Vân Hồ: Từ “điểm nóng” ma túy đến miền đất bình yên, hút khách du lịch

Đằng sau sự hồi sinh ấy là những ký ức chưa thể nào quên về một thời súng nổ giữa bản làng, về những cán bộ công an quả cảm và những người dân đã cùng đứng lên đẩy lùi ma túy. Tất cả được kể lại chân thực tại Chương trình “Vì bình yên bản làng” ở xã Vân Hồ bởi chính những người đã trực tiếp sống, chiến đấu và chứng kiến giai đoạn khốc liệt ấy.

Ký ức ám ảnh về “cái chết trắng” ở Lóng Luông

Ít ai hình dung rằng vùng đất bình yên, nhộn nhịp của Vân Hồ hôm nay từng là điểm nóng phức tạp về ma túy, nơi từng xảy ra nhiều vụ việc nghiêm trọng, gắn với nỗi ám ảnh mang tên “cái chết trắng” cách đây hơn 10 năm.

Ông Mùa A Sồng, nguyên Phó Chủ tịch UBND xã Lóng Luông nay là xã Vân Hồ, là người trực tiếp chứng kiến quá trình ma túy xâm nhập và gây biến động địa bàn. Theo ông, ma túy không chỉ tàn phá nghiêm trọng sức khỏe con người mà còn khiến người sử dụng rơi vào trạng thái ảo giác, mất kiểm soát hành vi, thậm chí có trường hợp quay sang chống trả cả người thân trong gia đình.

Ông Mùa A Sồng kể: “Trong thời gian đó, tôi đã chứng kiến ba vụ rất tàn khốc do người sử dụng ma túy gây ra, như dùng vũ khí thô sơ sát hại vợ mình; anh em ruột dùng vũ khí nóng chống trả nhau, gây hậu quả đau lòng; có người sau khi sử dụng ma túy mang vũ khí đứng trước cửa nhà, sẵn sàng chống trả bất cứ ai.”

Theo ông, những hệ lụy do ma túy gây ra không chỉ hủy hoại sức khỏe con người mà còn tác động nghiêm trọng đến trật tự an ninh xã hội, gây bất an trong cộng đồng dân cư, khiến người dân không yên tâm lao động sản xuất, đời sống thường xuyên trong trạng thái lo lắng, sợ hãi, đặc biệt ảnh hưởng đến trẻ em tại địa bàn.

Thiếu tá Cà Văn Nghĩa, Phó Trưởng Công an xã Vân Hồ cho biết, thời điểm đó, tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn diễn biến đặc biệt phức tạp, các đối tượng hoạt động manh động và thường xuyên mang theo vũ khí nóng để chống trả lực lượng chức năng.

Thiếu tá Nghĩa nhớ lại: “Mỗi đêm, chúng tôi phát hiện các tốp từ 5 đến 7 người, có đêm lên tới 50 đến 60 đối tượng, mỗi đối tượng đều được trang bị súng để áp tải hàng. Trước tình hình đó, lực lượng chức năng đã căng mình bám cơ sở, kiên trì tuyên truyền để người dân hiểu rõ hành vi vi phạm, nâng cao nhận thức pháp luật, đồng thời kiên quyết đấu tranh không khoan nhượng với tội phạm ma túy. Vượt qua nhiều khó khăn, hy sinh và áp lực, lực lượng chức năng đã góp phần lập lại bình yên, giúp người dân yên tâm lao động sản xuất, ổn định cuộc sống.”

Phương án 279 và cuộc chiến giành lại bình yên

Khi tội phạm ma túy lộng hành, mang theo súng đạn và thách thức pháp luật, Công an tỉnh Sơn La đã tung ra Phương án 279, chiến dịch then chốt nhằm bóc gỡ tận gốc “pháo đài” ma túy ở Lóng Luông.

Thiếu tá Cà Văn Nghĩa chia sẻ, thời điểm đó Lóng Luông là địa bàn “nóng” về ma túy, khi đó có những bản chỉ có một con đường duy nhất để vào. Các đối tượng đứng ngay đầu bản, thường xuyên cản trở người lạ, thậm chí đe dọa sẽ nổ súng nếu tiếp tục vào bản. Công an tỉnh Sơn La đã đưa ra phương án 279, tăng cường các cán bộ, chiến sĩ xuống từng bản, từng hộ gia đình để nắm tình hình, rà soát các đối tượng liên quan đến ma túy, đồng thời kiên trì tuyên truyền để người dân chấp hành pháp luật và không tiếp tay cho tội phạm.

