Hoạt động giám sát của HĐND tỉnh Lạng Sơn Thuyết phục, hiệu quả từ việc sử dụng hình ảnh, video
Thực tiễn hoạt động của HĐND tỉnh Lạng Sơn cho thấy, ở đâu hoạt động giám sát được thực hiện đến cùng, ở đó trách nhiệm quản lý, điều hành được nâng lên; kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường; những khó khăn, vướng mắc của người dân, doanh nghiệp từng bước được tháo gỡ. Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức nhiều phiên giải trình, chất vấn chuyên đề theo từng lĩnh vực; yêu cầu các cơ quan, đơn vị làm rõ nguyên nhân tồn tại, hạn chế, xác định trách nhiệm và cam kết lộ trình khắc phục.
Trong đó, việc sử dụng hình ảnh, video, số liệu trực quan trong giải trình, chất vấn đã góp phần nâng cao tính thuyết phục, tính công khai và hiệu quả giám sát.
Trên 90% kiến nghị sau giám sát được giải quyết
Hoạt động giám sát tiếp tục là điểm nhấn nổi bật trong nhiệm kỳ 2021 - 2026 của HĐND tỉnh Lạng Sơn. HĐND tỉnh xác định giám sát không chỉ để đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ, quan trọng hơn là tạo chuyển biến thực chất trong quản lý nhà nước, nâng cao trách nhiệm công vụ, trách nhiệm giải trình của các cơ quan, đơn vị và người đứng đầu. Trên cơ sở đó, HĐND tỉnh đã kết hợp hài hòa giữa giám sát tại kỳ họp với giám sát chuyên đề, giám sát thường xuyên, khảo sát thực tế, giải trình và tái giám sát; tập trung lựa chọn những vấn đề nổi cộm, những nội dung cử tri và nhân dân quan tâm, những lĩnh vực còn nhiều khó khăn, hạn chế kéo dài để tổ chức giám sát.
Nội dung giám sát tập trung vào công tác quản lý đất đai, giải phóng mặt bằng, đầu tư công, cải cách hành chính, thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, giải quyết kiến nghị cử tri, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, công tác tư pháp, thi hành án dân sự và việc tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh. Trong nhiệm kỳ 2021 - 2026, HĐND tỉnh đã tổ chức 3 cuộc giám sát chuyên đề; Thường trực HĐND tỉnh tổ chức 12 cuộc giám sát; các Ban HĐND tỉnh tổ chức 52 đoàn giám sát và trên 100 cuộc khảo sát thực tế. Qua giám sát đã ban hành 1.113 kiến nghị; trên 91% kiến nghị sau giám sát đã được giải quyết; đối với các kiến nghị đang giải quyết, chưa giải quyết xong, các Ban HĐND tỉnh tiếp tục theo dõi, đôn đốc và thực hiện tái giám sát.
Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tiếp tục được đổi mới theo hướng tăng tính đối thoại, tranh luận, đi thẳng vào vấn đề và xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Đặc biệt, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức nhiều phiên giải trình, chất vấn chuyên đề theo từng lĩnh vực; yêu cầu các cơ quan, đơn vị làm rõ nguyên nhân tồn tại, hạn chế, xác định trách nhiệm và cam kết lộ trình khắc phục. Việc sử dụng hình ảnh, video, số liệu trực quan trong giải trình, chất vấn đã góp phần nâng cao tính thuyết phục, tính công khai và hiệu quả giám sát.
Đối thoại trực tiếp, xác định rõ trách nhiệm
Hoạt động xem xét báo cáo công tác của Thường trực HĐND, UBND, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân và cơ quan Thi hành án dân sự cùng cấp là một trong những nội dung giám sát quan trọng của HĐND. HĐND tỉnh Lạng Sơn xác định việc xem xét báo cáo công tác không chỉ dừng ở nghe báo cáo, đánh giá kết quả đạt được mà quan trọng hơn là phân tích rõ những tồn tại, hạn chế, nguyên nhân chủ quan, khách quan và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan. Nội dung giám sát phải giúp tạo chuyển biến thực chất trong quản lý nhà nước, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan trong hệ thống chính quyền địa phương.
Một trong những kinh nghiệm quan trọng là chủ động từ sớm trong công tác chuẩn bị nội dung phục vụ xem xét báo cáo công tác. Thường trực, các Ban HĐND tỉnh Lạng Sơn đã tăng cường khảo sát thực tế, làm việc trực tiếp với các cơ quan chịu sự giám sát; nghiên cứu kỹ tài liệu, đối chiếu số liệu giữa báo cáo của các cơ quan với phản ánh của cử tri, kết quả giám sát chuyên đề, kết luận thanh tra, kiểm tra, kiểm toán và tình hình thực tiễn tại địa phương. Qua đó giúp hoạt động thẩm tra, giám sát bảo đảm khách quan, toàn diện, tránh hình thức. HĐND tỉnh cũng đặc biệt quan tâm nâng cao chất lượng hoạt động thẩm tra. Các báo cáo thẩm tra tập trung phân tích những vấn đề tồn tại, hạn chế, những nội dung còn có ý kiến khác nhau; đồng thời đề xuất cụ thể giải pháp xử lý và kiến nghị rõ trách nhiệm thực hiện.
Trong quá trình xem xét báo cáo công tác, HĐND tỉnh Lạng Sơn chú trọng đổi mới hoạt động thảo luận theo hướng tăng tính tranh luận, đối thoại trực tiếp và xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu. Những vấn đề cử tri, nhân dân quan tâm hoặc những nội dung còn hạn chế kéo dài đều được lựa chọn để chất vấn, yêu cầu giải trình công khai tại kỳ họp hoặc phiên họp của Thường trực HĐND tỉnh. Qua đó, góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình, tăng tính công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.
Một kinh nghiệm khác cho thấy, hiệu quả giám sát phụ thuộc nhiều vào công tác theo dõi, đôn đốc và tái giám sát việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát. HĐND tỉnh Lạng Sơn đã phân công cụ thể cho các Ban HĐND theo dõi từng nhóm kiến nghị; định kỳ yêu cầu các cơ quan báo cáo tiến độ thực hiện; đồng thời, lựa chọn một số nội dung chậm triển khai hoặc kéo dài để tổ chức tái giám sát. Qua đó, góp phần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan chịu sự giám sát, hạn chế tình trạng kiến nghị sau giám sát chậm được thực hiện.