Phát huy vai trò cực tăng trưởng, mở rộng không gian phát triển vùng Đông Nam Bộ

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đã nhấn mạnh như vậy tại cuộc làm việc giữa Đoàn giám sát của Ủy ban Kinh tế và Tài chính với UBND TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh về tình hình triển khai thực hiện nghị quyết, kết luận của Đảng và các nghị quyết của Quốc hội, gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số và các dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực giao thông.

Tăng tốc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Đại diện lãnh đạo UBND TP. Hồ Chí Minh cho biết, thành phố đã quán triệt, bám sát các nghị quyết, chỉ đạo của Trung ương, Thành ủy, HĐND Thành phố về phát triển KT-XH ngay từ đầu năm bằng các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể.

Kết quả quý I cho thấy nhiều tín hiệu tích cực khi GRDP của thành phố tăng 8,27% - mức cao nhất so với cùng kỳ trong khoảng 10 năm gần đây, tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.

Tuy nhiên, theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường, việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc. Hệ thống pháp luật trong một số lĩnh vực còn chồng chéo, thiếu thống nhất; một số quy định chưa rõ về nội dung, thẩm quyền, tiêu chí, quy trình thực hiện, ảnh hưởng đến tiến độ thể chế hóa chủ trương, chính sách vào thực tiễn. Bên cạnh đó, mô hình tăng trưởng của thành phố vẫn phụ thuộc đáng kể vào các động lực truyền thống, trong khi các động lực mới như khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, Trung tâm Tài chính quốc tế, khu thương mại tự do hay TOD vẫn đang trong quá trình hoàn thiện thể chế, chuẩn bị đầu tư hoặc mới bước đầu triển khai nên chưa đóng góp rõ nét cho tăng trưởng trong ngắn hạn.

Đối với TP. Đồng Nai, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Văn Hà cho biết, với GRDP quý I đạt 9,76%, tiệm cận mục tiêu tăng trưởng 2 con số, địa phương đã kịp thời quán triệt, cụ thể hóa các chỉ đạo của Trung ương, tạo động lực đưa kinh tế bước vào chu kỳ tăng trưởng mới.

Tại Tây Ninh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Minh Lâm cho biết, địa phương đã chủ động cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng, Quốc hội thành các kịch bản tăng trưởng sát với điều kiện thực tiễn. Nhờ đó, kinh tế quý I tiếp tục khởi sắc với mức tăng trưởng GRDP đạt 9,51%. Tỉnh cũng đẩy mạnh đầu tư công, tập trung cho các dự án giao thông liên kết vùng như Vành đai 3, Vành đai 4 TP. Hồ Chí Minh, qua đó mở rộng không gian phát triển và nâng cao khả năng thu hút đầu tư.

Xây dựng không gian kinh tế liên kết, bổ trợ, cộng hưởng phát triển

Nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn tới là mục tiêu rất cao, đặt ra nhiều thách thức đối với các địa phương, nhất là khu vực Đông Nam Bộ, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, đây không chỉ là yêu cầu về tốc độ tăng trưởng mà còn đòi hỏi phải đổi mới căn bản mô hình phát triển, nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh tiếp tục rà soát, cập nhật, bổ sung các chương trình hành động, kế hoạch thực hiện, bảo đảm “6 rõ”, gắn trách nhiệm cụ thể với từng cơ quan, đơn vị; thường xuyên rà soát tiến độ triển khai, cập nhật các kịch bản tăng trưởng phù hợp với tình hình mới, chủ động ứng phó với những biến động từ bên ngoài, bảo đảm công tác điều hành linh hoạt, hiệu quả và sát thực tiễn.

Các địa phương cần phát huy tối đa các động lực tăng trưởng mới; thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành nền tảng phát triển trong giai đoạn tới. Trong đó, TP. Hồ Chí Minh cần đẩy mạnh triển khai xây dựng và vận hành hiệu quả Trung tâm tài chính quốc tế theo các nghị quyết của Quốc hội và Chính phủ; khẩn trương nghiên cứu, xây dựng và trình Quốc hội ban hành Luật Đô thị đặc biệt nhằm tạo cơ chế, chính sách đủ mạnh để thành phố phát triển bứt phá, qua đó lan tỏa động lực tăng trưởng cho toàn vùng.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đặc biệt lưu ý yêu cầu tăng cường liên kết vùng và đổi mới tư duy điều hành theo chuỗi giá trị. Theo đó, TP. Hồ Chí Minh, TP. Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh không thể phát triển tách rời mà cần được xem là một không gian kinh tế thống nhất, có khả năng bổ trợ lẫn nhau dựa trên những lợi thế riêng của từng địa phương. Việc tăng cường kết nối hạ tầng giao thông, logistics, dữ liệu và dòng vốn giữa ba địa phương sẽ tạo hiệu ứng cộng hưởng, mở rộng dư địa phát triển và hình thành động lực tăng trưởng mới cho toàn vùng Đông Nam Bộ, góp phần quan trọng hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 2 con số của cả nước. Sự phát triển của ba địa phương không chỉ tạo động lực cho khu vực mà còn đóng góp quan trọng vào việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng chung của cả nước.

Ghi nhận cả ba địa phương đều nằm trong Top 10 về đóng góp vào quy mô GRDP, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cũng cho rằng, khi các địa phương đạt tăng trưởng từ 10% trở lên, sẽ gánh không phải là 30% mà là trên 30% tăng trưởng của cả nước. Cơ hội hiện thực hóa mục tiêu 2 con số của cả nước sẽ đạt khoảng 40% nếu ba địa phương đều đạt mục tiêu đề ra.

Với vai trò đó, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị các địa phương cần tập trung xây dựng các kịch bản, kế hoạch phát triển cụ thể, trong đó ưu tiên các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, trung tâm tài chính và khoa học công nghệ. Đây là những lĩnh vực then chốt không chỉ phục vụ mục tiêu tăng trưởng trước mắt mà còn tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong dài hạn.

Bài, ảnh: Hoa Lê