Việt Nam - Philippines nâng cấp quan hệ: Dấu mốc địa chính trị quan trọng
Việt Nam và Philippines đã chính thức nâng cấp quan hệ song phương lên Đối tác Chiến lược Tăng cường không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao thông thường mà là dấu mốc địa chính trị quan trọng trong bối cảnh môi trường khu vực và thế giới ngày càng bất ổn. Đó là nhận định của các chuyên gia Philippines và chuyên gia quốc tế, được báo chí khu vực dẫn lại.
.jpg)
Nâng thang mới cho quan hệ song phương
Tờ Nikkei Asia có bài viết cho biết: Tuyên bố về việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Tăng cường được hai nước đưa ra ngày 1/6 trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Philippines của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - điểm dừng chân cuối cùng trong chuyến công du ba nước ASEAN gồm Thái Lan, Singapore và Philippines của ông.
Tờ báo trích lời Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. nhấn mạnh, quan hệ Đối tác Chiến lược với Việt Nam là mối quan hệ duy nhất mà Philippines có trong ASEAN. Hai nước đã thiết lập khuôn khổ Đối tác Chiến lược từ cách đây 10 năm, và việc nâng cấp lần này được đánh giá là bước phát triển mới phản ánh mức độ tin cậy chính trị cũng như nhu cầu phối hợp ngày càng cao giữa hai bên, phản ánh mối quan hệ gắn bó hơn, được mô tả là "mạnh mẽ, bền vững và cùng có lợi" - theo Tuyên bố về việc nâng cấp.
Phát biểu sau lễ ký kết nâng cấp quan hệ, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. nhấn mạnh rằng, Manila và Hà Nội chia sẻ lợi ích chiến lược trong việc duy trì hòa bình, ổn định và một trật tự khu vực dựa trên luật pháp quốc tế.
Theo ông Marcos, quan hệ Việt Nam - Philippines ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh khu vực đang đối mặt với những biến động khó lường của môi trường quốc tế. “Quan hệ đối tác giữa chúng ta càng có ý nghĩa hơn khi khu vực đang đối mặt với một môi trường toàn cầu luôn biến đổi và bất ổn, với những biểu hiện như phân mảnh địa chính trị, các điểm yếu trong chuỗi cung ứng, áp lực thương mại cũng như sự nổi lên của các công nghệ mới – vừa mở ra cơ hội, vừa tạo ra nhiều rủi ro”, Tổng thống Philippines nhận định.
Năm 2024, lực lượng bảo vệ bờ biển hai nước đã lần đầu tiên tiến hành tập trận chung – động thái được nhiều chuyên gia xem như biểu hiện của sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa hai quốc gia Đông Nam Á trong bối cảnh căng thẳng hàng hải tiếp tục gia tăng.
Về phía Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Philippines là “đối tác quan trọng của Việt Nam”, nhấn mạnh hai nước có nhiều lợi ích chiến lược tương đồng cũng như cùng chia sẻ cam kết mạnh mẽ đối với hòa bình và ổn định khu vực.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, hai bên đã ký kết nhiều văn kiện hợp tác tập trung vào các lĩnh vực quốc phòng, chuyển đổi số, du lịch và tăng cường kết nối phát triển.
Bước nâng cấp vượt ý nghĩa ngoại giao thông thường
Bình luận về ý nghĩa của việc nâng cấp quan hệ, ông Mark Manantan, Nghiên cứu viên thuộc Trung tâm An ninh Toàn cầu, Đại học La Trobe cho rằng, động thái này phản ánh rõ hơn cách tiếp cận đối ngoại “kiên định về nguyên tắc nhưng linh hoạt về sách lược”, trong đó Hà Nội không chỉ thích ứng mà ngày càng chủ động tham gia định hình chương trình nghị sự khu vực. Theo ông, việc nâng cấp quan hệ với Manila là một bước tiến đáng kể và sẽ là nấc thang quan trọng để hai nước tiến tới cấp độ Đối tác Chiến lược Toàn diện.
.jpg)
Trong khi đó, ông Chester Cabalza, Chủ tịch Viện Nghiên cứu Hợp tác An ninh và Phát triển Quốc tế tại Manila đánh giá đây là một dấu mốc địa chính trị quan trọng hơn là một bước nâng cấp mang tính biểu tượng.
Theo ông, sự hội nhập sâu hơn về an ninh giữa Việt Nam và Philippines góp phần củng cố quyền tự chủ chiến lược của các cường quốc tầm trung trong khu vực, đặc biệt trong bối cảnh các hoạt động vùng xám trên biển ngày càng gia tăng.
Không chỉ dừng ở lĩnh vực an ninh, ông Cabalza cho rằng, quan hệ sâu rộng hơn giữa hai nước còn mang ý nghĩa thiết thực đối với kinh tế và bảo đảm chuỗi cung ứng. Philippines hiện phụ thuộc đáng kể vào nguồn gạo nhập khẩu từ Việt Nam, trong khi Hà Nội cũng đang tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường cho các sản phẩm và doanh nghiệp của mình.
Khép lại hành trình ASEAN bằng một dấu mốc mới
Philippines là chặng cuối trong chuyến công du ASEAN của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Trước đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thăm Thái Lan nhằm thúc đẩy hợp tác kinh tế – thương mại và tới Singapore, nơi ông có bài phát biểu quan trọng tại Đối thoại Shangri-La – diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Việc khép lại chuyến công du bằng bước nâng cấp quan hệ với Philippines cho thấy nỗ lực ngày càng rõ nét của Việt Nam trong việc mở rộng không gian chiến lược, đồng thời tăng cường vai trò và tiếng nói trong cấu trúc khu vực đang định hình lại.