Vốn chính sách trên vùng đất Ninh BìnhKhi đồng vốn về đúng địa chỉ
Hiệu quả của tín dụng chính sách không chỉ nằm ở tổng nguồn vốn, dư nợ hay tỷ lệ nợ quá hạn mà hiện rõ qua việc từng hộ dân biết biến khoản vay ưu đãi thành mô hình sản xuất và việc làm cho lao động địa phương. Trên vùng đất Ninh Bình mới, những câu chuyện ở Rạng Đông, Cúc Phương, Duy Tiên cho thấy, khi vốn đến đúng người, đúng lúc, đồng vốn chính sách có thể trở thành điểm tựa để người nghèo đổi đời.
Từ ao cá... đến chuồng "lạnh"
Vùng ven biển, hay đồng bằng Ninh Bình... nơi nào cũng có nhiều cơ hội nhưng liền với đó cũng không ít rủi ro. Trong bối cảnh đó, nếu không có vốn ưu đãi, người dân, nhất là người khó khăn rất khó mở rộng sản xuất hoặc chuyển từ cách làm nhỏ lẻ sang mô hình có quy mô hơn.
Ở xã ven biển Rạng Đông, gia đình chị Nguyễn Thị Duyên là một minh chứng sinh động cho hiệu quả của tín dụng chính sách. Từ khoản vay 100 triệu đồng chương trình giải quyết việc làm, gia đình chị mạnh dạn đầu tư nuôi trồng thủy sản, trong đó có cá mú và tôm.
Nhờ chịu khó học hỏi kỹ thuật và kiên trì bám nghề, vụ vừa qua gia đình chị Duyên thu hoạch được 5 tấn cá mú và gần 5 tạ tôm thương phẩm. Không dừng lại ở đó, vợ chồng chị còn đa dạng hóa sinh kế bằng nghề thủ công mỹ nghệ và trồng cau. Sau khi trừ chi phí, việc mở rộng làm ăn cũng mang về cho gia đình khoảng 100 triệu đồng mỗi năm.
Ở xã Cúc Phương, anh Bùi Văn Tuân, người dân tộc Mường ở thôn 2, từng có đất đai nhưng thiếu vốn, thiếu kiến thức sản xuất nên cuộc sống gia đình quanh năm khó khăn. Sau khi được Hội Nông dân xã động viên, NHCSXH Ninh Bình hỗ trợ vay vốn và hướng dẫn cách làm ăn, gia đình anh đầu tư chăn nuôi trâu, bò.
Qua từng năm, đàn gia súc tăng về số lượng, phát triển khỏe mạnh hơn, tạo nguồn thu ổn định. Có tiền tích lũy, anh Tuân tiếp tục cải tạo vườn đồi, trồng cây ăn quả đặc sản. Từ chỗ thiếu vốn, thiếu hướng đi, gia đình anh đã có sinh kế vững hơn, đời sống cải thiện rõ rệt.
Tại xã Chuyên Ngoại, sau sáp nhập thuộc phường Duy Tiên, bà Nguyễn Thị Thủy trở thành gương điển hình sử dụng vốn vay ưu đãi. Từ nguồn vốn vay NHCSXH, bà mạnh dạn đầu tư mô hình nuôi vịt trên cạn ứng dụng công nghệ chuồng lạnh với diện tích gần 0,5ha. Việc ứng dụng công nghệ giúp đàn vịt phát triển tốt, hạn chế rủi ro dịch bệnh, nâng cao năng suất.
Sau khi trừ chi phí, thu nhập của gia đình bà Thủy đạt khoảng 600 triệu đồng mỗi năm. Từ thành công ban đầu, bà mở thêm đại lý cung cấp thức ăn chăn nuôi, tạo việc làm cho 5 lao động địa phương với mức thu nhập từ 7 - 10 triệu đồng/người/tháng. Từ một hộ vay vốn để phát triển kinh tế gia đình, bà đã trở thành một mắt xích tạo việc làm, lan tỏa kinh nghiệm sản xuất và đóng góp vào kinh tế địa phương.
Ba câu chuyện ở 3 không gian sinh kế khác nhau: Ven biển, miền núi, đồng bằng; nhưng điểm chung là nguồn vốn chính sách đã mở ra cơ hội để người dân chủ động làm ăn. Vốn vay không tự tạo ra thành công nếu thiếu ý chí, kỹ thuật và sự đồng hành; nhưng khi đến đúng người, đúng nhu cầu, đồng vốn ấy có thể biến thành mô hình sản xuất, việc làm và thu nhập; dần tạo nên một gia đình, một cộng đồng hạnh phúc.
Hướng đến cách làm bền vững
Điểm đáng chú ý trong quá trình hoạt động của NHCSXH Ninh Bình là nhiều hộ nghèo không chỉ thiếu vốn, mà còn thiếu thông tin, thiếu tự tin, thiếu phương án sản xuất. Khi có Tổ Tiết kiệm và vay vốn, tổ chức hội, chính quyền cơ sở và cán bộ tín dụng cùng hướng dẫn, động viên, khoản vay ưu đãi trở thành sự khởi đầu cho một kế hoạch làm ăn cụ thể.
Ở nhiều mô hình, vốn chính sách không chỉ tác động đến thu nhập, mà còn tác động đến chất lượng sống. Có gia đình cùng lúc tiếp cận các chương trình vốn để phát triển kinh tế, xây dựng công trình nước sạch, hỗ trợ học sinh, sinh viên đi học... Nhờ đó, tín dụng chính sách không chỉ giúp hộ dân vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn tạo nền tảng dài hơn cho giáo dục, sức khỏe, môi trường sống và cơ hội phát triển của thế hệ sau.
Từ Ninh Bình cũ đến Hà Nam, Nam Định cũ, rồi hợp nhất thành Ninh Bình mới, mỗi mô hình hộ vay là một lát cắt của quá trình giảm nghèo bền vững. Ở đó, chính sách của Nhà nước đã đi vào từng gia đình, hiển hiện rõ ở ao cá, chuồng trại, cửa hàng, vườn đồi, nhà xưởng nhỏ, lớp học của con em hộ nghèo và từng công trình nước sạch trong gia đình.
Có thể nói, thành công của tín dụng chính sách không nằm ở việc người dân vay được bao nhiêu, mà ở chỗ sau khoản vay, họ làm được gì, thay đổi cuộc sống ra sao và có đủ năng lực đứng vững hơn trước rủi ro hay không. Khi một hộ dân thoát nghèo, một lao động có việc làm, một học sinh tiếp tục đến trường, một mô hình sản xuất tạo thêm việc làm cho người khác, đồng vốn chính sách đã hoàn thành sứ mệnh sâu xa nhất của mình.
Trên vùng đất Ninh Bình mới, những câu chuyện ở Cúc Phương, Rạng Đông hay Duy Tiên... sẽ còn tiếp tục được viết tiếp khi dòng vốn ưu đãi tiếp tục chảy đúng hướng, đúng người, đúng nhu cầu và đi cùng sự đồng hành trách nhiệm của hệ thống chính trị ở cơ sở.