Thời sự Quốc hội

Nâng cao hiệu quả công tác xây dựng pháp luật về quốc phòng, an ninh và đối ngoại đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới

Thượng tướng Lê Tấn Tới - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại 04/06/2026 19:19

Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen; các vấn đề về chủ quyền, biên giới, biển đảo, an ninh mạng, an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh con người ngày càng nổi lên rõ nét, yêu cầu đặt ra đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày càng toàn diện, nặng nề và cấp bách hơn.

cove_vuong.jpg

Nâng cao hiệu quả công tác xây dựng pháp luật về quốc phòng, an ninh và đối ngoại đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới

Thượng tướng Lê Tấn Tới
Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại

Trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen; các vấn đề về chủ quyền, biên giới, biển đảo, an ninh mạng, an ninh kinh tế, an ninh năng lượng, an ninh con người ngày càng nổi lên rõ nét, yêu cầu đặt ra đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày càng toàn diện, nặng nề và cấp bách hơn.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, hoàn thiện thể chế phát triển, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, trong đó có việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về quốc phòng, an ninh và đối ngoại như một trụ cột quan trọng của chiến lược bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Quốc phòng, an ninh và đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; không chỉ là “lá chắn” bảo vệ Tổ quốc mà còn trở thành “đòn bẩy” trực tiếp thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; chuyển dịch tư duy “bảo vệ” sang tư duy “kiến tạo phát triển”, là “cấu phần của năng lực cạnh tranh quốc gia”; nâng cao khả năng “tự chủ chiến lược”, xây dựng “ thế trận lòng dân”;bảo vệ tổ quốc từ sm, từ xa, từ khi tổ quốc chưa nguy”.

Những năm qua, Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ cùng các cơ quan có thẩm quyền đã tập trung xây dựng, sửa đổi, bổ sung nhiều đạo luật quan trọng thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đối ngoại cùng nhiều văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, góp phần quan trọng hoàn thiện hành lang pháp lý phục vụ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Xe chiến đấu bộ binh BMP-1 tham gia Lễ diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2.9.2025 - ảnh VGP - Nhật Bắc (2)
Các xe chiến đấu bộ binh BMP-1 tham gia Lễ diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ngày 2/9/2025. Ảnh: Nhật Bắc

Tuy nhiên, quá trình xây dựng pháp luật trong các lĩnh vực này vẫn còn bộc lộ những hạn chế nhất định. Vì vậy, việc nghiên cứu chuyên đề: “Nâng cao hiệu quả công tác xây dựng pháp luật về quốc phòng, an ninh và đối ngoại không chỉ là yêu cầu khách quan mà còn là nhiệm vụ chính trị cấp thiết, có ý nghĩa chiến lược lâu dài nhằm bảo đảm vững chắc quốc phòng, an ninh quốc gia, nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động hội nhập quốc tế, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước nhanh và bền vững.

I. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả công tác xây dựng pháp luật về quốc phòng, an ninh và đối ngoại

Một là, yêu cầu thể chế hóa kịp thời, đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đảng ta luôn xác định xây dựng và bảo vệ Tổ quốc là hai nhiệm vụ chiến lược có quan hệ mật thiết, không thể tách rời. Bảo vệ Tổ quốc ngày nay không chỉ là bảo vệ biên giới, chủ quyền lãnh thổ theo nghĩa truyền thống mà còn bao gồm bảo vệ an ninh chính trị nội bộ, an ninh kinh tế, an ninh văn hóa, an ninh mạng, an ninh xã hội, an ninh con người; bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc trong môi trường cạnh tranh.

Khối lực lượng Tác chiến không gian mạng tham gia Lễ diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2.9.2025 - ảnh VGP
Khối lực lượng Tác chiến không gian mạng tham gia Lễ diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ngày 2/9/2025. Ảnh: VGP

Các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về chiến lược bảo vệ Tổ quốc, chiến lược quốc phòng, chiến lược an ninh quốc gia, chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng, chiến lược hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng đã đặt ra nhiều yêu cầu mới, đòi hỏi phải được thể chế hóa đầy đủ bằng hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi.

