Thêm động lực bám biển bền vững

Không rời biển, chỉ đổi cách bám biển

Ông Phạm Minh Tùng, ở thôn Thuận An, xã đảo Tam Hải, đã sống với biển hơn 60 năm. Đời ông từng theo những chuyến biển xa, có khi ra tận Trường Sa. Với ông, biển không chỉ là nghề, mà là phần đời, phần ký ức của người dân đảo. Nhưng tuổi tác khiến người làm biển phải tính lại đường mưu sinh.

Khi không còn phù hợp để thường xuyên đi xa bờ, ông Tùng quay về nuôi lồng bè, sắm ngư lưới cụ, kết hợp đánh bắt quanh khu vực nuôi trồng để "lấy ngắn nuôi dài". Nhưng ngặt nỗi, vốn liếng không đủ, khiến ước mơ rất khó thực hiện.

Theo ông Tùng, làm lồng bè không phải cứ có cái lồng là xong. Từ lúc thả nuôi đến khi thu hoạch có thể kéo dài 6 - 10 tháng. Trong thời gian đó, người nuôi vẫn cần ghe, máy, lưới, thức ăn, công chăm sóc và nguồn thu để duy trì cuộc sống. Bởi vậy, ông mong được tiếp cận khoản vay lớn hơn, khoảng 200 - 300 triệu đồng, để có thể đầu tư bài bản hơn.

Ông Tùng nói, "người già chứ biển không già"; với người dân Tam Hải, biển vẫn còn đó, nhưng cách làm nghề phải mới hơn. Ngư lưới cụ phải tốt hơn, phương tiện phải an toàn hơn, nuôi trồng phải có kỹ thuật hơn. Nếu thiếu vốn, người dân rất khó nâng cấp sinh kế, dù họ vẫn có kinh nghiệm và ý chí bám biển".

Nỗi lo vốn không chỉ là chuyện riêng của ông Tùng. Với người dân xã đảo, nếu không có nguồn vốn chính thức, người dân dễ phải tìm đến vay nóng, vay ngoài với lãi suất cao. Nhưng từ khi có nguồn vốn chính sách, bà con có thêm lựa chọn an toàn để sắm phương tiện, mua ngư lưới cụ, nuôi cá lồng bè, nuôi ốc hương, mở rộng sản xuất. Từ đó, giúp nhiều hộ thoát nghèo, cuộc sống dần khấm khá. Thậm chí có hộ mỗi năm thu lãi vài trăm triệu đồng.

Tín dụng chính sách không làm thay người dân. Nhưng nguồn vốn ấy tạo ra điểm khởi đầu quan trọng: người dân có vốn hợp pháp, chi phí hợp lý, có tổ chức hội đồng hành, có tổ vay vốn hỗ trợ, có cộng đồng cùng giám sát. Từ đó, kinh nghiệm lao động của người dân có thêm điều kiện chuyển thành thu nhập thực tế.

Phép thử từ những lồng nuôi mới

Nếu ông Tùng là hình ảnh của lớp ngư dân lớn tuổi muốn đổi cách làm để tiếp tục bám biển, thì anh Lê Huỳnh Xuân Đại lại đại diện cho lớp trẻ chọn quay về quê hương để khởi nghiệp từ biển.

Anh Đại từng rời Tam Hải đi làm công nhân ở Bình Dương, có thời gian đi lao động ở Malaysia trong lĩnh vực sửa chữa ô tô. Sau nhiều năm xa quê, anh trở về Tam Hải. Lý do không chỉ vì muốn gần cha mẹ, mà còn vì anh nhìn thấy tiềm năng của vùng sông nước Trường Giang, nơi nghề nuôi trồng thủy sản còn nhiều dư địa phát triển.

Năm 2023, anh vay 100 triệu đồng từ NHCSXH để đầu tư lồng HDPE nuôi thủy sản trái vụ. Đây là hướng đi có tính toán bởi khi đầu tư lồng HDPE, anh Đại có điều kiện giữ cá qua mùa đông, nuôi trái vụ và bán được giá tốt hơn so với lồng bè truyền thống. Sau hơn hai năm, anh đã trả được 60 triệu đồng tiền gốc cùng tiền lãi. Quan trọng hơn, kinh tế gia đình dần ổn định, có thêm vốn để tính những bước đầu tư mới. Với anh Đại, khoản vay đầu tiên không chỉ là tiền, mà còn là sự khích lệ để một người trẻ dám khởi sự ở quê nhà.

Điều đáng quý trong câu chuyện của anh Đại là tư duy phát triển. Anh không chỉ muốn làm cho riêng mình, mà còn muốn học hỏi kinh nghiệm từ những vùng nuôi trồng phát triển như Phú Yên, Khánh Hòa để đưa về Tam Hải. Anh mong nghề nuôi trồng thủy sản của xã đảo có vị thế khác, bài bản hơn, hiệu quả hơn.

Đánh giá mô hình của anh Đại, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tam Hải Hồ Tùng Chinh cho biết, mô hình thành công của anh Đại đã tạo hiệu ứng lan tỏa, khuyến khích thêm nhiều người trẻ dám trở về, dám đầu tư, dám làm mới nghề biển.

Từ câu nói "người già chứ biển không già" của ông Tùng đến những lồng cá HDPE của anh Đại, có thể thấy biển Tam Hải vẫn đang mở ra cơ hội. Vấn đề là người dân có đủ vốn, đủ kỹ thuật, đủ niềm tin để nắm lấy cơ hội ấy hay không. Trên hành trình đó, tín dụng chính sách đang là điểm tựa lặng thầm nhưng bền bỉ.

Đức Kiên