Góp ý hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc

Tập trung xử lý những vướng mắc đã được nhận diện rõ

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Lê Trung Thành cho biết, thời gian qua, bối cảnh phát triển đất nước đã có nhiều thay đổi sâu sắc, đặc biệt là việc triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp; yêu cầu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền; chuyển đổi số quốc gia; phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh; bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa trong không gian kiến trúc.

Cùng với đó là hệ thống pháp luật liên quan như pháp luật về quy hoạch, xây dựng, nhà ở, di sản văn hóa và tổ chức chính quyền địa phương cũng đã được sửa đổi, bổ sung. Thực tiễn thi hành Luật Kiến trúc cũng cho thấy một số quy định đã bộc lộ những hạn chế, bất cập.

Theo đại biểu Lê Trung Thành, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc tập trung xử lý những vướng mắc đã được nhận diện rõ trong thực tiễn, bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Vụ trưởng Vụ Quy hoạch kiến trúc, Bộ Xây dựng Trần Thu Hằng cho biết, mục tiêu trọng tâm của dự thảo Luật là phân cấp, phân định thẩm quyền, cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn trong thực tiễn thi hành luật và bảo đảm tính đồng bộ của dự thảo Luật với hệ thống pháp luật hiện hành.

Đại diện cơ quan soạn thảo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe ý kiến chuyên gia nhằm hoàn thiện các quy định pháp lý về hoạt động kiến trúc. Điều này nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời, thúc đẩy không gian sáng tạo cho kiến trúc sư, góp phần phát triển bền vững khu vực đô thị và nông thôn.

Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI Đậu Anh Tuấn cho rằng, dự thảo Luật đang đi đúng hướng mà thực tiễn đang đòi hỏi, đó là phân cấp, phân quyền mạnh mẽ.

Theo đó, việc luật hóa các quy định phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, trao quyền và trách nhiệm rõ ràng hơn cho địa phương theo tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” sẽ giúp bộ máy vận hành thông suốt, giảm tầng nấc trung gian, rút ngắn thời gian cho các hoạt động đầu tư.

Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cũng hoan nghênh dự thảo Luật thể hiện quyết tâm cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

Đáng chú ý, dự thảo Luật bỏ thủ tục sát hạch, giảm mạnh số lượng công việc thiết kế bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề, đơn giản hóa quy trình cấp chứng chỉ và bỏ yêu cầu UBND cấp tỉnh phải trình HĐND thông qua quy chế quản lý kiến trúc trước khi ban hành.

“Mỗi thủ tục được cắt giảm là một chi phí được tiết kiệm, một cơ hội được mở ra, và quan trọng hơn, là một biểu hiện cụ thể của niềm tin mà Nhà nước đặt vào thị trường và người hành nghề”, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI nhấn mạnh.

Đánh giá cao tầm nhìn hội nhập và hiện đại của dự thảo Luật, Phó Tổng thư ký, Trưởng Ban Pháp chế VCCI cho rằng, việc chuẩn hóa hành nghề theo thông lệ quốc tế, thúc đẩy chuyển đổi số, áp dụng mô hình thông tin công trình, cùng với những quy định mới về kiến trúc xanh, bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu cho thấy dự thảo Luật không chỉ giải quyết vấn đề của hôm nay mà còn chuẩn bị cho những đòi hỏi của ngày mai.

Bước tiến lớn về cải cách thủ tục hành chính, giảm tải chi phí cho xã hội

Qua thảo luận, các đại biểu cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc nhằm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cắt giảm thủ tục hành chính trong hoạt động kiến trúc. Về việc bãi bỏ quy định sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề, một số ý kiến cho rằng, việc bãi bỏ kỳ thi sát hạch và thay bằng cơ sở dữ liệu xác thực năng lực là bước tiến lớn về cải cách thủ tục hành chính, giảm tải chi phí cho xã hội.

Có ý kiến đề nghị, khi bỏ sát hạch, “bộ lọc” năng lực sẽ dồn toàn bộ vào điều kiện “phát triển nghề nghiệp liên tục” (CPD) và xác thực kinh nghiệm. Do đó, cơ chế hậu kiểm và tính pháp lý của Hệ thống dữ liệu quốc gia cần phải cực kỳ nghiêm ngặt, minh bạch nhằm tránh trục lợi, khai khống hồ sơ kinh nghiệm.

Bên cạnh đó, các đại biểu còn góp ý vào các quy định về bản sắc văn hóa dân tộc trong kiến trúc; quy chế quản lý kiến trúc; cơ chế thi tuyển phương án kiến trúc; chuyển đổi số trong quản lý kiến trúc; kiến trúc xanh, thích ứng biến đổi khí hậu; nâng cao chất lượng không gian sống...

Tin và ảnh: Thanh Chi