500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩViết tiếp bản trường ca tri ân
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2027), Quân khu 9 cùng các địa phương Tây Nam Bộ đang triển khai quyết liệt Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ". Mỗi mẫu sinh phẩm được lấy, mỗi hài cốt được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định là sự tri ân sâu nặng đối với những người con đã hiến dâng trọn tuổi xuân và xương máu vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Thắp sáng hành trình tri ân
Chiến tranh đã lùi xa, nhưng trên nhiều nghĩa trang liệt sĩ ở Tây Nam Bộ vẫn còn những tấm bia lặng lẽ mang dòng chữ “liệt sĩ chưa xác định được thông tin”. Phía sau mỗi dòng chữ ấy là một người con của Tổ quốc chưa được gọi đúng tên, là mong ngóng chưa nguôi của biết bao gia đình. Vì vậy, với Quân khu 9, Chiến dịch 500 ngày đêm là một “trận đánh” thời bình, không tiếng súng nhưng đầy thử thách, nhân văn và thiêng liêng.
Chiến dịch được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027, hướng tới mục tiêu trước tháng 7/2027 tìm kiếm, quy tập khoảng 1.450 hài cốt liệt sĩ; năm 2026 phấn đấu hoàn thành khoảng 900 hài cốt, 7 tháng năm 2027 thực hiện 550 hài cốt còn lại. Khối lượng công việc trên toàn Quân khu rất lớn với 116 nghĩa trang liệt sĩ, hơn 155.971 phần mộ, 83 mộ tập thể, 47.316 phần mộ chưa có thông tin; tổng số mộ thuộc diện cần lấy mẫu trong Chiến dịch, gồm mộ chưa có thông tin và mộ có một phần thông tin lên tới 92.573 phần mộ.
Đáng chú ý, nhiệm vụ lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN được tổ chức đồng bộ, trọng tâm trước ngày 1/7/2027 là hoàn thành lấy mẫu đối với 40.928 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại các nghĩa trang trên địa bàn Quân khu. Đây là bước đi đột phá, kết hợp hồ sơ, nhân chứng, bản đồ trận đánh với khoa học ADN để từng bước “trả lại tên” cho các anh.
Từ chỉ đạo chung, các địa phương đã khẩn trương vào cuộc. Tại thành phố Cần Thơ, việc lấy mẫu được tổ chức tại 17 nghĩa trang liệt sĩ, hướng tới hơn 5.100 mộ chưa có thông tin. Ở Đồng Tháp, công việc lấy mẫu cũng được đẩy mạnh, đến ngày 25/6/2026, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã lấy và bàn giao 442 mẫu tại Nghĩa trang liệt sĩ Châu Thành, đồng thời số hóa hồ sơ phục vụ giám định ADN.
Với An Giang, toàn tỉnh có 20 nghĩa trang liệt sĩ với 35.945 phần mộ, hơn 30.000 phần mộ còn thiếu hoặc chưa xác định thông tin. Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Châu Phú, tỉnh tổ chức làm điểm, lấy 37 mẫu hài cốt đầu tiên, mã hóa, niêm phong, bàn giao đúng quy trình.
Trong chuyến thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ Đội K92 tại Campuchia, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước khẳng định: “Mỗi hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, mỗi danh tính được xác định không chỉ góp phần làm vơi đi nỗi mong chờ của thân nhân, mà còn là sự tri ân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đó cũng là động lực để các lực lượng tiếp tục vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ, góp phần đưa các Anh hùng liệt sĩ trở về với đất mẹ và gia đình”.
Tại Vĩnh Long, công tác chuẩn bị được tiến hành khẩn trương, thống nhất từ tỉnh đến cơ sở, phấn đấu đến tháng 7/2027 tìm kiếm, quy tập 140 hài cốt liệt sĩ. Đến cuối tháng 6/2026, tỉnh đã phối hợp tìm được 50 hài cốt, an táng 43 hài cốt...
Quyết tâm hoàn thành sứ mệnh tri ân
Kết quả bước đầu của Quân khu 9 cho thấy quyết tâm tri ân đã được hiện thực hóa thành hành động cụ thể. Đến cuối tháng 6/2026, toàn Quân khu 9 đã tìm kiếm, quy tập được 292 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 186 hài cốt được quy tập tại Campuchia. Riêng từ khi phát động Chiến dịch 500 ngày đêm đến cuối tháng 6, các đơn vị đã tìm kiếm, quy tập 200 hài cốt, đạt gần 14% chỉ tiêu được giao.
Đằng sau những con số ấy là những bước chân bền bỉ vượt rừng sâu, biên giới, là những ngày đào tìm giữa cái nắng hơn 40 độ C và sự kiên trì của những người lính mang trên mình sứ mệnh tri ân. Theo Phó Chính ủy Quân khu, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu, Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon, từ nay đến trước tháng 7/2027, lực lượng vũ trang Quân khu đẩy mạnh tuyên truyền để người dân cung cấp thông tin về liệt sĩ; đồng thời huy động tối đa nguồn lực hoàn thành việc lấy mẫu sinh phẩm đối với 40.928 phần mộ trước ngày 1/7/2027.
Để hoàn thành mục tiêu đó, các địa phương cần tiếp tục coi đây là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị; mở rộng các kênh tiếp nhận thông tin; vận động cựu chiến binh, nhân chứng, thân nhân liệt sĩ và Nhân dân cung cấp tư liệu, manh mối; đồng thời đẩy mạnh rà soát, số hóa dữ liệu, thu thập mẫu sinh phẩm của thân nhân phục vụ đối chiếu ADN.
Chiến dịch 500 ngày đêm là cuộc chạy đua với thời gian nhưng không được phép nóng vội. Mỗi hài cốt được tìm thấy là một cuộc trở về; mỗi danh tính được xác định là một nỗi đau được xoa dịu, một phần lịch sử được trả về đúng với sự thật. Trên hành trình ấy, Quân khu 9 và các địa phương Tây Nam Bộ đang lặng lẽ viết tiếp bản trường ca tri ân. Đó là bản trường ca của trách nhiệm với quá khứ, của niềm tin vào hiện tại, và của lời nhắc nhở đối với tương lai: Tổ quốc không bao giờ quên những người đã ngã xuống, Nhân dân không bao giờ quên những người đã hóa thân vào đất mẹ, góp phần làm nên hòa bình hôm nay.