Điểm chuẩn đại học 2026: Dự kiến sẽ giảm từ 1- 3 điểm so với năm trước
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức - Đại học Quốc gia Hà Nội phân tích, nếu không có sự biến động lớn về tỷ lệ chỉ tiêu dành cho việc xét theo kết quả thi tốt nghiệp THPT, điểm trúng tuyển đầu vào năm nay sẽ giảm hơn so với năm ngoái ở tất cả các tổ hợp và có thể giảm từ 1-3 điểm với các ngành top trên, các trường top trên, các tổ hợp như A01, C00.
Sáng nay 1/7, Bộ GD-ĐT công bố kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, đồng thời công bố phổ điểm các môn thi và các tổ hợp xét tuyển. Những dữ liệu này không chỉ phản ánh chất lượng dạy học, kiểm tra, đánh giá ở bậc phổ thông mà còn là cơ sở quan trọng để các cơ sở giáo dục đại học tuyển sinh.
Trao đổi với Báo Đại biểu Nhân dân, GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội đã phân tích ý nghĩa của phổ điểm năm nay đối với công tác xét tuyển đại học, dự báo xu hướng điểm chuẩn. Đồng thời, đưa ra những kiến nghị nhằm tiếp tục nâng cao chất lượng kỳ thi và chất lượng giáo dục phổ thông.
- Thưa GS, sáng nay 1/7, Bộ giáo dục và Đào tạo đã công bố kết quả thi THPT năm 2026, GS có nhận định và đánh giá như thế nào về kết quả của kỳ thi năm nay?
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức: Năm nay là năm thứ hai kỳ thi đánh giá thí sinh theo chương trình giáo dục THPT mới năm 2018.
Nhìn vào phổ điểm kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 mà Bộ GD&ĐT công bố, cho thấy kỳ thì THPT có sự đột phá về phân hóa về điểm và độ khó của đề thi, khác xa so với năm trước.
Số thi sinh dự thi THPT năm nay cao nhất, ở mức kỷ lục so với mấy năm qua, môn có thí sinh dự thi cao nhất là Văn với 1.197.227 thí sinh; môn toán có 1.192.437 thí sinh, cao hơn năm trước và cao nhất từ trước tới nay.
Môn Toán: Số bài thi đạt điểm 8 trở lên/tổng số bài thi là 140.516/1.192.437 =11,78%, so với năm ngoái, tỷ lệ này là 40358/1126172 = 3,58%, so với năm 2024, là 18,97% , năm 2023, tỷ lệ này là 15,1%, năm 2022 là 21,8%.
Môn Ngữ văn, số bài thi đạt điểm 7 trở lên là 423.695/1.197.227 = 35,39%, so với năm ngoái là 51,16%, năm 2024 là 64,57% (cao kỷ lục), trong khi tỷ lệ này năm 2023 đạt 45,9%, năm 2022 là 42,28% và 41,7% vào năm 2021. Lần đầu tiên sau 5 năm, điểm môn văn có sự phân hóa cao như vậy.
Đáng lưu ý, tỷ lệ điểm dưới trung bình các môn STEM và ngoại ngữ vẫn ở mức cao.
Tiếng Anh là môn từ chọn từ năm 2025. Tỷ lệ số bài dưới trung bình năm nay là 186.102/334.547=55,6%, năm ngoái là 158.549/351.848=45%, những năm trước 2022-2024, tỷ lệ dưới trung bình môn ngoại ngữ vẫn ở mức trên 40%.
Tuy nhiên, năm nay, số bài môn Toán dưới trung bình (dưới điểm 5) rất cao, là 504.764/1.192.437 =42,34%. Số bài có điểm dưới trung bình môn Vật lý là 164.764/385.930 = 42,69%; Số bài dưới trung bình môn sinh là 23.932/68.923=34,7%.
