Cứu sống bé sơ sinh người Ghana mang kháng thể nhóm máu hiếm
Bé trai người Ghana mắc tan máu nặng do kháng thể Anti Fy3, một trong những kháng thể hiếm nhất thuộc hệ nhóm máu Duffy đã được cứu sống sau cuộc chạy đua tìm nguồn máu tương thích.
Ngày 30/6, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết vừa điều trị thành công cho bé trai người Ghana bị vàng da tan máu nặng ngay sau sinh.
Trước đó, trẻ xuất hiện vàng da chỉ sau khoảng 20 giờ tuổi, được điều trị tại bệnh viện địa phương nhưng không cải thiện và được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương ngày 27/5.
Tại Trung tâm Sơ sinh, các bác sĩ ghi nhận trẻ vàng da toàn thân, xét nghiệm cho thấy nồng độ bilirubin tăng nhanh, huyết sắc tố giảm còn 98 g/L. Mặc dù cả mẹ và con đều có nhóm máu O, Rh+, trẻ vẫn xuất hiện tình trạng tan máu nặng và được chỉ định thay máu cấp cứu.
Tuy nhiên, quá trình đối chiếu với các đơn vị máu nhóm O, Rh+ hiện có tại bệnh viện không tìm được mẫu máu phù hợp.
Sau hội chẩn, mẫu máu của bệnh nhi được chuyển đến Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương để thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu.
Kết quả xác định trẻ mang kháng thể Anti Fy3 – kháng thể cực hiếm thuộc hệ nhóm máu Duffy-null. Trong thời gian chờ tìm nguồn máu, trẻ được chiếu đèn tích cực kết hợp sử dụng thuốc nhằm làm chậm quá trình tan máu và tăng sức bền hồng cầu.
Chạy đua tìm nguồn máu hiếm
Để tìm nguồn máu cứu trẻ, các bác sĩ trước tiên xét nghiệm người thân của bệnh nhi. Tuy nhiên, người bố không có nhóm máu tương thích, còn người mẹ vừa sinh mổ, bị thiếu máu nên không thể hiến máu.
Khi tình trạng thiếu máu của trẻ ngày càng trầm trọng, nguy cơ suy tim, suy hô hấp và suy đa cơ quan cận kề, các bác sĩ quyết định mở rộng tìm kiếm người hiến máu trong cộng đồng người châu Phi đang sinh sống tại Việt Nam – nhóm có khả năng tương thích cao nhất.
Sau hai ngày chạy đua với thời gian, từ 25 người tình nguyện hiến máu (3 người Việt Nam và 22 người châu Phi), ê-kíp đã tìm được 2 người có nhóm máu phù hợp. Máu hiến được xử lý, tách hồng cầu và sàng lọc theo quy trình trước khi truyền cho bệnh nhi.
Đến ngày thứ ba nhập viện, trẻ được truyền máu, tình trạng cải thiện rõ rệt, giảm vàng da, bú tốt và được xuất viện sau 7 ngày điều trị. Ba tuần sau, bệnh nhi tái khám với sức khỏe ổn định, phát triển tốt.
Kháng thể Anti Fy3 hiếm gặp, khó phát hiện
Theo BS. Vũ Thị Huê, Trung tâm Sơ sinh, Bệnh viện Nhi Trung ương, ngoài hai hệ nhóm máu ABO và Rh, y học đã xác định thêm 46 hệ nhóm máu khác, trong đó có hệ Duffy. Kháng thể Anti Fy3 là một trong những kháng thể hiếm nhất, chỉ xuất hiện ở người mang nhóm máu Duffy-null, rất hiếm ở người châu Á và châu Âu nhưng phổ biến hơn ở người châu Phi.
Trong thai kỳ, nếu người mẹ mang nhóm máu Duffy-null và thai nhi nhận kháng nguyên Duffy từ người bố, kháng thể Anti Fy3 có thể đi qua nhau thai, phá hủy hồng cầu của thai nhi, gây vàng da và thiếu máu nặng.
Theo bác sĩ, đây là trường hợp đặc biệt vì nguyên nhân tan máu không thuộc các dạng bất đồng nhóm máu ABO hay Rh thường gặp. Hiện chưa có thuốc dự phòng tan máu do bất đồng hệ Duffy trong thai kỳ, vì vậy việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sau sinh có ý nghĩa quyết định.
Các bác sĩ cũng khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan với vàng da sơ sinh. Khi trẻ có biểu hiện vàng da, cần đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.