Xăng E10 có tiêu chuẩn kỹ thuật đồng nhất với xăng truyền thống
Đây là đánh giá của các chuyên gia tại Tọa đàm “Sử dụng xăng E10 có đáng lo?” do Cổng thông tin điện tử Chính phủ tổ chức chiều nay ngày 1/6. Các chuyên gia khẳng định, xăng E10 có tiêu chuẩn kỹ thuật hoàn toàn đồng nhất với xăng truyền thống, tương thích với các loại động cơ.
Xăng E10 - mắt xích quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng và phát triển bền vững
Theo Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương Đào Duy Anh, chủ trương phát triển nhiên liệu sinh học ở Việt Nam đã được đặt nền móng từ khá sớm. Từ năm 2007, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án “Phát triển nhiên liệu sinh học đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2025”. Tiếp đó, năm 2012, lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn giữa nhiên liệu sinh học và nhiên liệu truyền thống được ban hành. Điều này cho thấy việc sử dụng xăng sinh học, trong đó có xăng E10, không phải là quyết định mang tính đột xuất, mà là một bước đi nằm trong định hướng lâu dài, có tính toán và có lộ trình của Việt Nam.
Trên thực tế, Việt Nam đã có kinh nghiệm chuyển đổi sang xăng sinh học từ việc thay thế xăng RON 92 bằng xăng E5 RON 92 trên phạm vi toàn quốc từ năm 2018. Tuy nhiên, giai đoạn tiếp theo là triển khai xăng E10 chưa thực hiện được như kỳ vọng. Trong bối cảnh hiện nay, khi yêu cầu giảm phát thải, phát triển bền vững và bảo đảm an ninh năng lượng ngày càng trở nên cấp thiết, việc tiếp tục thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học, tiến tới mở rộng xăng E10, là yêu cầu phù hợp với thực tiễn.
Ông Đào Duy Anh khẳng định, xăng E10 có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu bảo vệ môi trường và giảm phát thải. Nhiên liệu khoáng là nguồn tài nguyên hữu hạn, càng khai thác càng cạn kiệt, trong khi quá trình sử dụng nhiên liệu hóa thạch là một trong những nguyên nhân làm gia tăng phát thải khí nhà kính. Việc tăng tỷ lệ sử dụng nhiên liệu sinh học trong xăng giúp giảm lượng xăng khoáng bị đốt cháy, qua đó góp phần giảm phát thải CO2. Đây là hướng đi phù hợp với mục tiêu xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và cam kết đưa phát thải ròng về mức “0” vào giữa thế kỷ này.
Không chỉ có ý nghĩa về môi trường, xăng E10 còn gắn với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là phát triển nông nghiệp và hình thành các chuỗi giá trị mới. Nhiên liệu sinh học được sản xuất từ các sản phẩm nông nghiệp, vì vậy việc phát triển ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học sẽ tạo thêm đầu ra cho nông sản, thúc đẩy hình thành vùng nguyên liệu, nhà máy chế biến, hệ thống logistics, phân phối và tiêu thụ. Điều này không chỉ giúp khai thác tốt hơn tiềm năng nông nghiệp trong nước, mà còn góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.
Một vai trò rất quan trọng khác của xăng E10 là góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới thường xuyên biến động, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng nhiên liệu luôn hiện hữu do xung đột địa chính trị, xung đột vũ trang và các biến động toàn cầu, việc phụ thuộc quá lớn vào nhiên liệu khoáng sẽ đặt nền kinh tế trước nhiều rủi ro. Khi tăng cường sử dụng nhiên liệu sinh học có khả năng sản xuất trong nước, Việt Nam sẽ từng bước giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, nâng cao khả năng tự chủ về nguồn cung và củng cố an ninh năng lượng.
Ở góc độ kinh tế và quản lý thị trường nhiên liệu, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo cho rằng, Việt Nam đã trải qua nhiều lần chuyển đổi nhiên liệu lớn, từ chuyển đổi tiêu chuẩn kỹ thuật nhiên liệu, chuyển từ xăng có chì sang xăng không chì, đến thay thế xăng khoáng RON 92 bằng xăng E5. Điểm khác biệt quan trọng của lần chuyển đổi sang xăng sinh học E10 là tính chủ động. Nếu như một số lần chuyển đổi trước đây diễn ra trong thế bị động do thay đổi nguồn cung hoặc do phụ thuộc hoàn toàn vào nhiên liệu nhập khẩu, thì lần chuyển đổi này được chuẩn bị trên cơ sở đánh giá nguồn lực, hạ tầng kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng và kinh nghiệm thực tiễn từ quá trình sử dụng xăng E5.
