Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Đổi mới tư duy, quyết liệt hành động, giữ vững kỷ cương, lấy kết quả làm thước đo

Khẳng định vai trò trụ cột của Quốc hội trong hoàn thiện thể chế, thúc đẩy phát triển

Chiều nay, 6/7, tại Nhà Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc họp giao ban Lãnh đạo Quốc hội với Thường trực các cơ quan của Quốc hội, Văn phòng Quốc hội (các cơ quan) về thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm và các nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm.

Qua báo cáo kết quả 6 tháng đầu năm và ý kiến, đề xuất tại cuộc họp, phát biểu kết luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn biểu dương các cơ quan của Quốc hội đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn và bảo đảm chất lượng. Trong tổng số 164 nhiệm vụ, các cơ quan của Quốc hội đã hoàn thành xuất sắc 114 nhiệm vụ, đang tiếp tục thực hiện 38 nhiệm vụ và đặc biệt không có nhiệm vụ nào bị quá hạn.

Theo Chủ tịch Quốc hội, những kết quả đạt được đã khẳng định vai trò trụ cột của Quốc hội trong hoàn thiện thể chế và thúc đẩy phát triển. Quốc hội tiếp tục khẳng định vững chắc vai trò trụ cột trong việc hoàn thiện thể chế và thực hiện các nhiệm vụ chiến lược, tháo gỡ hiệu quả các điểm nghẽn, tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của đất nước.

Điều này được thể hiện rõ nét qua những kết quả cụ thể mà đất nước đã đạt được trong 6 tháng đầu năm, như: tăng trưởng GDP ước đạt 8,18%, mức cao nhất trong vòng 15 năm trở lại đây (tính từ năm 2011); 9 địa phương tăng trưởng đạt mức 2 con số và 25 địa phương tăng trưởng dưới 10%; thu ngân sách nhà nước đạt 62% dự toán, ghi nhận mức cao kỷ lục từ trước đến nay. Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, các nhà đầu tư và Nhân dân đối với sự điều hành của Đảng, Nhà nước tiếp tục được củng cố vững chắc.

Những kết quả trên là nhờ những năm qua Quốc hội và các cơ quan đã tập trung tháo gỡ về thể chế. Đặc biệt, từ khi thực hiện Nghị quyết số 66 của Bộ Chính trị, Quốc hội đã thông qua 94 luật và 28 văn bản quy phạm pháp luật. Tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương ngày 4/7 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đánh giá “điểm nghẽn thể chế đã cơ bản được tháo gỡ”, điểm nghẽn không còn chủ yếu nằm ở thể chế, chủ trương, mà nằm ở khâu tổ chức thực thi.

“Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng biểu dương Quốc hội khi từ đầu nhiệm kỳ đến nay đã thông qua được 122 luật, nghị quyết với tốc độ nhanh chóng và hiệu quả cao, phục vụ kịp thời công tác điều hành của Chính phủ. Đồng chí cũng giao nhiệm vụ từ nay đến cuối năm, Quốc hội cần tiếp tục xem xét, thông qua khoảng 80 luật, nghị quyết nữa - đây là trọng trách hết sức nặng nề nhưng cũng đầy vẻ vang”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội cũng biểu dương các cơ quan báo chí, đặc biệt là Báo Đại biểu Nhân dân, Cổng Thông tin Quốc hội đã thông tin kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng và các hoạt động của Quốc hội trong việc thể chế nhanh chóng, đầy đủ, hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng thành chính sách, pháp luật để thực thi.

Chuyển biến rõ nét trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện

Nhìn lại kết quả 6 tháng đầu năm, Chủ tịch Quốc hội cũng chỉ rõ, điều đáng mừng hơn cả là Quốc hội đã tạo được bước chuyển biến rõ nét trong phương thức lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.

Chất lượng tham mưu, phối hợp và trách nhiệm thực thi được nâng lên rõ rệt, hình thành nên một phương thức làm việc mới, nền nếp mới và khí thế mới trong hoạt động của Quốc hội. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo vào quy trình lập pháp đã giúp đẩy nhanh tốc độ xử lý, vừa bảo đảm tính kịp thời, vừa nâng cao độ chính xác, đáp ứng tốt yêu cầu thực tiễn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Chủ tịch Quốc hội cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế cần khắc phục.