Nếu việc thể chế hóa chậm trễ hoặc thiếu đồng bộ sẽ dẫn đến khoảng trống pháp lý, làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Vì vậy, nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật chính là bảo đảm cho chủ trương của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống bằng những quy định cụ thể, rõ ràng, có tính thực thi cao.

Hai là, yêu cầu ứng phó với những biến động phức tạp, khó lường của tình hình thế giới và khu vực.

Thế giới đang bước vào giai đoạn chuyển biến sâu sắc với sự điều chỉnh chiến lược của các nước lớn, xung đột cục bộ, cạnh tranh địa chính trị, tranh chấp chủ quyền, biến đổi khí hậu, dịch bệnh, khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia và các nguy cơ an ninh phi truyền thống ngày càng gia tăng.

Khu vực châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có Biển Đông, tiếp tục là khu vực có ý nghĩa chiến lược đặc biệt quan trọng, tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp. Các vấn đề về an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ chủ quyền số, an ninh chuỗi cung ứng, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước ngày càng trở thành những vấn đề lớn gắn chặt với lợi ích quốc gia.

Những biến động đó đòi hỏi hệ thống pháp luật phải có tính dự báo cao, đủ linh hoạt để xử lý hiệu quả các tình huống mới phát sinh, đồng thời đủ chặt chẽ để bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc. Pháp luật không thể chỉ đồng hành cùng thực tiễn mà phải đóng vai trò dẫn dắt, định hướng, chủ động phòng ngừa nguy cơ từ sớm, từ xa.

Ba là, yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hoàn thiện thể chế phát triển đất nước.

Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam đòi hỏi mọi hoạt động quản lý nhà nước đều phải được thực hiện trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật. Quốc phòng, an ninh và đối ngoại là những lĩnh vực đặc biệt quan trọng nhưng không nằm ngoài yêu cầu đó.

Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới phát biểu
Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Thượng tướng Lê Tấn Tới phát biểu tại Phiên họp toàn thể lần thứ Nhất, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, ngày 7/4/2026. Ảnh: Trung Thành

Việc hoàn thiện pháp luật trong các lĩnh vực này góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, hiệu lực quản lý nhà nước; bảo đảm sự phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực giữa các cơ quan nhà nước; nâng cao hiệu quả giám sát của Quốc hội; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc.

Đồng thời, pháp luật tốt sẽ tạo điều kiện để huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội cho quốc phòng, an ninh, đối ngoại; kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; giữa đối nội với đối ngoại; giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.

Bốn là, yêu cầu chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng và nâng cao vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng, quốc phòng, an ninh và đối ngoại không chỉ là vấn đề nội bộ mà còn gắn chặt với các cam kết quốc tế, luật pháp quốc tế và quan hệ đối ngoại đa phương, song phương.

Việt Nam ngày càng tham gia sâu vào các cơ chế hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh, gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, hợp tác phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, bảo đảm an ninh biển, an ninh mạng, phòng chống khủng bố, ứng phó biến đổi khí hậu và các vấn đề toàn cầu khác.

Điều đó đòi hỏi hệ thống pháp luật quốc gia phải tương thích với các cam kết quốc tế, đồng thời vẫn bảo đảm giữ vững độc lập, tự chủ, chủ quyền quốc gia và lợi ích dân tộc. Nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật chính là điều kiện để xử lý hài hòa mối quan hệ giữa luật pháp quốc gia và luật pháp quốc tế, giữa hội nhập và bảo vệ lợi ích chiến lược của đất nước.

Năm là, yêu cầu khắc phục những hạn chế, bất cập hiện nay trong công tác xây dựng pháp luật.

Mặc dù đã đạt nhiều kết quả quan trọng, song thực tiễn xây dựng pháp luật về quốc phòng, an ninh và đối ngoại vẫn còn những hạn chế cần khắc phục. Một số văn bản còn thiếu tính ổn định lâu dài; một số quy định thiếu tính khả thi; chất lượng dự báo chính sách chưa cao; công tác tổng kết thực tiễn có nơi còn hình thức; nguồn nhân lực tham mưu xây dựng pháp luật chưa thật đồng đều.

Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại chụp ảnh lưu niệm
Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại chụp ảnh lưu niệm tại Phiên họp toàn thể lần thứ Nhất, Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nhiệm kỳ Quốc hội khoá XVI, ngày 7/4/2026. Ảnh: Trung Thành

Bên cạnh đó, việc phối hợp giữa các cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp và các cơ quan chuyên trách trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại có lúc chưa đồng bộ; việc rà soát, hệ thống hóa văn bản pháp luật chưa thường xuyên; việc tổ chức thi hành pháp luật ở một số nơi còn chưa nghiêm.

Những hạn chế đó nếu không được khắc phục sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia và năng lực bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, nâng cao hiệu quả công tác xây dựng pháp luật là yêu cầu cấp bách cả trước mắt và lâu dài.

II. Nâng cao hiệu quả công tác xây dựng pháp luật về quốc phòng, an ninh và đối ngoại đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới

Để nâng cao hiệu quả công tác xây dựng pháp luật về quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong giai đoạn hiện nay, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cả về nhận thức, thể chế, tổ chức thực hiện và nguồn lực bảo đảm. Đây không chỉ là nhiệm vụ của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan tư pháp hay các bộ, ngành chuyên trách mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng.

Việc hoàn thiện pháp luật phải đặt trong tổng thể chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; gắn kết chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh, đối ngoại với phát triển kinh tế - xã hội, giữa đối nội và đối ngoại, giữa xây dựng pháp luật với tổ chức thi hành pháp luật, giữa yêu cầu trước mắt với tầm nhìn chiến lược lâu dài.

1. Những giải pháp chung

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc và thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc, xuyên suốt trong công tác xây dựng pháp luật. Mọi chủ trương lớn của Đảng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại phải được thể chế hóa nhanh chóng, chính xác, đồng bộ thành các quy định pháp luật cụ thể, khả thi và phù hợp với thực tiễn.

Cần bám sát tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII, Đại hội XIV của Đảng; các nghị quyết của Trung ương, Bộ Chính trị về chiến lược bảo vệ Tổ quốc, chiến lược quốc phòng, chiến lược an ninh quốc gia, chiến lược bảo vệ biên giới quốc gia, chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng, chiến lược hội nhập quốc tế và đối ngoại quốc phòng để xác định đúng trọng tâm, trọng điểm trong xây dựng pháp luật.

Việc thể chế hóa phải bảo đảm vừa giữ vững nguyên tắc độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, vừa tạo điều kiện chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng; vừa bảo đảm yêu cầu quản lý chặt chẽ, vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo của các chủ thể thực thi.

Thứ hai, nâng cao chất lượng xây dựng chính sách và đánh giá tác động chính sách ngay từ khâu đầu.

Thực tiễn cho thấy, chất lượng của luật phụ thuộc rất lớn vào chất lượng xây dựng chính sách. Muốn có luật tốt phải bắt đầu từ chính sách tốt, sát thực tiễn, có tầm nhìn chiến lược và khả năng dự báo cao.

Cần khắc phục tình trạng xây dựng luật theo hướng xử lý tình huống trước mắt, thiếu tổng kết thực tiễn hoặc chưa đánh giá đầy đủ tác động nhiều chiều. Đặc biệt trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đối ngoại, một quyết định chính sách thiếu chính xác có thể ảnh hưởng sâu rộng đến lợi ích quốc gia, dân tộc.

Do đó, cần tăng cường công tác nghiên cứu chiến lược, dự báo tình hình, tổng kết thực tiễn trong nước và tham khảo kinh nghiệm quốc tế; phát huy vai trò của các cơ quan nghiên cứu chiến lược, chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ thực tiễn trong quá trình hoạch định chính sách.

Thứ ba, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất, khả thi của hệ thống pháp luật.

Một trong những hạn chế hiện nay là tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn hoặc thiếu liên thông giữa các luật. Trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đối ngoại, sự thiếu đồng bộ này có thể làm phát sinh khoảng trống pháp lý, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả xử lý tình huống thực tiễn.