Môn Tin học, tỷ lệ dưới trung bình 5.083/18.264=27,83%. Số bài dưới trung bình môn hóa năm nay cũng ở mức cao, 61.288/250.803 =24,44%. Môn Địa lý, số bài dưới trung bình cũng rất cao: 223.609/443.884=50,4%.
Tôi nhận thấy, điểm trung bình các môn năm ngoái thấp được điều chỉnh tăng, các môn cao được điều chỉnh xuống, phù hợp hơn với tình hình thực tế. Tỷ lệ điểm giỏi môn thấp hơn mọi năm, đề thi có sự phân hóa tốt hơn ở tất cao hơn ở tất cả các môn;
Số bài thi dưới trung bình năm nay chiếm tỷ lệ cao, tôi cho rằng đây là tín hiệu phân hóa tích cực, ngày càng tiến tới việc đánh giá thực chất năng lực học sinh, và với phổ điểm như vậy, các trường đại học ngày càng yên tâm hơn với việc sử dụng kết quả thi THPT để tuyển sinh đại học.
Tỷ lệ các môn STEM có số bài thi dưới trung bình cao, đặc biệt tỷ lệ rất cao như môn Toán, Lý, Ngoại ngữ. Một lý do chính đáng tích cực tôi cho là đề thi phân hóa cao hơn, mặt khác cũng cho thấy cần đẩy mạnh hơn nữa STEM, tin học và ngoại ngữ trong giáo dục THPT.
Về cơ bản đánh giá Học bạ vẫn luôn cao hơn so với kết quả THPT, việc nhiều trường, nhất là các trường top trên không xét tuyển đại học bằng học bạ là có cơ sở.
Với những diễn biến của công tác tổ chức thi THPT năm nay - sự nghiêm túc thực hiện Quy chế trong công tác coi và chấm thi, cũng như sự phân hóa đặc biệt cao hơn mọi năm của đề thi THPT năm nay, tôi đánh giá kỳ thi THPT năm 2026 rất thành công. Ngày càng tiệm cận tốt hơn đến mục tiêu “2 trong 1” khi sử dụng kết quả thi THPT để xét tuyển đại học.
Điểm chuẩn có thể giảm hơn so với năm ngoái ở tất cả tổ hợp
- Vậy ông đánh giá thế nào về phổ điểm để xét tuyển vào đại học năm nay sẽ tăng hay giảm?
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức: Mặc dù ngày càng có nhiều trường sử dụng các bài thi đánh giá năng lực, các bài thi riêng để tuyển sinh, nhưng hiện nay tất cả trường đại học vẫn sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT như một phương thức quan trọng trong tuyển sinh.
Với phổ điểm như trên, có thể thấy năm nay, đề thi có sự phân hóa tốt hơn, tỷ lệ điểm giỏi thấp hơn, tỷ lệ điểm dưới trung bình cao hơn hầu hết ở tất cả các môn.
Do tỷ lệ số bài thi đạt điểm giỏi trong kỳ thi THPT năm nay đều thấp hơn năm ngoái ở tất cả các môn, do đó nếu không có sự biến động lớn về tỷ lệ chỉ tiêu dành cho việc xét theo kết quả thi tốt nghiệp THPT, thì điểm trúng tuyển đầu vào năm nay sẽ giảm hơn so với năm ngoái ở tất cả các tổ hợp, và có thể giảm từ 1-3 điểm với các ngành top trên, các trường top trên, các tổ hợp như A01, C00.
Với các trường top dưới, hoặc với các ngành xét trong phổ điểm trung bình ở mức mọi năm từ khoảng 15 - 21 điểm thì điểm xét tuyển năm nay sẽ khá ổn định trong biên độ dao động trên dưới 1 điểm.