“Điểm nghẽn hiện nay không còn chủ yếu nằm ở chủ trương, mà ở chất lượng tổ chức thực hiện; không phải là chúng ta thiếu việc để làm, mà là có việc làm rồi nhưng hiệu quả chưa thật sự tương xứng; chất lượng tổ chức thực hiện, có việc làm rồi nhưng hiệu quả chưa thật sự tương xứng, có việc hoàn thành đúng tiến độ nhưng chưa tạo chuyển biến rõ nét, có việc đúng quy trình nhưng chưa tạo được giá trị gia tăng, có việc tham mưu còn thiếu tính dự báo và chưa thật sự chủ động. Đây chính là khoảng cách giữa yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn với năng lực tổ chức thực hiện”, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ.

Tiếp tục lấy hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm

Qua các ý kiến và thực tiễn kết quả triển khai nhiệm vụ 6 tháng đầu năm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị toàn hệ thống tiếp tục quán triệt xuyên suốt là đổi mới tổ chức phải đi đôi với đổi mới tư duy; hoàn thiện thể chế phải gắn với nâng cao chất lượng thực thi; kỷ luật phải đi liền với trách nhiệm và hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng kết quả cụ thể, bằng chất lượng phục vụ đại biểu Quốc hội, cử tri và Nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan của Quốc hội rà soát các Nghị quyết của Quốc hội, nhất là 9 Nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để thực hiện 10 Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị vừa qua, đến nay đã được thực hiện tới đâu, chỗ nào tốt, chỗ nào còn vướng.

Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, khối lượng công việc phía trước là rất lớn, yêu cầu ngày càng cao, trong khi nhiều nhiệm vụ mới sẽ được triển khai ngay sau Hội nghị Trung ương lần thứ 3 sắp tới. Điều này đòi hỏi các cơ quan của Quốc hội phải chủ động hơn, quyết liệt hơn, chuyên nghiệp hơn và hiệu quả hơn nữa.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục lấy hoàn thiện thể chế là nhiệm vụ trọng tâm. Tiếp tục chuẩn bị thật tốt các nội dung trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất và Kỳ họp thường lệ cuối năm, đảm bảo thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng.

“Mỗi dự án luật, nghị quyết phải thực sự tháo gỡ được điểm nghẽn của thực tiễn, góp phần kiến tạo phát triển, kiên quyết không trình những nội dung chưa chuẩn bị kỹ, chưa đảm bảo chất lượng”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Cùng với đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hoạt động giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Giám sát phải đi vào thực chất, theo đến cùng việc thực hiện các kết luận, kiến nghị; tăng cường hậu kiểm, kiểm đếm và làm rõ trách nhiệm.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu các Trưởng đoàn giám sát theo dõi các kết luận giám sát, nếu thấy không thực hiện phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để yêu cầu Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương thực hiện.

“Kết quả giám sát là phải có hậu kiểm. Mỗi quyết định, mỗi quyết sách của Quốc hội phải đảm bảo căn cứ chính trị đúng, cơ sở pháp lý vững, luận cứ khoa học chắc và có tính khả thi”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Chuyển mạnh từ tư duy xử lý công việc sang tư duy kiến tạo giải pháp, từ phản ứng sang chủ động

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, đổi mới phương thức làm việc. Mỗi cơ quan phải chuyển mạnh từ tư duy xử lý công việc sang tư duy kiến tạo giải pháp, từ phản ứng sang chủ động. Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội là người đứng đầu, phải chủ động các công việc.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phải tạo chuyển biến rõ nét về chuyển đổi số, xây dựng Quốc hội số. Chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ mà phải trở thành phương thức quản trị mới. Phải khai thác hiệu quả dữ liệu, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, giảm tối đa thủ tục trung gian, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao chất lượng phục vụ hoạt động Quốc hội. Thống nhất chủ trương vận hành hệ thống Quốc hội số từ 1/8 tới.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục siết chặt kỷ cương, kỷ luật, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Mỗi nhiệm vụ phải được thực hiện theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ sản phẩm, rõ kết quả. Các Phó Chủ tịch Quốc hội tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm trên từng lĩnh vực được phân công; bám sát chương trình, kế hoạch, tăng cường làm việc trực tiếp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, Văn phòng Quốc hội, một số Bộ, ngành; chủ động tháo gỡ, kiểm tra, đôn đốc đến cùng để có kết quả cụ thể.