Cần rà soát tổng thể hệ thống pháp luật hiện hành để kịp thời sửa đổi, bổ sung những quy định không còn phù hợp; hạn chế tối đa tình trạng luật khung, luật ống; tăng cường quy định rõ trách nhiệm, thẩm quyền, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan.

Pháp luật phải bảo đảm tính ổn định cần thiết nhưng cũng phải có khả năng thích ứng với những biến động nhanh của tình hình quốc tế, khu vực và yêu cầu phát triển mới của đất nước.

Thứ tư, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan trong quá trình xây dựng pháp luật.

Quốc phòng, an ninh và đối ngoại là những lĩnh vực liên ngành, liên cơ quan rất cao, do đó công tác xây dựng pháp luật không thể thực hiện riêng lẻ.

Cần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan của Quốc hội, các bộ, ngành, đặc biệt là giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp cùng các cơ quan liên quan trong quá trình xây dựng, thẩm tra, thẩm định và hoàn thiện dự án luật.

Phải phát huy vai trò của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, nhất là cơ quan thẩm tra chuyên sâu; đồng thời tăng cường sự tham gia của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, giới chuyên gia, nhà khoa học và Nhân dân nhằm nâng cao chất lượng, tính đồng thuận và tính khả thi của chính sách pháp luật.

Thứ năm, gắn chặt xây dựng pháp luật với tổ chức thi hành pháp luật.

Pháp luật chỉ thực sự có giá trị khi được tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả trong thực tiễn. Vì vậy, xây dựng pháp luật phải gắn liền với việc chuẩn bị đầy đủ các điều kiện thi hành.

Ngay từ quá trình xây dựng luật cần tính toán kỹ nguồn lực thực hiện, cơ chế tổ chức, trách nhiệm của từng chủ thể, điều kiện bảo đảm thi hành. Sau khi luật được ban hành phải kịp thời ban hành văn bản hướng dẫn, tổ chức tuyên truyền, phổ biến sâu rộng, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện.

Đồng thời, cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, xây dựng cơ sở dữ liệu pháp luật thống nhất, nâng cao hiệu quả giám sát, đánh giá và xử lý các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn.

2. Giải pháp cụ thể trong từng lĩnh vực

2.1. Đối với lĩnh vực quốc phòng

Trước yêu cầu bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, giữ nước từ khi nước chưa nguy, công tác xây dựng pháp luật về quốc phòng cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng toàn diện, hiện đại, chủ động và có chiều sâu chiến lược.

Trước hết, cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Pháp luật phải tạo cơ sở rõ ràng cho việc kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng; giữa phát triển vùng chiến lược, biên giới, biển đảo với bảo vệ chủ quyền quốc gia.

Cần rà soát, bổ sung các quy định về động viên quốc phòng, công nghiệp quốc phòng, khu vực phòng thủ, lực lượng dự bị động viên, dân quân tự vệ, phòng thủ dân sự, bảo đảm hậu cần, kỹ thuật trong các tình huống khẩn cấp, thiên tai, dịch bệnh và thảm họa phi truyền thống.

Khối chiến sĩ Tác chiến điện tử tham gia Lễ diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2.9.2025- Ảnh VGP-Nhật Bắc
Khối chiến sĩ Tác chiến điện tử tham gia Lễ diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ngày 2/9/2025. Ảnh: Nhật Bắc

Đặc biệt, phải nghiên cứu hoàn thiện pháp luật về bảo vệ chủ quyền biển, đảo, không gian mạng, không gian vũ trụ, không gian ngầm, kinh tế biển sâu và chủ quyền số quốc gia; pháp luật về đối ngoại quốc phòng, tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, hợp tác quốc phòng quốc tế, phù hợp với yêu cầu hội nhập và vị thế mới của đất nước.

Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế giám sát của Quốc hội đối với việc thực hiện chính sách, pháp luật về quốc phòng, bảo đảm vừa giữ bí mật nhà nước, vừa nâng cao hiệu lực quản lý và trách nhiệm giải trình.

2.2. Đối với lĩnh vực an ninh

Trong bối cảnh các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen ngày càng phức tạp, pháp luật về an ninh cần được hoàn thiện theo hướng chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm, xử lý từ xa và bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia trong mọi tình huống.

Cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện pháp luật về bảo vệ an ninh quốc gia, an ninh chính trị nội bộ, an ninh kinh tế, an ninh văn hóa tư tưởng, an ninh xã hội, an ninh mạng và an ninh con người.

Đặc biệt, phải chú trọng xây dựng cơ chế pháp lý hiệu quả để phòng, chống các nguy cơ mới như tội phạm công nghệ cao, tội phạm xuyên quốc gia, khủng bố, rửa tiền, thao túng thông tin, chiến tranh mạng, chiến tranh nhận thức và các hoạt động chống phá trên không gian mạng.

Cần hoàn thiện pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh dữ liệu quốc gia, bảo vệ hệ thống thông tin trọng yếu; tăng cường cơ chế phối hợp giữa các lực lượng trong xử lý tình huống an ninh phi truyền thống.

Đồng thời, cần tiếp tục củng cố cơ sở pháp lý cho lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; phát huy vai trò của Nhân dân trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa xã hội với phòng ngừa nghiệp vụ, giữa bảo vệ an ninh quốc gia với bảo đảm quyền con người, quyền công dân theo Hiến pháp và pháp luật.

2.3. Đối với lĩnh vực đối ngoại

Trong điều kiện hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, công tác xây dựng pháp luật về đối ngoại cần bảo đảm phục vụ hiệu quả đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế; là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam xuất quân tại Sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội), lên đường thực hiện nhiệm vụ của LHQ tại Phái bộ UNISFA, ngày 882023. Ảnh An Đăng-TTXVN
Lực lượng gìn giữ hòa bình Việt Nam xuất quân tại Sân bay quốc tế Nội Bài (Hà Nội), lên đường thực hiện nhiệm vụ của Liên Hợp Quốc tại Phái bộ UNISFA, ngày 8/8/2023. Ảnh: TTXVN

Cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế, ngoại giao nhà nước, đối ngoại Đảng, đối ngoại nhân dân, ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hóa, ngoại giao khoa học kỹ thuật và đối ngoại quốc phòng, an ninh.

Pháp luật phải tạo cơ sở vững chắc cho việc xử lý hài hòa quan hệ giữa lợi ích quốc gia - dân tộc với nghĩa vụ quốc tế; giữa hội nhập sâu rộng với giữ vững độc lập, tự chủ; giữa hợp tác và đấu tranh trong bảo vệ chủ quyền, lợi ích chiến lược của đất nước.

Khối nữ Gìn giữ hoà bình Việt Nam tham gia Lễ diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2.9.2025 - ảnh VGP. Thái An
Khối nữ Gìn giữ hoà bình Việt Nam tham gia Lễ diễu binh, diễu hành chào mừng kỷ niệm 80 năm Quốc khánh nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ngày 2/9/2025. Ảnh: Thái An

Cần hoàn thiện các quy định pháp lý liên quan đến bảo hộ công dân, bảo vệ pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài; xử lý tranh chấp quốc tế; bảo vệ chủ quyền biển đảo trên cơ sở luật pháp quốc tế; nâng cao năng lực nội luật hóa các cam kết quốc tế và thực thi các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Đồng thời, cần tiếp tục xây dựng hành lang pháp lý cho việc tham gia chủ động, tích cực vào các cơ chế đa phương, các diễn đàn khu vực và quốc tế; phát huy vai trò của Quốc hội trong ngoại giao nghị viện, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Kết luận

Nâng cao hiệu quả công tác xây dựng pháp luật trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đối ngoại, không chỉ nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý cho quản lý nhà nước mà còn là yêu cầu trực tiếp để thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng; phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi sẽ góp phần giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định; đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Cần phát huy vai trò của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan tư pháp, các bộ, ngành, địa phương và đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Xây dựng hệ thống pháp luật về quốc phòng, an ninh và đối ngoại thực sự hiện đại, ổn định, khả thi, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, phục vụ tốt yêu cầu phát triển nhanh, bền vững đất nước trong tình hình mới.

Thượng tướng Lê Tấn Tới - Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại