tiếp quản đảng từ cha mình. Bà tiến hành chiến lược “bình thường hóa” hình ảnh của phong trào cực hữu, đổi tên đảng thành Tập hợp Quốc gia, loại bỏ nhiều nhân vật gây tranh cãi và tìm cách mở rộng sức hấp dẫn đối với cử tri trung dung.
Nhờ chiến lược đó, đảng này từng bước gia tăng ảnh hưởng và hiện được nhiều cuộc thăm dò đánh giá là lực lượng có khả năng chiến thắng cao nhất ở vòng đầu cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm 2027.
Nếu bà Le Pen bị loại khỏi cuộc đua, đây sẽ là lần đầu tiên trong nhiều thập niên gia đình Le Pen không giữ vai trò trung tâm trong chiến dịch tranh cử tổng thống của phe cực hữu.
Chủ tịch Jordan Bardella và “kế hoạch B”
Người được xem là ứng viên thay thế sáng giá nhất là Jordan Bardella, Chủ tịch đảng Tập hợp Quốc gia.
Gia nhập đảng từ năm 16 tuổi, ông Bardella được bà Le Pen dìu dắt trong suốt quá trình trưởng thành về chính trị. Năm 2022, ông tiếp quản vị trí Chủ tịch đảng, trong khi bà Le Pen tập trung vào vai trò lãnh đạo phe nghị sĩ.
Ở tuổi 30, ông Bardella đã trở thành một hiện tượng chính trị tại Pháp. Với khả năng sử dụng mạng xã hội hiệu quả, đặc biệt trên TikTok, ông đã giúp đảng Tập hợp Quốc gia tiếp cận nhóm cử tri trẻ tuổi mà trước đây đảng này gặp nhiều khó khăn.
Tuy nhiên, dù nổi tiếng và có sức hút truyền thông, ông Bardella vẫn chưa phải là một nhân vật đã được kiểm chứng qua các cuộc tranh cử Tổng thống. Điều đó khiến nhiều nhà quan sát cho rằng việc thay thế bà Le Pen bằng ông sẽ là một bước đi đầy rủi ro đối với đảng Tập hợp Quốc gia.
Cánh cửa Điện Élysée vẫn rộng mở?
Các cuộc thăm dò dư luận hiện nay cho thấy đảng Tập hợp Quốc gia vẫn duy trì vị thế dẫn đầu trong cuộc bầu cử Tổng thống Pháp bất kể ứng viên là bà Marine Le Pen hay ông Jordan Bardella. Đối thủ được đánh giá có khả năng cạnh tranh lớn nhất hiện nay là cựu Thủ tướng Édouard Philippe.
Lợi thế của đảng Tập hợp Quốc gia phần nào xuất phát từ tình trạng chia rẽ kéo dài giữa các lực lượng cánh tả và trung dung. Tuy nhiên, hệ thống bầu cử hai vòng của Pháp khiến kết quả chung cuộc vẫn rất khó dự báo, bởi các đảng thường hình thành liên minh hoặc kêu gọi cử tri bỏ phiếu chiến thuật ở vòng hai nhằm ngăn chặn ứng viên cực hữu.
Một số khảo sát gần đây thậm chí cho thấy ông Bardella có tỷ lệ ủng hộ nhỉnh hơn bà Le Pen. Song, giới phân tích cho rằng kinh nghiệm chính trị, mức độ nhận diện và mạng lưới ảnh hưởng của bà Le Pen vẫn là những yếu tố mà người kế nhiệm khó có thể thay thế ngay lập tức.
Vì vậy, phán quyết sắp tới của Tòa phúc thẩm Paris không chỉ quyết định tương lai của bà Le Pen, mà còn có thể đánh dấu bước ngoặt đối với toàn bộ phong trào cực hữu Pháp. Dù kết quả ra sao, cuộc bầu cử Tổng thống Pháp năm 2027 nhiều khả năng sẽ tiếp tục chứng kiến đảng Tập hợp Quốc gia là một trong những ứng viên nặng ký nhất cho cuộc đua vào Điện Élysée.