Mỗi dự án luật phải góp phần tháo gỡ ít nhất một điểm nghẽn của thực tiễn

Đối với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, Văn phòng Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, thẩm tra, giám sát. Mỗi báo cáo thẩm tra phải thực sự có chính kiến, có phản biện, có kiến nghị rõ ràng. Mỗi cuộc giám sát phải tạo được chuyển biến thực chất trong tổ chức thực hiện. Mỗi dự án luật phải góp phần tháo gỡ ít nhất một điểm nghẽn của thực tiễn.

Văn phòng Quốc hội tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác tham mưu, phục vụ theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, giảm tối đa khâu trung gian, giấy tờ, hội họp không cần thiết; nâng cao chất lượng phục vụ của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, của Chủ tịch, các Phó Chủ tịch.

Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh vai trò người đứng đầu Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, Văn phòng Quốc hội phải là trung tâm đoàn kết, hạt nhân đổi mới, là người chịu trách nhiệm cao nhất chất lượng, tiến độ, hiệu quả công việc của cơ quan mình. Từng đại biểu Quốc hội chuyên trách phải quán triệt tinh thần bài viết của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về nhiệm vụ của người đại biểu Quốc hội để thực hiện nhiệm vụ, xứng đáng với sự tin tưởng của Đảng, của Nhân dân.

Chủ tịch Quốc hội chia sẻ điều trăn trở không phải là chúng ta làm nhiều việc hơn mà phải làm đúng hơn, nhanh hơn, hiệu quả hơn và tạo ra nhiều giá trị hơn. “Tới đây, chúng ta phải làm đúng, làm nhanh, làm hiệu quả, tạo ra giá trị cho cơ quan Quốc hội, cho xã hội. Bởi vì mỗi quyết sách của Quốc hội đều liên quan tới đời sống của Nhân dân, liên quan tới hoạt động của các thành phần kinh tế trong xã hội”.

Nhấn mạnh như vậy, Chủ tịch Quốc hội đề nghị mỗi cơ quan, mỗi đồng chí và mỗi đại biểu, mỗi cán bộ phải biến quyết tâm thành hành động, biến chương trình công tác thành kết quả cụ thể; lấy kết quả công việc để khẳng định năng lực, lấy hiệu quả phục vụ để khẳng định trách nhiệm, lấy sự hài lòng của đại biểu Quốc hội, của cử tri, Nhân dân làm thước đo cao nhất.

Phải trả lời 3 câu hỏi trước mỗi quyết định, mỗi công việc

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban, Văn phòng Quốc hội phải giao việc, phân công rất rõ ràng, cụ thể từng đồng chí, có biểu đồ theo dõi công việc.

Mỗi đồng chí phải luôn tự đặt mình ba câu hỏi trước mỗi quyết định, mỗi công việc: Một là đã đúng chủ trương chưa? Hai là, đã mang lại giá trị cao nhất chưa? Ba là, đã làm hết trách nhiệm của mình hay chưa?

“Nếu mỗi người đều trả lời được ba câu hỏi đó bằng hành động và kết quả cụ thể thì chất lượng hoạt động của Quốc hội chắc chắn sẽ có chuyển biến mạnh mẽ hơn. Một là đúng chủ trương, cái thứ hai là mang lại hiệu quả, cái thứ ba là hết trách nhiệm chưa”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Gửi thông điệp đến toàn thể cơ quan Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, các cơ quan của Quốc hội phải “đổi mới tư duy để nâng tầm tham mưu; Quyết liệt hành động để nâng cao hiệu quả; Giữ vững kỷ cương để củng cố niềm tin; Lấy kết quả làm thước đo, lấy Nhân dân làm mục tiêu phục vụ."

Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, với truyền thống đoàn kết, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao, các cơ quan của Quốc hội sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ năm 2026.

“Đây là năm đầu tiên chúng ta thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và cũng năm đầu tiên của nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Chúng ta hoàn thành tốt nhất năm đầu tiên này sẽ tạo khí thế mới, tạo niềm tin, động lực của toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, đảng viên của cơ quan Quốc hội. Nếu chúng ta hoàn thành được nhiệm vụ thì Đảng sẽ tin, dân sẽ tin. Đó là cái nhiệm vụ, là thước đo của chúng ta”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Phạm Thúy; Ảnh: Lâm Hiển