Học sinh Nhật sẽ được học về trách nhiệm và giới hạn của AI
Nhật Bản đang lên kế hoạch sửa đổi chương trình giáo dục đạo đức ở bậc tiểu học và trung học cơ sở nhằm trang bị cho học sinh khả năng ra quyết định và ý thức trách nhiệm trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) tạo sinh.
Theo báo Yomiuri Shimbun, Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản (MEXT) đã trình lên một tiểu ban thuộc Hội đồng Giáo dục Trung ương đề xuất sửa đổi nội dung giáo dục đạo đức thông tin trong các trường tiểu học và trung học cơ sở.
Khác với cách tiếp cận hiện nay chủ yếu xem AI là một công cụ học tập hoặc công nghệ hỗ trợ, đề xuất mới tập trung vào các vấn đề liên quan đến phán đoán của con người, trách nhiệm cá nhân và việc sử dụng AI một cách phù hợp.
Bộ Giáo dục Nhật Bản dự kiến đưa các nội dung về đánh giá giá trị, trách nhiệm và cách ứng xử trong thời đại AI vào bộ hướng dẫn chương trình giáo dục quốc gia tiếp theo, dự kiến có hiệu lực từ năm tài khóa 2030. Nhật Bản thường điều chỉnh chuẩn chương trình giáo dục quốc gia khoảng 10 năm một lần.
Giới chức giáo dục nước này cho biết ngày càng nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc phân biệt thông tin đáng tin cậy với các nội dung sai lệch hoặc do AI tạo ra. Nhà chức trách cũng bày tỏ lo ngại trẻ em có thể dễ dàng phát tán thông tin sai sự thật, gây tổn hại cho người khác trên mạng hoặc vô tình liên quan đến các hoạt động phạm pháp thông qua việc sử dụng mạng xã hội và các nền tảng số.
Theo Bộ Giáo dục Nhật Bản, giáo dục đạo đức thông tin cần vượt ra khỏi các cảnh báo cơ bản về an toàn internet để hướng tới việc giúp học sinh hiểu cách con người nên đưa ra quyết định trong một xã hội ngày càng chịu ảnh hưởng của AI.
Đề xuất mới bao gồm các cuộc thảo luận trên lớp về những yếu tố cảm xúc khiến con người tiếp tục tham gia các hành vi quấy rối trực tuyến dù biết đó là việc làm sai trái. Học sinh cũng sẽ được tìm hiểu những tình huống mà ranh giới giữa đúng và sai không hoàn toàn rõ ràng, như việc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng hoặc có khả năng gây hiểu lầm.
Bên cạnh đó, học sinh sẽ được khuyến khích suy nghĩ về những câu hỏi như AI nên được sử dụng đến mức nào trong làm bài tập, viết bài luận hay sáng tạo nội dung.
Do công nghệ AI phát triển nhanh chóng, Bộ Giáo dục Nhật Bản đề xuất thường xuyên cập nhật các tài liệu giảng dạy bổ trợ theo chu kỳ rà soát sách giáo khoa bốn năm một lần.
Theo báo Yomiuri Shimbun, một quốc gia khác là Hàn Quốc cũng đã mở rộng giáo dục năng lực số trong chương trình giáo dục quốc gia sửa đổi năm 2022 và ban hành các tài liệu về đạo đức AI thông qua các cơ quan giáo dục địa phương. Tuy nhiên, nhiều trường học vẫn chủ yếu tập trung vào lập trình, kỹ năng số và các công cụ công nghệ phục vụ học tập hơn là các vấn đề đạo đức liên quan đến AI.
Các chuyên gia nhận định rằng khi AI tạo sinh ngày càng được sử dụng rộng rãi trong học tập, viết bài, sáng tạo hình ảnh và mạng xã hội, giáo dục cần quan tâm nhiều hơn đến các vấn đề như thông tin sai lệch, đạo văn, phát ngôn thù ghét và bắt nạt trên mạng bên cạnh việc trang bị kỹ năng công nghệ cho học sinh.