Việt Nam với kỷ nguyên mới

Vạch “mặt nạ” các biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” ở cơ sởBài 1: Khi đảng viên cố tình viết đơn phản ánh, báo cáo không đúng sự thật

Phạm Ngọc - Hữu Hải 13/06/2026 06:14

Thực tiễn cho thấy, cần xem xét để “lột” những “mặt nạ”, hành vi biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, nhất là khi đảng viên cố tình lợi dụng khoảng trống trong quy định của Đảng để viết đơn phản ánh, báo cáo không đúng sự thật với động cơ cá nhân, cố tình bỏ qua nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng. Hậu quả gây nghi ngờ, mất đoàn kết, chia rẽ nội bộ trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân ở cơ sở.

Thực tiễn cơ sở là mảnh đất hình thành, phát triển nền tảng tư tưởng, chủ trương, đường lối và các quyết sách quan trọng của Đảng và Nhà nước. Đồng thời, đây cũng là nơi khởi phát các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Việc nhận diện, đấu tranh với các biểu hiện đó ngay từ cơ sở có ý nghĩa rất quan trọng, vừa kịp thời triệt tiêu các biểu hiện, vừa không để chúng lây lan trong tổ chức đảng và cộng đồng dân cư.

“Mặt nạ” mang tên báo cáo, kiến nghị

Thời gian gần đây, tình trạng đảng viên viết đơn với hình thức đơn báo cáo, đơn phản ánh xuất hiện ngày càng nhiều hơn. Việc đảng viên viết đơn với hình thức như trên không vi phạm quy định, thực hiện quyền cá nhân và có ý nghĩa tích cực ở góc độ cung cấp, phản ánh thông tin để tổ chức đảng liên quan nắm tình hình, phục vụ công tác kiểm tra, giám sát. Góc độ nêu ở đây đó chính là chưa thực hiện một trong những nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng, đó chính là tự phê bình và phê bình, nhiều trường hợp nội dung đơn phản ánh, kiến nghị chưa được bản thân đảng viên đó trao đổi thẳng thắn, nêu vấn đề với tổ chức đảng nơi mình là thành viên để đối chất, xác minh, thảo luận làm rõ mà đã viết đơn lên tổ chức đảng cấp trên.

6.jpg
Sinh hoạt chi bộ là “linh hồn” của chi bộ, nơi trực tiếp đấu tranh với các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Ảnh: Đ. Hữu

Việc làm trên cho thấy sự tùy tiện trong suy nghĩ và cách làm của đảng viên. Cá biệt, có trường hợp xuất phát từ động cơ cá nhân dẫn đến việc làm đơn mang tính tố cáo nhưng lại ẩn dưới hình thức đơn phản ánh, báo cáo, kiến nghị. Khi xuất hiện đơn thư như trên, tổ chức đảng có thẩm quyền đương nhiên phải xác minh để làm rõ. Điều đáng nói, lẽ ra nếu vấn đề phản ánh trong đơn được nêu và giải thích, thảo luận làm rõ tại chi bộ đó thì đã không phải phát sinh đơn thư làm phức tạp tình hình, tạo sự hoài nghi, dẫn đến mất đoàn kết giữa một số cá nhân trong tổ chức đảng. Hơn nữa, kết quả xác minh đơn thư cho thấy những vấn đề đơn thư nêu ra không lớn.

Nguyên nhân của tình trạng trên trước hết ở khả năng nhận thức và xử lý vấn đề của đảng viên. Cũng có nguyên nhân từ động cơ, mâu thuẫn cá nhân dẫn đến việc làm như trên, đây mới là nguyên nhân đáng trách và khá phổ biến.

Một nguyên nhân đáng chú ý là quy định về xử lý đơn thư và việc viết đơn thư vẫn còn khoảng trống. Đó là, Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 của BCH Trung ương về những điều đảng viên không được làm, quy định đảng viên không được:Tố cáo có nội dung mang tính bịa đặt; cùng người khác viết, ký tên trong đơn tố cáo; viết đơn tố cáo giấu tên, mạo tên; nên một số đảng viên đã “lách” quy định, thực hiện viết đơn với hình thức đơn báo cáo, đơn kiến nghị… Đồng thời, Quy định số 69-QĐ/TW ngày 06/7/2022 của Bộ Chính trị về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm cũng không quy định rõ ràng về xử lý đối với việc đảng viên viết đơn phản ánh, kiến nghị không đúng sự thật. Do đó, khi xem xét, xử lý trách nhiệm của đảng viên thì không đủ cơ sở thực hiện.

Từ thực tế và hậu quả của việc làm nêu trên, cần xem xét để “lột” những “mặt nạ” này, bởi gây nghi ngờ, mất đoàn kết, chia rẽ nội bộ trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân ở cơ sở; đồng thời, làm ảnh hưởng đến tâm tư, tình cảm, uy tín của tập thể, cá nhân bị nêu tên trong đơn.

Khi tính chiến đấu “mặt nạ” đằng sau “cái tôi”

Thực tế hiện nay, đa phần đội ngũ bán chuyên trách tham gia phụ trách các công việc của thôn, tổ dân phố xuất phát từ sự vận động của lãnh đạo xã, phường, số còn lại vì niềm vui và trách nhiệm với thôn, tổ dân phố. Họ không được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ liên quan trực tiếp đến công việc ở cơ sở, đa số là “cán bộ tay ngang”. Ngược lại, một số đảng viên không chịu tham gia “gánh vác” những công việc của thôn, tổ dân phố mà còn có tư tưởng hay phê phán, góp ý có tính chất khắt khe, áp đặt, rằng mình là đúng, trong đó có cả những người đã từng tham gia vào công việc của thôn, tổ dân phố trước đây.

Những “phán xét” trên là áp lực rất lớn đối với những người đang tham gia phụ trách công việc của thôn, tổ dân phố. Lẽ ra, trong điều kiện chế độ phụ cấp còn thấp, khối lượng công việc gia tăng và điều kiện hoạt động thay đổi với sự thúc ép về thời gian, quy mô dân số, địa bàn mở rộng hơn và thay đổi về cách thức quản lý, quản trị, cần có cái nhìn khách quan, thấu đáo, chia sẻ, động viên và giúp đỡ đồng chí, tổ chức mình để thực hiện tốt hơn công việc đang làm thì lại có tư tưởng đứng ngoài chỉ để phê phán, “vạch lá tìm sâu”. Thậm chí, có trường hợp còn phát sinh đơn thư nhằm báo cáo với tổ chức đảng cấp trên để làm lớn những việc không cần thiết, vụn vặt với động cơ cá nhân.

Đây cần xem là biểu hiện của sự suy thoái về tư tưởng chính trị, thờ ơ, đứng ngoài công việc chung chỉ để chỉ trích, phê phán với quan điểm, cách nhìn nhận chủ quan, cảm tính với “cái tôi” rất lớn. Đây cũng chính là thực tế khá phổ biến trong sinh hoạt và hoạt động ở thôn, tổ dân phố mà hậu quả mang lại không phải nhỏ. Biểu hiện đó nếu không được khắc phục sẽ tạo không khí ngột ngạt, căng thẳng trong sinh hoạt của tổ chức, về lâu dài gây hoài nghi, mất đoàn kết nội bộ, làm thui chột tinh thần trách nhiệm của những người muốn cống hiến vì công việc chung. Đồng thời, còn tạo hiệu ứng không tích cực, tính chiến đấu mang “cái tôi” cao ngạo ảnh hưởng đến tính lãnh đạo, đến tư tưởng đảng viên khác, nhất là đảng viên trẻ của chi bộ.

Phạm Ngọc - Hữu Hải