Đoàn công tác của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường làm việc với Tổng công ty Hàng hải Việt Nam

Báo cáo với Đoàn công tác, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty VIMC Nguyễn Ngọc Ánh cho biết, trong Chiến lược phát triển giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2035 và định hướng đầu tư giai đoạn 2026–2030, VIMC tập trung vào ba trụ cột chiến lược: phát triển hệ thống cảng biển nước sâu và cảng trung chuyển quốc tế; phát triển đội tàu vận tải biển, ưu tiên đội tàu container xanh, hiện đại; phát triển hệ thống logistics và dịch vụ hậu cần sau cảng.

Đại diện VIMC cho biết, mặc dù chiến lược phát triển cảng trung chuyển quốc tế và logistics đã được xác định rõ, quá trình triển khai trên thực tế vẫn còn một số khó khăn như: hệ thống pháp luật điều chỉnh các dự án trên biển còn phân tán. Các dự án cảng biển quy mô lớn thường phải thực hiện đồng thời nhiều thủ tục liên quan đến giao khu vực biển, đánh giá tác động môi trường, đất đai, đầu tư, xây dựng, quy hoạch, phòng chống thiên tai và các thủ tục chuyên ngành khác. Việc nhiều cơ quan cùng tham gia quản lý làm kéo dài thời gian chuẩn bị đầu tư và làm tăng chi phí của doanh nghiệp.

Nêu một số khó khăn, vướng mắc trong thực hiện chính sách, pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo, đại diện VIMC cho biết, để thực hiện hoạt động nhận chìm ở biển, doanh nghiệp phải triển khai đồng thời nhiều thủ tục hành chính theo quy định của các pháp luật chuyên ngành.

Cụ thể gồm: thực hiện thủ tục về đánh giá tác động môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường; xin Giấy phép nhận chìm ở biển theo quy định của Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo; và thực hiện thủ tục giao khu vực biển để nhận chìm theo quy định của pháp luật về tài nguyên, môi trường biển và hải đảo.

Việc phải thực hiện các thủ tục tại nhiều cơ quan có thẩm quyền khác nhau, với trình tự và thời gian giải quyết riêng biệt, dẫn đến kéo dài thời gian chuẩn bị và triển khai dự án.

VIMC kiến nghị nghiên cứu, xác định và cập nhật các khu vực biển có chức năng nhận chìm vật chất nạo vét trong Quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch có liên quan, làm cơ sở để các doanh nghiệp cảng chủ động nghiên cứu, lựa chọn vị trí phù hợp và thực hiện các thủ tục đề nghị cấp phép nhận chìm theo quy định.

Việc xác định trước các khu vực nhận chìm sẽ góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án, giảm thiểu các vướng mắc trong quá trình thẩm định, cấp phép và bảo đảm tính ổn định, lâu dài cho hoạt động nạo vét duy tu, duy trì chuẩn tắc luồng hàng hải.

Bên cạnh đó, VIMC kiến nghị, sửa đổi các luật liên quan đến lĩnh vực hàng hải và tài nguyên, môi trường biển theo hướng cải cách thủ tục hành chính và cơ chế liên thông cấp quốc gia/tỉnh nhằm giải quyết các thủ tục liên quan đến các dự án đầu tư trên biển.

Nghiên cứu áp dụng các chính sách ưu đãi nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh của đội tàu Việt Nam; xây dựng cơ sở dữ liệu vận tải biển quốc gia, hình thành nền tảng kết nối dữ liệu giữa tàu biển – cảng biển – doanh nghiệp logistics - cơ quan quản lý nhà nước...

Qua trao đổi, Đoàn công tác nhận thấy, Tổng công ty đang có những bước chuyển mình chiến lược từ khai thác cảng đơn thuần sang hệ sinh thái logistics tích hợp. Tuy nhiên, Tổng công ty cũng đang đối mặt với nhiều rào cản pháp lý cần được tháo gỡ kịp thời trong dự án Luật sửa đổi lần này cũng như có các chính sách khác trong thời gian tới.

Về cơ chế quản lý nạo vét và nhận chìm, Đoàn công tác chia sẻ với khó khăn của Tổng công ty về sự khan hiếm khu vực nhận chìm và sự chồng chéo thủ tục giữa đánh giá tác động môi trường, Giấy phép nhận chìm và Giao khu vực biển; ghi nhận kiến nghị về việc phải xác định trước các khu vực nhận chìm trong Quy hoạch không gian biển quốc gia để doanh nghiệp chủ động.

Về thúc đẩy phát triển đội tàu xanh, Đoàn công tác cho rằng, kiến nghị của Tổng công ty về chính sách ưu đãi thuế, phí cho tàu sử dụng nhiên liệu sạch và hỗ trợ đầu tư hệ thống điện bờ (OPS) là rất đáng quan tâm, hoàn toàn phù hợp với mục tiêu tại Chính sách 4 của dự thảo Luật về hỗ trợ đặc thù cho các mô hình kinh tế biển xanh.

Trên cơ sở nội dung làm việc, Đoàn công tác đề nghị Tổng công ty tiếp tục hoàn thiện báo cáo và gửi lại cho Ủy ban để tổng hợp, nghiên cứu, phục vụ quá trình thẩm tra dự án Luật; đồng thời đề nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động nghiên cứu, tiếp thu, bảo đảm thiết kế các điều khoản khung có tính nguyên tắc tại Luật và giao Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo tính linh hoạt trước sự biến động của thực tiễn hàng hải.

Tin: Thanh Chi; ảnh: Hồ Long