Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh góp ý sửa Luật Kiến trúc Hoàn thiện cơ chế quản lý kiến trúc, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị hiện đại

Chiều 23/6, Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc. Phó Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Võ Hoàng Ngân chủ trì hội nghị.

Cần làm rõ các khái niệm, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật

Góp ý tại hội nghị, bà Trương Thị Hòa, Đoàn Luật sư TP. Hồ Chí Minh cho rằng việc sửa đổi Luật Kiến trúc là yêu cầu cần thiết nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, hoàn thiện cơ chế quản lý kiến trúc và hành nghề kiến trúc, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời đáp ứng yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và phân cấp, phân quyền.

Đối với các nội dung cụ thể của dự thảo luật, bà Trương Thị Hòa đề nghị bổ sung quy định không áp dụng đối với công trình quân sự, khu quân sự nhằm bảo đảm thống nhất với Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự; đồng thời bổ sung các quy định liên quan đến công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia theo quy định của pháp luật hiện hành.

Liên quan đến công trình kiến trúc có giá trị, nhiều ý kiến đề nghị rà soát để bảo đảm tính đồng bộ với pháp luật về di sản văn hóa. Theo đó, ngoài các công trình đã được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa, cần bổ sung các công trình nằm trong danh mục kiểm kê di tích vào đối tượng được quản lý theo pháp luật về di sản văn hóa nhằm tăng cường công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản.

Ông Ngô Ngọc Hải, Trung tâm Quy hoạch và Kiến trúc thuộc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh đề nghị điều chỉnh quy định về “khu vực, tuyến phố, điểm dân cư, công trình có giá trị kiến trúc cần bảo tồn, kế thừa” thành “công trình kiến trúc có giá trị cần bảo tồn, kế thừa” để bảo đảm thống nhất với giải thích từ ngữ của Luật Kiến trúc, đồng thời mở rộng nội hàm giá trị của công trình gắn với bản sắc văn hóa dân tộc.

Nhiều đại biểu cũng đề nghị tiếp tục làm rõ các khái niệm mới trong dự thảo luật; rà soát sự tương thích với các luật có liên quan, tránh tình trạng chồng chéo với Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Xây dựng và các dự án luật đang được nghiên cứu xây dựng.

Đáng chú ý, vấn đề nhận diện các công trình kiến trúc có giá trị, công trình di sản nhận được nhiều ý kiến quan tâm. Các đại biểu cho rằng cần xây dựng hệ thống tiêu chí cụ thể, khoa học để thuận lợi cho công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị công trình trong thực tiễn.

Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị nghiên cứu cơ chế đặc thù cho các đô thị đặc biệt như TP. Hồ Chí Minh trong việc ban hành quy chế quản lý kiến trúc riêng, phù hợp với quy mô dân số, tốc độ đô thị hóa và yêu cầu phát triển của thành phố.
Rà soát quy định về thi tuyển kiến trúc, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý

Một trong những nội dung được các đại biểu tập trung góp ý là quy định về thi tuyển phương án kiến trúc và điều kiện hành nghề kiến trúc.

Ông Mai Trung Hưng, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho rằng quy định về thi tuyển kiến trúc hiện nay còn mang tính hình thức, thủ tục phức tạp, kéo dài thời gian thực hiện dự án và gây không ít khó khăn cho doanh nghiệp. Dù dự thảo luật đã cắt giảm một số thủ tục, song vẫn cần tiếp tục rà soát để phù hợp hơn với thực tiễn. Từ kinh nghiệm thực tế, ông đề xuất nghiên cứu bỏ quy định thi tuyển kiến trúc đối với công trình cấp I, nhất là tại các đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội, nơi số lượng công trình thuộc nhóm này rất lớn.

Nhiều đại biểu đồng tình với quan điểm cần rà soát lại phạm vi áp dụng quy định thi tuyển kiến trúc, tránh phát sinh thêm thủ tục hành chính, làm tăng chi phí và kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư.

Đối với hoạt động hành nghề kiến trúc, các đại biểu cơ bản thống nhất với chủ trương rút ngắn thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề. Tuy nhiên, để việc cải cách thực chất và hiệu quả, nhiều ý kiến đề nghị các bộ, ngành Trung ương sớm xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông phục vụ công tác kiểm tra, xác minh thông tin trong quá trình cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc.

Ông Ngô Ngọc Hải cũng đề xuất điều chỉnh tiêu chuẩn năng lực chuyên môn hành nghề kiến trúc theo hướng phù hợp hơn với quy định của Luật Xây dựng và yêu cầu thực tiễn nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cho rằng dự thảo luật cần quan tâm nhiều hơn đến các xu hướng phát triển mới như kiến trúc xanh, công nghệ số, mô hình thông tin công trình (BIM), cơ sở dữ liệu quốc gia về kiến trúc và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động thiết kế, quản lý kiến trúc.

Các đại biểu cũng đề nghị bổ sung quy định về hợp tác quốc tế trong lĩnh vực kiến trúc; làm rõ điều kiện hoạt động của tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam cũng như cơ chế hỗ trợ tổ chức, cá nhân Việt Nam tham gia hoạt động nghề nghiệp ở nước ngoài. Đồng thời, cần có các quy định bảo đảm hài hòa giữa phát triển kiến trúc với yêu cầu quốc phòng, an ninh và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Kết luận hội nghị, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh Võ Hoàng Ngân cho biết các ý kiến góp ý đã bám sát thực tiễn triển khai Luật Kiến trúc thời gian qua, tập trung vào nhiều nội dung quan trọng như thi tuyển phương án kiến trúc, chứng chỉ hành nghề, quy chế quản lý kiến trúc, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số.

Theo Phó Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố, nhiều vấn đề đặt ra hiện nay cần tiếp tục được nghiên cứu kỹ lưỡng, nhất là việc phân cấp mạnh hơn cho cấp cơ sở trong quản lý kiến trúc, yêu cầu xây dựng hệ thống dữ liệu số phục vụ cấp chứng chỉ hành nghề và việc cụ thể hóa tiêu chí về bản sắc văn hóa trong kiến trúc.

Phó Trưởng Đoàn ĐBQH TP. Hồ Chí Minh khẳng định Đoàn sẽ tiếp thu, tổng hợp đầy đủ các ý kiến để gửi cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, hoàn thiện dự thảo Luật Kiến trúc (sửa đổi), bảo đảm dự thảo luật khi ban hành sẽ đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và tạo động lực cho phát triển đô thị bền vững trong giai đoạn mới.

Hoa Lê