Học giả Malaysia: Diễn đàn Tương lai ASEAN phản ánh rõ nét vai trò dẫn dắt chiến lược của Việt Nam

Tiến sĩ Julia Roknifard - giảng viên cao cấp ngành quan hệ quốc tế tại Đại học Taylor’s (Malaysia) nhận định, Việt Nam đã thành công trong việc lồng ghép các định hướng đối ngoại cùng tầm nhìn chiến lược đến năm 2030 vào chương trình nghị sự của diễn đàn. Theo bà Roknifard, với tư cách là một thành viên chủ động, tích cực và có trách nhiệm của ASEAN, Việt Nam không chỉ đóng góp vào tiếng nói chung của khu vực mà còn trực tiếp thúc đẩy ASEAN giải quyết những thách thức dài hạn của kinh tế toàn cầu.

Định ra chương trình nghị sự hướng tới tương lai

Nữ học giả cho rằng, các phiên thảo luận tập trung vào những vấn đề thời đại như chuyển đổi xanh, kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI) và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng đã phản ánh tầm nhìn dài hạn và định hướng hướng tới tương lai của Việt Nam.

Theo bà, thay vì chỉ phản ứng trước những bất ổn toàn cầu, Việt Nam đang cùng các nước ASEAN chủ động định vị khu vực trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong giai đoạn tới.

Bà Roknifard nhận định, cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gia tăng cùng nguy cơ phân mảnh chuỗi cung ứng và kinh tế đang tạo ra những thách thức trực tiếp đối với ổn định của Đông Nam Á. Trong bối cảnh đó, chủ đề của diễn đàn năm nay đóng vai trò như một điểm tựa gắn kết, giúp các quốc gia thành viên tìm được tiếng nói chung.

Bằng việc đặt các giá trị cốt lõi là hòa bình và thịnh vượng lên hàng đầu, Việt Nam đã khéo léo định hướng thảo luận tránh xa những bất đồng có thể gây chia rẽ, đồng thời đưa trọng tâm trở lại các nguyên tắc nền tảng của ASEAN.

Theo bà, điều này gửi đi thông điệp mạnh mẽ rằng thành công của ASEAN cuối cùng cần được đo bằng chất lượng cuộc sống và lợi ích của người dân, qua đó góp phần duy trì đoàn kết và thống nhất nội khối.

Kênh đối thoại 1,5 - thành tựu nổi bật từ sáng kiến của Việt Nam

Tiến sĩ Roknifard đánh giá việc tiếp tục tổ chức và từng bước nâng tầm ASEAN Future Forum thành một diễn đàn đối thoại Kênh 1.5 có uy tín là một trong những thành tựu nổi bật nhất của sự kiện năm nay. Bà cho rằng, sáng kiến này phản ánh nỗ lực chiến lược nhằm thu hẹp những khoảng trống mang tính cấu trúc trong quá trình hoạch định chính sách của khu vực.

Khác với các cơ chế đối thoại Kênh 1 mang tính chính thức vốn đôi khi chịu ràng buộc bởi nghi thức ngoại giao và khuôn khổ cứng nhắc, mô hình Kênh 1.5 tạo ra không gian linh hoạt để kết nối các nhà hoạch định chính sách, giới học giả, cộng đồng doanh nghiệp và đại diện các tổ chức xã hội.

Theo đó, Hà Nội đang từng bước trở thành nơi ươm tạo các ý tưởng chính sách thực tiễn và mang tính đột phá, góp phần trực tiếp hỗ trợ triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, đồng thời thúc đẩy quản trị khu vực theo hướng thích ứng và bao trùm hơn.

Giúp ASEAN tự chủ trong giải quyết các vấn đề nội tại

Nữ học giả Malaysia nhấn mạnh, việc tổ chức thành công một diễn đàn có quy mô và chiều sâu như AFF không chỉ góp phần nâng cao vị thế quốc gia của Việt Nam mà còn củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong quan hệ với các đối tác bên ngoài. Bà cho rằng, thành công của Việt Nam trên trường quốc tế cũng chính là nguồn sức mạnh trực tiếp cho toàn khối ASEAN. Việc xây dựng được một nền tảng đối thoại chiến lược cấp cao ngay trong khu vực giúp ASEAN duy trì tính tự chủ trong xử lý các vấn đề nội tại. Điều này đồng nghĩa những cuộc thảo luận quan trọng về tương lai Đông Nam Á sẽ được tiến hành trên cơ sở chương trình nghị sự do chính các quốc gia ASEAN thiết lập.

Theo đánh giá của Tiến sĩ Roknifard, ASEAN Future Forum 2026 sẽ để lại dấu ấn không chỉ đối với hoạt động đối ngoại của Việt Nam mà còn với cách tiếp cận của ASEAN trước những thách thức trong tương lai. Những kết quả đạt được từ diễn đàn được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố nền tảng hiện thực hóa các tầm nhìn dài hạn của ASEAN, đồng thời tiếp tục khẳng định vị thế của khu vực trên bản đồ địa chính trị và kinh tế toàn cầu.

Quỳnh Vũ