Kinh tế số- Động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế:Từ số hóa công cụ đến nâng tầm năng lực cạnh tranh
Chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tất yếu, mở ra dư địa phát triển mới cho doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp lớn. Tuy nhiên, với các cửa hàng tư nhân, hộ kinh doanh quy mô nhỏ thì việc ứng dụng các nền tảng số vẫn gặp khó khăn do nhận thức và chi phí đầu tư công nghệ lớn.
Tạo nền tảng cho doanh nghiệp bứt tốc
Những năm gần đây, khu vực kinh tế tư nhân Nghệ An phát triển nhanh cả về số lượng và chất lượng. Hiện nay có gần 30.000 doanh nghiệp (DN) đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 350.000 lao động. Đặc biệt, trong 5 tháng đầu năm 2026, có khoảng 2.407 doanh nghiệp thành lập mới, tăng gần 48% so với cùng kỳ.
Khu vực DN tư nhân ngày càng đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế và nguồn thu ngân sách địa phương. Trong bảng xếp hạng Chỉ số hiệu quả kinh tế tư nhân (BPI) do Liên đoàn thương mại và công nghiệp Việt Nam công bố, Nghệ An đạt 4,75 điểm, xếp thứ 7/34 tỉnh, thành phố; riêng chỉ số đổi mới sáng tạo đạt 5,61 điểm, thuộc nhóm cao của cả nước... Kết quả này cho thấy môi trường đầu tư, kinh doanh và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của tỉnh đang có những chuyển biến tích cực.
Tuy nhiên, trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh trở thành xu thế chủ đạo, lợi thế cạnh tranh của DN không còn chủ yếu dựa vào quy mô vốn hay lao động mà ngày càng phụ thuộc vào năng lực quản trị, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
.jpg)
Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân mở ra không gian phát triển mới cho cộng đồng DN. Trên cơ sở đó, Nghệ An đã xây dựng kế hoạch triển khai với các nhiệm vụ trọng tâm như cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; tháo gỡ rào cản thể chế; hỗ trợ DN tiếp cận nguồn lực; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp.
Đáng chú ý, tỉnh xác định chuyển đổi số không chỉ là nhiệm vụ của DN mà phải bắt đầu từ chính hoạt động quản lý nhà nước. Việc đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính, mở rộng dịch vụ công trực tuyến, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ đầu tư, đăng ký DN đã góp phần giảm chi phí tuân thủ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Cùng với đó, Nghệ An đang thúc đẩy phát triển thị trường theo hướng thích ứng với kinh tế số và các mô hình kinh doanh mới. Trọng tâm là phát triển thương mại điện tử, kết nối logistics và thanh toán số; hỗ trợ DN, hợp tác xã, hộ kinh doanh tham gia các sàn thương mại điện tử; ứng dụng nền tảng số trong xúc tiến thương mại và kết nối cung cầu. Qua đó, DN có thêm cơ hội mở rộng thị trường và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế số.
Phó Giám đốc Sở Tài chính Nghệ An Hồ Phi Triều cho biết, giai đoạn 2026 - 2030, Nghệ An tập trung vào 3 nhóm giải pháp trọng tâm: tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; ưu tiên đầu tư hạ tầng chiến lược, logistics và chuyển đổi số; đồng thời xây dựng cơ chế hỗ trợ DN có trọng tâm, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Tháo gỡ rào cản về dữ liệu và nhân lực
Mặc dù đã có những chuyển biến tích cực, quá trình chuyển đổi số trong khu vực DN nhỏ và vừa tại Nghệ An vẫn còn nhiều hạn chế. Đây là nhóm DN chiếm hơn 98% tổng số DN toàn tỉnh, có ưu thế về tính linh hoạt nhưng thường gặp khó khăn về vốn, công nghệ, nhân lực và năng lực quản trị.
Thực tế về nguồn nhân lực số cho thấy, dù tỷ lệ lao động qua đào tạo đã được nâng lên, nguồn nhân lực có kỹ năng số, kỹ năng quản trị dữ liệu và khả năng vận hành các nền tảng công nghệ vẫn còn thiếu. Tỷ lệ DN có nhân sự công nghệ thông tin chuyên trách chưa cao, khiến nhiều đơn vị phải thuê ngoài hoặc chỉ ứng dụng công nghệ ở mức cơ bản.
Bên cạnh đó, nhận thức về chuyển đổi số ở một bộ phận DN chưa đầy đủ. Không ít DN vẫn xem chuyển đổi số là chi phí phát sinh thay vì khoản đầu tư dài hạn cho năng suất và năng lực cạnh tranh. Với quy mô nhỏ và nguồn lực hạn chế, nhiều DN ưu tiên giải quyết nhu cầu trước mắt hơn là đầu tư cho hạ tầng công nghệ, bảo mật dữ liệu hay đào tạo nhân lực.
Rõ ràng, yêu cầu đặt ra không chỉ là hoàn thiện cơ chế hỗ trợ mà còn phải nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện theo hướng thiết thực, dễ tiếp cận và phù hợp với nhu cầu của DN nhỏ và vừa. Các chương trình tư vấn, đào tạo kỹ năng số, hỗ trợ sử dụng nền tảng số cần được triển khai sâu rộng hơn, gắn với từng nhóm ngành nghề và quy mô DN. Cùng với đó, cần tiếp tục phát triển hệ sinh thái hỗ trợ chuyển đổi số với sự tham gia của DN công nghệ, tổ chức tư vấn, cơ sở đào tạo, hiệp hội DN và tổ chức tài chính... Khi được tiếp cận giải pháp phù hợp và lộ trình rõ ràng, DN sẽ chuyển đổi số hiệu quả hơn.
Với mục tiêu nâng cao chất lượng tăng trưởng của khu vực kinh tế tư nhân, chuyển đổi số được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng giúp DN Nghệ An nâng cao năng suất, đổi mới mô hình quản trị, mở rộng thị trường và từng bước tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững, đóng góp ngày càng lớn cho tăng trưởng kinh tế của địa phương.