Kho bạc chủ động cung cấp dữ liệu giải ngân đầu tư công

Bức tranh giải ngân đầu tư công phân hóa mạnh

Theo Bộ Tài chính, tổng kế hoạch đầu tư công năm 2026 được giao đến ngày 26/5 đạt khoảng 1,026 triệu tỷ đồng. Trong đó, số vốn đã được phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án khoảng 1,003 triệu tỷ đồng.

Nếu không tính khoản tiết kiệm 5% chi đầu tư công từ ngân sách địa phương, tương đương khoảng 32,5 nghìn tỷ đồng dự kiến dành cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân của cả nước đến ngày 21/5 đạt khoảng 18,6% kế hoạch được giao.

Một số địa phương tiếp tục duy trì tốc độ giải ngân tích cực, đặc biệt là các tỉnh, thành phố có quy mô vốn lớn. Hà Nội được xem là điểm sáng khi tỷ lệ giải ngân tăng từ khoảng 27,3% vào cuối tháng 4 lên gần 32,8% vào cuối tháng 5, đứng đầu nhóm địa phương có tiến độ cao.

Ngoài Hà Nội, nhiều địa phương như Hải Phòng, Quảng Ninh, Nghệ An, Khánh Hòa, Lào Cai, Điện Biên, Tây Ninh, Cà Mau cũng đạt tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn mức bình quân chung cả nước. Ở khối bộ, ngành trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Công Thương, Bộ Tư pháp và Bộ Nông nghiệp và Môi trường nằm trong nhóm có tiến độ giải ngân tích cực.

Tuy nhiên, bức tranh giải ngân vẫn ghi nhận sự phân hóa mạnh. Bên cạnh 7 bộ, cơ quan và 17 địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt từ mức bình quân chung cả nước thì có tới 28 bộ, cơ quan trung ương và 17 địa phương giải ngân thấp hơn mức bình quân chung. Một số đơn vị thậm chí giải ngân dưới 1% hoặc chưa giải ngân.

Theo Bộ Tài chính, nhiều dự án hiện vẫn vướng ở khâu giải phóng mặt bằng, đặc biệt liên quan xác định nguồn gốc đất, đơn giá bồi thường và phương án đền bù. Trong khi đó, giá nguyên vật liệu tăng và thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng tại một số khu vực khiến nhiều dự án phát sinh chênh lệch chi phí so với dự toán ban đầu, buộc phải điều chỉnh hợp đồng và kéo dài tiến độ triển khai.

Bên cạnh các yếu tố khách quan, cơ quan quản lý cũng nhìn nhận chất lượng chuẩn bị đầu tư tại nhiều dự án chưa tốt. Việc lập kế hoạch vốn ở một số nơi chưa sát nhu cầu thực tế, dẫn đến tình trạng phải điều chỉnh dự án hoặc hoàn trả kế hoạch vốn.

Những tháng đầu năm, nhiều chủ đầu tư vẫn tập trung hoàn thiện thủ tục thiết kế, thẩm định, phê duyệt dự án và lựa chọn nhà thầu nên khối lượng nghiệm thu, thanh toán chưa lớn. Ngoài ra, năng lực của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế. Tại một số xã, phường, tình trạng thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công khiến nhiều người phải kiêm nhiệm nhiều công việc, ảnh hưởng tiến độ triển khai và giải ngân.

Kho bạc đồng hành với các bộ, ngành thúc đẩy giải ngân

Trong bối cảnh Chính phủ yêu cầu đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công, hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã tăng cường minh bạch dữ liệu phục vụ công tác điều hành. Theo đó, KBNN đã chủ động cung cấp thông tin tổng thể về tình hình thanh toán ngân sách nhà nước, tình hình tạm ứng và thu hồi vốn tạm ứng đầu tư công đến các bộ, cơ quan trung ương.

Thông qua các báo cáo định kỳ hàng tháng, KBNN cập nhật chi tiết tình hình chi, tiến độ thanh toán vốn đầu tư công của từng cơ quan. Số liệu của từng đơn vị được đối chiếu với tỷ lệ giải ngân bình quân chung của khối cơ quan trung ương.

Các báo cáo cũng cập nhật đầy đủ tình hình dư tạm ứng, đồng thời chỉ rõ những khoản quá hạn chưa được thu hồi. Trên cơ sở đó, KBNN đề nghị các bộ, ngành tăng cường chỉ đạo các chủ đầu tư, ban quản lý dự án khẩn trương hoàn ứng, thu hồi các khoản tạm ứng kéo dài, bảo đảm sử dụng vốn ngân sách đúng mục đích, đúng quy định và nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Ở địa phương, thực hiện chỉ đạo của KBNN, các KBNN khu vực cũng tăng cường cung cấp thông tin báo cáo giải ngân vốn đầu tư công, phục vụ cấp ủy, chính quyền các cấp nhằm hỗ trợ kịp thời công tác chỉ đạo, điều hành.

Đáng chú ý, các bộ, ngành và chủ đầu tư hiện có thể chủ động tra cứu tình hình thanh toán chi thường xuyên và vốn đầu tư công thông qua chuyên mục “Thanh toán vốn ngân sách nhà nước qua KBNN” trên Cổng thông tin điện tử của đơn vị này. Điều này nhằm tạo điều kiện để các đơn vị theo dõi, giám sát và chủ động hơn trong công tác điều hành.

Theo các chuyên gia, việc công khai dữ liệu giải ngân, siết kỷ luật tài chính và tăng cường chuyển đổi số trong quản lý đầu tư công sẽ góp phần tạo chuyển biến rõ hơn trong nửa cuối năm 2026, qua đó hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng kinh tế và phát triển hạ tầng trong giai đoạn tới.

Tiểu Phong