Một kỳ thi được đánh giá thành công nếu cả 4 khâu: đề thi, coi thi, chấm thi và xét tuyển đều tốt đẹp. Với những diễn biến của công tác tổ chức thi THPT năm nay - sự nghiêm túc thực hiện Quy chế trong công tác coi và chấm thi, cũng như sự phân hóa của đề thi đã được cải thiện và kết quả thi THPT được công bố hôm nay, tôi đánh giá kỳ thi THPT năm 2026 đã thành công tốt đẹp: an toàn, nghiêm túc, khách quan, đảm bảo được sự ổn định và góp phần nâng cao chất lượng giáo dục theo định hướng của Chính phủ.
Tôi cũng đánh giá cao những đổi mới trong Quy chế tuyển sinh năm nay, trong đó có quy định mức điểm sàn 15 điểm cho tổ hợp 3 môn xét tuyển.
Tôi cho rằng các trường đại học hoàn toàn có thể yên tâm sử dụng kết quả THPT như một phương thức tuyển sinh quan trọng.
Cần cải thiện, đổi mới hơn nữa cách dạy và học tiếng Anh ở bậc THPT
- Qua kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, theo ông, cần có những điều chỉnh, giải pháp nào để tiếp tục nâng cao chất lượng kỳ thi cũng như chất lượng giáo dục phổ thông trong thời gian tới?
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức: Bên cạnh những thành tích rất lớn đã đạt được và những thành công của kỳ thi này, chúng ta có thể thấy môn ngoại ngữ - tiếng Anh vẫn là điểm yếu với đại đa số học sinh Việt Nam. Chúng ta phải cải thiện, đổi mới hơn nữa cách dạy và học tiếng Anh ở bậc THPT.
Tỷ lệ dưới trung bình năm nay của môn Toán, Vật lí, Hóa học, Tin học vẫn cao, cho thấy chúng ta phải đẩy mạnh việc giáo dục STEM, nâng cao năng lực môn Toán và các môn khoa học tự nhiên trong các trường THPT. Thời đại CMCN 4.0, đây là những kiến thức nền tảng cốt lõi chúng ta cần trang bị tốt cho học sinh.
Tôi lại rất ủng hộ việc ra đề phân hóa tốt hơn, chấm chặt hơn với các môn các môn khoa học xã hội như năm nay. Đặc biệt, từ nhiều năm nay, tỷ lệ điểm giỏi (từ 7 trở lên) với môn Văn rất cao. Với tỷ lệ điểm giỏi 35,39%, tôi đề nghị môn Văn cần có sự phân hóa mạnh hơn nữa, cải tiến hơn nữa trong việc ra đề thi.
Môn Văn khác với các môn khác, không chỉ ôn luyện kiến thức trong chương trình, mà cần có sự mở để thúc đẩy năng lực cảm xúc, tư duy, bồi dưỡng tâm hồn, nâng cao văn hóa đọc, ý chí, hoài bão cho học sinh.
Với việc phân hóa đề thi ngày càng cao, kết quả kỳ thi sẽ không chỉ xét tốt nghiệp THPT mà còn ngày càng phân loại tốt hơn nữa thí sinh, giúp các trường đại học yên tâm khi sử dụng kết quả thi để xét tuyển vào đại học, nhất là các trường đại học ở “top” trên và phù hợp với ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào ở bậc đại học, với điểm sàn 15 điểm kết quả thi 3 môn THPT như mới quy định trong Quy chế tuyển sinh năm nay.
Như đã nhấn mạnh, tôi đánh giá kỳ thi THPT năm 2026 đã thành công tốt đẹp. Thông qua phân tích phổ điểm và các chỉ số đối sánh so với học bạ, so sánh phổ điểm giữa các môn, giữa các địa phương, vùng miền, giúp chúng ta có bức tranh toàn cảnh về năng lực thí sinh, chất lượng dạy và học, chất lượng kiểm tra đánh giá, chất lượng giáo dục THPT của các địa phương trên toàn quốc, từ đó giúp các cơ quan quản lý Nhà nước quản lý chất lượng. Về khía cạnh này, kết quả kỳ thi THPT có ý nghĩa lớn.
- Trân trọng cảm ơn ông đã chia sẻ