Tiếp sức giáo dục vùng cao bằng các chính sách đặc thù
Tại buổi giám sát của Ban Dân tộc HĐND tỉnh Lào Cai về thực hiện chính sách hỗ trợ học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, nhiều khó khăn về điều kiện dạy và học đã được chỉ ra. Trước thực trạng này, các địa phương kiến nghị Trung ương và tỉnh tiếp tục quan tâm đầu tư cơ sở vật chất trường học; nghiên cứu nâng mức hỗ trợ tiền ăn cho học sinh bán trú vùng cao.
Phát huy hiệu quả các chính sách đặc thù
Sau hợp nhất, toàn tỉnh Lào Cai hiện có hơn 1.000 cơ sở giáo dục từ mầm non đến phổ thông.Tỷ lệ học sinh là đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 70%. Tỉnh luôn chú trọng hoàn thiện mạng lưới trường lớp và ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất. Tính đến hết năm 2025, tỷ lệ phòng học kiên cố dự kiến đạt 68%. Hơn 75% trường học đạt chuẩn quốc gia. Hệ thống trường nội trú, bán trú ngày càng được củng cố, tạo nền tảng vững chắc nhằm nâng cao chất lượng giáo dục vùng cao.
Cùng với việc thực hiện đầy đủ chính sách của Trung ương, tỉnh Lào Cai đã ban hành nhiều cơ chế hỗ trợ riêng. Tiêu biểu là việc hỗ trợ học sinh bán trú chưa đủ điều kiện được ăn trưa cùng nhóm học sinh đủ điều kiện. Tỉnh cũng hỗ trợ thiết thực cho học sinh vùng đặc biệt khó khăn trong học tập. Các đối tượng học sinh yếu thế, hộ nghèo, cận nghèo tại ký túc xá và nhân viên nấu ăn đều được hưởng chính sách trợ lực.
Thực hiện Kế hoạch số 16/KH-BDT ngày 17/4/2026, từ ngày 5 đến 8/5, Ban Dân tộc HĐND tỉnh Lào Cai đã tổ chức đợt giám sát chuyên đề. Đoàn khảo sát việc triển khai chính sách hỗ trợ trẻ em, học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Hoạt động diễn ra tại các cơ sở giáo dục thuộc địa bàn các xã Pha Long, Bảo Yên, Bảo Hà. Qua khảo sát, cho thấy, các địa phương đã chủ động triển khai đầy đủ, kịp thời các chế độ theo đúng quy định.
Các trường đã thực hiện tốt chính sách hỗ trợ theo Nghị định số 66/2025/NĐ-CP của Chính phủ dành cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo. Nghị định số 277/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Nghị quyết số 218/2025/QH15 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi cũng được áp dụng nghiêm túc. Tại địa phương, Nghị quyết số 28/2025/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục giai đoạn 2026 - 2030 đã đi vào thực tiễn.
Việc triển khai đầy đủ và kịp thời các chính sách đã góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Tỷ lệ duy trì sĩ số được bảo đảm, tình trạng bỏ học giảm mạnh, an sinh xã hội vùng khó khăn được giữ vững. Để thực hiện hiệu quả, các địa phương đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo và hướng dẫn chi tiết. Hội đồng xét duyệt được thành lập đồng bộ từ cơ sở. Công tác kiểm tra, giám sát việc chi trả tại các trường học được tăng cường, bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch.
Tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức thực hiện
Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình triển khai thực tiễn vẫn bộc lộ một số khó khăn, vướng mắc. Cơ sở vật chất phục vụ công tác bán trú hiện còn thiếu thốn. Nhiều trường học chưa được đầu tư nhà ăn, bếp ăn đạt chuẩn. Mức hỗ trợ tiền ăn hiện hành chưa thực sự phù hợp với biến động của mặt bằng giá cả.
Bên cạnh đó, một số nội dung hướng dẫn thực hiện Nghị định số 277/2025/NĐ-CP và Nghị quyết số 28/2025/NQ-HĐND chưa đồng bộ. Các địa phương còn gặp lúng túng trong việc xác định thời gian hưởng chính sách đối với những địa bàn thay đổi phân loại vùng khó khăn. Ngoài ra, một số nơi phát sinh tình trạng dư thừa gạo hỗ trợ sau quá trình rà soát lại đối tượng thụ hưởng.
Tại buổi giám sát, các địa phương đã nêu nhiều kiến nghị cụ thể. Trọng tâm là đề xuất Trung ương và tỉnh tiếp tục ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất cho trường học vùng cao. Cơ quan chức năng nghiên cứu, điều chỉnh nâng mức hỗ trợ tiền ăn cho học sinh bán trú. Chính sách đãi ngộ đối với giáo viên quản lý bán trú, giáo viên quản lý học sinh buổi trưa cần được bổ sung kịp thời. Bên cạnh đó, cần sớm ban hành hướng dẫn chi tiết nhằm tháo gỡ vướng mắc trong khâu tổ chức thực hiện.
Đánh giá về công tác này, Phó Trưởng Ban Dân tộc HĐND tỉnh Triệu Thị Bình cho biết, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, bên cạnh các chủ trương ưu việt của Trung ương, tỉnh Lào Cai luôn quan tâm ưu tiên những chính sách đặc thù cho giáo dục vùng cao. Trên cơ sở kiến nghị thực tiễn của các địa phương, Ban Dân tộc HĐND tỉnh sẽ tiếp thu và tổng hợp chi tiết những khó khăn, bất cập. Các nội dung này sẽ được trình lên cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Đây là cơ sở quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả chính sách hỗ trợ học sinh, bảo đảm sự công bằng trong tiếp cận giáo dục và từng bước nâng tầm chất lượng nguồn nhân lực tại địa phương.