Không AI, không điện thoại: Công thức giáo dục mới của Na Uy
Trước những lo ngại về tác động của AI đối với quá trình học tập và sự suy giảm kết quả giáo dục, Na Uy quyết định áp dụng các quy định mới nhằm hạn chế mạnh việc sử dụng AI trong trường học.
Chính phủ Na Uy ngày 19/6 công bố bộ tiêu chuẩn mới về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong giáo dục, dự kiến có hiệu lực từ năm học bắt đầu vào cuối tháng 8 tới.
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Oslo, Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Støre cho biết việc ứng dụng AI trong học tập cần được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm học sinh không bỏ qua những kỹ năng nền tảng quan trọng.
“Điều quan trọng nhất ở trường học là trẻ em học được cách đọc, viết và làm toán”, ông Støre nhấn mạnh, đồng thời cảnh báo rằng việc phụ thuộc vào AI có thể khiến trẻ nhỏ bỏ qua các bước học tập thiết yếu trong quá trình phát triển nhận thức.
Theo quy định mới, học sinh từ lớp 1 đến lớp 7, tương đương độ tuổi từ 6 đến 13, về nguyên tắc sẽ không được sử dụng các công cụ AI tạo sinh trong học tập. Đối với học sinh trung học cơ sở từ 14 đến 16 tuổi, AI chỉ có thể được sử dụng một cách thận trọng và dưới sự giám sát trực tiếp của giáo viên.
Trong khi đó, học sinh trung học phổ thông từ 17 đến 19 tuổi sẽ được hướng dẫn cách sử dụng AI một cách phù hợp và có trách nhiệm, nhằm chuẩn bị cho việc học tập ở bậc cao hơn cũng như tham gia thị trường lao động trong tương lai.
Quyết định mới được đưa ra trong bối cảnh Na Uy đang chứng kiến sự suy giảm đáng kể về kết quả các bài kiểm tra giáo dục trong những năm gần đây. Chính phủ nước này cho rằng việc duy trì các kỹ năng cơ bản như đọc hiểu, viết và tính toán cần được đặt lên hàng đầu trước khi học sinh tiếp cận sâu hơn với các công nghệ mới.
Đây cũng là bước đi tiếp theo trong nỗ lực của Oslo nhằm giảm ảnh hưởng của các thiết bị và nền tảng số đối với trẻ em. Từ năm 2024, Na Uy đã cấm sử dụng điện thoại thông minh trong trường học và trao thêm quyền cho giáo viên trong việc duy trì kỷ luật lớp học.
Là một trong những quốc gia đi đầu về số hóa giáo dục, Na Uy bắt đầu đưa máy tính vào trường học từ thập niên 1990. Sau khi iPad xuất hiện vào năm 2010, các trường học trên cả nước đẩy mạnh sử dụng máy tính bảng trong giảng dạy, làm giảm đáng kể vai trò của sách giáo khoa giấy và hoạt động viết tay truyền thống.
Tuy nhiên, sau hơn một thập niên thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục, chính phủ nước này đang có dấu hiệu điều chỉnh cách tiếp cận. Cùng ngày công bố các quy định mới về AI, Oslo cho biết sẽ đề xuất luật nhằm tăng cường nguồn lực cho sách giáo khoa giấy trong trường học, qua đó đảo ngược phần nào xu hướng phụ thuộc vào máy tính bảng.
Giới chức Na Uy cho rằng sách in và việc ghi chép bằng tay vẫn đóng vai trò quan trọng trong quá trình tiếp thu kiến thức, đặc biệt đối với học sinh ở lứa tuổi nhỏ.
Không chỉ trong lĩnh vực giáo dục, Chính phủ Na Uy cũng đang siết chặt quản lý việc sử dụng công nghệ số đối với trẻ vị thành niên. Tháng 4 vừa qua, nước này công bố kế hoạch cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội cho đến khi đủ 16 tuổi. Chính sách này tương đồng với những biện pháp đã và đang được Australia cùng một số quốc gia khác triển khai nhằm giảm thời gian tiếp xúc của thanh thiếu niên với môi trường trực tuyến.
Các quyết định mới cho thấy Na Uy đang tìm kiếm sự cân bằng giữa việc tận dụng lợi ích của công nghệ hiện đại và bảo vệ quá trình phát triển học tập của trẻ em. Trong khi AI ngày càng trở thành công cụ phổ biến trong giáo dục và công việc, giới hoạch định chính sách nước này cho rằng việc trang bị vững chắc các kỹ năng nền tảng vẫn là điều kiện tiên quyết để học sinh có thể sử dụng công nghệ một cách hiệu quả và có trách nhiệm trong tương lai.