Việc triển khai xăng E10 cũng không tách rời yêu cầu bảo đảm an toàn kỹ thuật đối với phương tiện và quyền lợi của người tiêu dùng. Bộ Công Thương đã tiến hành khảo sát, làm việc với các nhà khoa học, các hiệp hội ô tô, xe máy và doanh nghiệp liên quan để đánh giá tính tương thích của nhiên liệu sinh học đối với các phương tiện đang lưu hành tại Việt Nam. Theo các đánh giá được đưa ra, các chỉ tiêu kỹ thuật cơ bản của xăng E5 và E10 có sự tương đồng với xăng khoáng; đồng thời, thực tiễn hơn 10 năm sử dụng xăng E5 là cơ sở quan trọng để tiếp tục triển khai bước chuyển đổi cao hơn.
Từ những phân tích trên có thể thấy, việc sử dụng xăng E10 là yêu cầu tất yếu trong giai đoạn hiện nay. Đây không chỉ là giải pháp thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch, mà còn là bước đi cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu phát triển xanh, giảm phát thải, phát triển nông nghiệp, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và nâng cao khả năng tự chủ về năng lượng. Xăng E10 vì vậy cần được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ một sản phẩm nhiên liệu, mà là một mắt xích quan trọng trong chiến lược chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững của Việt Nam.
Xăng E10 có tiêu chuẩn kỹ thuật đồng nhất với xăng truyền thống
Một trong những băn khoăn lớn nhất của người dân khi chuyển sang sử dụng xăng E10 là liệu loại nhiên liệu này có ảnh hưởng xấu đến động cơ, làm xe hao xăng, tụt ga hoặc giảm độ bền hay không. Đây là tâm lý dễ hiểu, bởi bất kỳ sự thay đổi nào liên quan trực tiếp đến phương tiện đi lại hằng ngày đều khiến người sử dụng thận trọng. Tuy nhiên, theo phân tích của các chuyên gia, những lo ngại này đã được xem xét, thử nghiệm và đánh giá trên cả phương diện kỹ thuật, thực tiễn sử dụng trong nước cũng như kinh nghiệm quốc tế.
Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo cho biết, để chuẩn bị cho lộ trình phân phối xăng E10 trên phạm vi toàn quốc từ ngày 1/6/2026, Việt Nam đã ban hành quy chuẩn quốc gia đối với loại xăng này. Các chỉ tiêu kỹ thuật của xăng E10 về cơ bản đồng nhất với xăng khoáng, trong đó những yếu tố quan trọng đối với hoạt động của động cơ như độ cháy, khả năng khởi động, tăng tốc đều được xây dựng trên cơ sở chỉ tiêu của xăng khoáng. Điểm khác biệt chủ yếu là xăng E10 có hàm lượng oxy cao hơn, giúp quá trình cháy trong buồng đốt diễn ra triệt để hơn.
Từ góc độ nghiên cứu động cơ, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Hữu Tuyến, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và Phương tiện tự hành, Đại học Bách khoa Hà Nội cho rằng, xăng E10 không phải là loại nhiên liệu mới, càng không phải là sản phẩm đang trong giai đoạn thử nghiệm. Trên thế giới, xăng E10 đã được sử dụng từ những năm 80 của thế kỷ trước. Đối với điều kiện Việt Nam, các nhà sản xuất động cơ xăng cũng đã khẳng định sự tương thích của xăng E10 với các phương tiện sản xuất sau năm 2000. Với một số phương tiện sản xuất trước thời điểm này, qua thử nghiệm trên một số mẫu xe cũ, các tác động tới động cơ được đánh giá là không đáng kể.
Đại diện các nhà sản xuất xe máy cũng đưa ra nhận định tương tự. Trưởng Ban Kỹ thuật Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam Lỗ Hải Nam cho biết, hầu hết các loại mô tô, xe gắn máy của các hãng thuộc hiệp hội đang kinh doanh tại Việt Nam đều tương thích với xăng E10. Đối với một số dòng xe cũ, các nhà sản xuất đang phối hợp với cơ quan quản lý để hỗ trợ người tiêu dùng xác định tính tương thích. Điều này cho thấy quá trình chuyển đổi không chỉ được nhìn nhận ở góc độ chính sách, mà còn có sự tham gia đánh giá trực tiếp từ phía các đơn vị sản xuất phương tiện.
Về lo ngại xăng E10 có thể làm xe hao xăng hơn, các chuyên gia cho rằng cần nhìn nhận vấn đề một cách đầy đủ. Theo kết quả thử nghiệm của VAMM, mức tiêu thụ nhiên liệu khi sử dụng xăng E10 có thể tăng khoảng 2% so với xăng khoáng thông thường. Tiến sĩ Phạm Hữu Tuyến cũng phân tích, nhiệt trị của xăng E10 thấp hơn xăng khoáng khoảng 3,4%, nhưng bù lại loại xăng này có hàm lượng oxy cao hơn, giúp nhiên liệu cháy triệt để hơn trong buồng đốt. Vì vậy, kết quả thử nghiệm cho thấy hiệu quả sử dụng xăng E10 gần như tương đương với xăng khoáng.
Ở góc độ kinh tế, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo cho rằng, do nhiệt trị của xăng sinh học thấp hơn xăng khoáng nên mức tiêu hao nhiên liệu có thể cao hơn nhất định. Tuy nhiên, xăng sinh học được áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt thấp hơn xăng khoáng; thuế bảo vệ môi trường cũng thấp hơn. Đây là yếu tố có thể góp phần bù đắp về mặt kinh tế cho người tiêu dùng khi sử dụng xăng sinh học.
Các chuyên gia cũng lưu ý, để bảo vệ động cơ, người tiêu dùng cần sử dụng đúng chủng loại nhiên liệu theo khuyến nghị của nhà sản xuất, đồng thời duy trì chế độ bảo dưỡng định kỳ đối với phương tiện. Đây là nguyên tắc chung không chỉ với xăng E10 mà với bất kỳ loại nhiên liệu nào. Khi sử dụng nhiên liệu đúng tiêu chuẩn, đúng khuyến nghị kỹ thuật và phương tiện được bảo dưỡng phù hợp, các tác động bất lợi tới động cơ được đánh giá là gần như không đáng kể.
Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương Đào Duy Anh khẳng định, xăng E10 đã có quy chuẩn kỹ thuật quốc gia và được cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ về chất lượng trên phạm vi toàn quốc. Vì vậy, người tiêu dùng có cơ sở để tin tưởng khi sử dụng loại nhiên liệu này. Cùng với đó, việc tuân thủ chế độ bảo dưỡng phương tiện và hướng dẫn của nhà sản xuất sẽ giúp quá trình sử dụng xăng E10 diễn ra an toàn, ổn định.
Thực tế triển khai trong nước cũng cho thấy tín hiệu tích cực. Một số doanh nghiệp đầu mối lớn như PVOIL và Petrolimex đã tổ chức bán thử nghiệm, sau đó mở rộng bán xăng E10 trên toàn hệ thống trước thời điểm triển khai chính thức. Trong quá trình này, các đơn vị không ghi nhận phản hồi tiêu cực đáng kể từ khách hàng về việc sử dụng xăng E10.
Từ những phân tích trên, có thể thấy xăng E10 không phải là một thay đổi gây rủi ro lớn cho người sử dụng phương tiện. Những băn khoăn về động cơ, mức tiêu hao nhiên liệu hay khả năng vận hành là cần thiết, nhưng đã được các chuyên gia, nhà khoa học, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp đánh giá trên cơ sở kỹ thuật và thực tiễn. Khi chất lượng nhiên liệu được kiểm soát theo quy chuẩn quốc gia, phương tiện được sử dụng đúng khuyến nghị và bảo dưỡng định kỳ, người dân có thể yên tâm hơn trong quá trình chuyển sang sử dụng xăng E10.
BOX:
Tại tọa đàm, Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam Đỗ Văn Tuấn cho biết, hiện nay trên thế giới có khoảng 65 quốc gia và vùng lãnh thổ áp dụng xăng sinh học, chiếm khoảng 97% dân số toàn cầu. Đặc biệt, tại Mỹ, tỷ lệ sử dụng xăng E10 lên tới khoảng 98%, chỉ còn khoảng 2% là xăng khoáng, chủ yếu phục vụ một số khu vực hoặc nhu cầu đặc thù. Tại châu Âu, xăng E10 cũng được sử dụng phổ biến. Ở châu Á, nhiều quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Philippines, Thái Lan đã áp dụng xăng E10. Nhật Bản là quốc gia thận trọng trong chuyển đổi nhiên liệu, song cũng đã có lộ trình sử dụng xăng E10 từ năm 2027. Những con số trên cho thấy, xăng sinh học đã được sử dụng rộng rãi, gần như bao phủ phần lớn dân số thế giới.
Ông Tuấn cũng khẳng định: “Việt Nam không phải bắt đầu từ giai đoạn thử nghiệm ban đầu, bởi xăng E10 đã được nhiều quốc gia kiểm chứng trong thời gian dài. Bên cạnh đó, tiêu chuẩn xăng E10 ở Việt Nam và các nước về cơ bản là tương đồng, có thể chỉ khác nhau ở một số phụ gia nhất định. Do đó, quá trình chuyển đổi sang sử dụng xăng E10 tại Việt Nam không đòi hỏi phải đánh giá lại từ đầu toàn bộ hiệu quả của loại nhiên liệu này đối với phương tiện, thị trường và nền kinh tế. Đây là cơ sở quan trọng để Việt Nam có thể đẩy nhanh lộ trình áp dụng xăng E10, phù hợp với xu hướng chung của thế giới”