Gỡ “điểm nghẽn” tạo động lực tăng trưởng "2 con số"

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi: Ba địa phương tăng trưởng trên 10% sẽ tạo động lực lớn cho cả nước

TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh cần tiếp tục thể hiện quyết tâm cao để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Đây đều là những địa phương có quy mô kinh tế lớn, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của cả nước. Nếu cả ba địa phương đạt mức tăng trưởng từ 10% trở lên sẽ tạo động lực đáng kể cho mục tiêu tăng trưởng "2 con số" của quốc gia.

Để thực hiện mục tiêu này, các địa phương cần xây dựng kịch bản điều hành sát thực tiễn, tập trung phát huy các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, khoa học công nghệ và trung tâm tài chính. Đây không chỉ là động lực cho giai đoạn hiện nay mà còn tạo nền tảng cho các giai đoạn phát triển tiếp theo.

Cùng với đó, cần đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện và triển khai quy hoạch; nghiên cứu cơ chế tích hợp quy hoạch. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống kết nối hạ tầng đồng bộ nhằm hình thành không gian phát triển KT-XH chung của vùng.

Đối với đầu tư phát triển, cần phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công đối với đầu tư tư nhân, bảo đảm tiến độ và chất lượng các công trình, dự án trọng điểm.

Riêng dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành, cần tập trung chỉ đạo để bảo đảm tiến độ, chất lượng và không để xảy ra sai sót. Đồng thời, quan tâm xử lý các vấn đề liên quan đến thanh toán, tranh chấp, khiếu kiện; tạo điều kiện cho nhà thầu có nguồn lực triển khai dự án nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chặt chẽ theo quy định. Đặc biệt, cần nghiên cứu kỹ lộ trình khai thác sân bay Long Thành gắn với sân bay Tân Sơn Nhất; đánh giá đầy đủ nhu cầu và hiệu quả khai thác trước khi quyết định tỷ lệ chuyển dịch hoạt động và thời điểm triển khai các giai đoạn tiếp theo của dự án.

Đối với các kiến nghị của địa phương, cần nghiên cứu cơ chế tháo gỡ mang tính tổng thể. Tây Ninh cần phát huy lợi thế cửa khẩu Mộc Bài. TP. Đồng Nai cần khai thác hiệu quả hơn các lợi thế kết nối để thúc đẩy phát triển kinh tế. Bên cạnh việc phản ánh khó khăn, vướng mắc, các địa phương cần làm rõ những mô hình, cơ chế hiệu quả đã được triển khai, phục vụ công tác hoàn thiện thể chế và nhân rộng trong thực tiễn.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Hữu Toàn: Rà soát kỹ các động lực tăng trưởng, bảo đảm tính khả thi

TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh đã chủ động xây dựng kế hoạch triển khai các nghị quyết của Quốc hội, hướng tới mục tiêu tăng trưởng "2 con số", đồng thời tích cực hoàn thiện thể chế, cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ phát triển KT-XH.

Kết quả tăng trưởng quý I của cả ba địa phương đều ở mức tích cực. Tuy nhiên, từ tháng 3 trở đi đã xuất hiện nhiều khó khăn, thách thức mới, do đó cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến kinh tế để có giải pháp điều hành phù hợp. Ba động lực tăng trưởng chính gồm đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng cần được phân tích sâu hơn. Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, cần rà soát các kịch bản tăng trưởng, đánh giá khả năng bù đắp từ các khu vực khác nếu xuất khẩu gặp khó khăn. Theo dõi sát tín dụng, lãi suất và khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp, bảo đảm tính khả thi của các mục tiêu tăng trưởng.

Về quy hoạch, Tây Ninh đã hoàn thành rà soát trong khi TP. Hồ Chí Minh và TP. Đồng Nai vẫn đang thực hiện. Đây là những trung tâm kinh tế lớn nên cần xác định rõ lộ trình hoàn thành để phục vụ công tác quản lý, điều hành và triển khai các dự án.

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực tăng trưởng mới, song nhiều chương trình hiện vẫn đang trong giai đoạn khởi động. Các địa phương cần làm rõ lộ trình triển khai, sản phẩm cụ thể cũng như khó khăn, vướng mắc về cơ chế để có cơ sở xem xét, hỗ trợ. Riêng các chương trình liên quan đến trung tâm tài chính quốc tế, chuyển đổi số, tăng trưởng xanh cần được lượng hóa rõ hơn về hiệu quả và khả năng đóng góp cho tăng trưởng.

Đối với các dự án trọng điểm như Vành đai 3 và sân bay Long Thành, cần tiếp tục giữ vững tiến độ nhưng phải đặt yêu cầu về chất lượng, tính đồng bộ và an toàn lên hàng đầu; đồng thời chủ động xử lý các khó khăn liên quan đến vật liệu xây dựng, thanh toán khối lượng thực hiện và hệ thống kết nối hạ tầng khi đưa dự án vào khai thác.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phạm Thúy Chinh: Lượng hóa hiệu quả cơ chế đặc thù đối với TP. Hồ Chí Minh

Kết quả điều hành và triển khai các dự án của TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh trong những tháng đầu năm 2026 là rất đáng ghi nhận, đặc biệt là các chỉ số tăng trưởng và tiến độ giải ngân đầu tư công.

Đối với TP. Hồ Chí Minh, cần làm rõ hơn hiệu quả triển khai các nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù. Thành phố cần báo cáo cụ thể việc chuyển hóa các cơ chế trong nghị quyết thành các văn bản hướng dẫn; mức độ phát huy hiệu quả trong thực tiễn cũng như những kết quả có thể lượng hóa như thu hút đầu tư, huy động nguồn lực xã hội, cải cách thủ tục hành chính và triển khai mô hình TOD. Đồng thời, cần đánh giá những cơ chế có thể nhân rộng cho các địa phương khác, đặc biệt là tác động của các chính sách đối với niềm tin của người dân, doanh nghiệp và thị trường.

Đối với việc tháo gỡ khó khăn cho các dự án có sử dụng đất, nhất là các dự án bất động sản, cần tiếp tục đẩy mạnh thực hiện vì đây là nguồn lực rất lớn cho tăng trưởng và phát triển KT-XH.

Dự án sân bay Long Thành và cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đã bước vào giai đoạn "nước rút" nên cần có kế hoạch triển khai cụ thể hơn, nâng cao năng lực quản lý, dự báo và kiểm soát tiến độ. Qua khảo sát thực tế, một số gói thầu vẫn còn thiếu nhân lực và nguồn lực thi công; vì vậy cần có giải pháp quyết liệt hơn để bảo đảm tiến độ. Bên cạnh đó, phải đặc biệt quan tâm đến an toàn lao động, chất lượng kỹ thuật, mỹ thuật công trình và bảo vệ môi trường. Nghiên cứu kỹ tính đồng bộ trong quy hoạch khu vực sân bay Long Thành, tránh chồng lấn giữa các dự án đường sắt kết nối.

Đối với cả ba địa phương, cần tiếp tục đánh giá hiệu quả phân cấp, phân quyền; tác động của các chính sách thuế mới đối với nguồn thu ngân sách cũng như các giải pháp xử lý tài sản công chưa khai thác hiệu quả nhằm khơi thông thêm nguồn lực phát triển.

Bài, ảnh: Hoa Lê