“Trong quá trình đấu tranh, dù gặp rất nhiều khó khăn, nhưng dưới sự chỉ đạo của cấp trên, sự phối hợp đồng bộ của các cấp và tinh thần mưu trí, dũng cảm của cán bộ, chiến sĩ, chúng tôi đã góp phần đem lại sự bình yên, hạnh phúc và ổn định cho địa bàn”, Thiếu tá Nghĩa chia sẻ.

Trong quá trình chuyển hóa địa bàn, vai trò của những người có uy tín trong cộng đồng được xác định là yếu tố đặc biệt quan trọng. Ông Mùa A Sồng, nguyên Phó Chủ tịch UBND xã Lóng Luông (hiện nay là xã Vân Hồ) là một trong những người trực tiếp tham gia vận động người dân phá bỏ cây thuốc phiện, từ bỏ ma túy.

Ông chia sẻ: “Thực hiện Phương án 279, chúng tôi tập trung tuyên truyền, vận động bà con nhân dân không sử dụng thuốc phiện. Đây là tập quán đã tồn tại lâu đời, nên khi triển khai chủ trương xóa bỏ theo Chỉ thị 06 của Nhà nước, gặp không ít khó khăn. Ban đầu, người dân đã được tuyên truyền, vận động để từng bước từ bỏ việc trồng cây thuốc phiện. Đối với những đối tượng sử dụng lâu dài, không hợp tác với các tổ công tác, chúng tôi kiên trì vận động, thuyết phục giáo dục từng hộ gia đình, từng đối tượng, giúp họ nhận thức rõ tác hại của ma túy.

Nhờ đó, người dân dần từ bỏ, không tái trồng cây thuốc phiện và không sử dụng ma túy. Đến nay, đã không còn tình trạng trồng và sử dụng cây thuốc phiện.

Cùng với đó, chúng tôi tiếp tục tuyên truyền, giáo dục, vận động các đối tượng trong các chuyên án ra đầu thú để được hưởng chính sách khoan hồng của Nhà nước. Quá trình này gặp nhiều khó khăn. Chúng tôi phải làm công tác tư tưởng từ gia đình trước, khi gia đình hiểu thì mới tiếp cận đối tượng. Khi tiếp cận, nhiều đối tượng còn tâm lý sợ hãi, chưa hợp tác, nên phải kiên trì vận động, thuyết phục để họ hiểu chính sách khoan hồng”.

Gần dân để giữ bình yên bản làng

Không chỉ lực lượng công an và những người có uy tín trong cộng đồng, lực lượng bảo đảm an ninh trật tự ở cơ sở cũng giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì bình yên địa bàn.

Ông Mùa A Phừ, Tổ trưởng Tổ an ninh tự quản bản Co Chàm, xã Vân Hồ chia sẻ: “Là người con của đồng bào dân tộc H'Mông, sinh ra và lớn lên tại xã Lóng Luông, tôi đã chứng kiến những hệ lụy nặng nề do ma túy gây ra, gắn với đó là đói nghèo, đau thương. Sau khi rời ghế nhà trường, tôi tình nguyện tham gia lực lượng Công an nhân dân có thời hạn tại Phòng PK20, nay là Phòng K02, Công an tỉnh Sơn La.

Trong quá trình công tác, tôi có điều kiện trở về địa phương để tham gia hỗ trợ một số chuyên án ma túy. Chúng tôi là lực lượng gần dân nhất, hiểu rõ phong tục, tập quán, truyền thống, tôn giáo của người dân.

Chúng tôi nắm bắt người dân cần gì, mong muốn gì để làm tốt công tác tuyên truyền, chuyển hóa địa bàn. Trước hết, phải rèn luyện bản lĩnh chính trị, xây dựng hình ảnh, uy tín cá nhân. Khi đã có uy tín, chúng tôi phối hợp với chính quyền địa phương, các ban ngành, đoàn thể để tuyên truyền qua các tổ chức như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ; thông qua các cuộc họp, hệ thống loa phát thanh và trực tiếp đến từng hộ dân. Trong bối cảnh chuyển đổi số, chúng tôi còn tuyên truyền qua Facebook, Zalo và tổ chức sân khấu hóa tại các sự kiện của xã, bản.

Chúng tôi xây dựng các tiểu phẩm, đưa người dân tham gia vào các vai diễn để tuyên truyền pháp luật về an ninh trật tự, an toàn xã hội, bạo lực gia đình… Qua đó giúp người dân hiểu và từng bước thay đổi nhận thức.”

Nhìn lại sự đổi thay của địa phương hiện nay, ông Mùa A Phừ cho biết: “Đây không chỉ là cảm nhận của riêng tôi mà còn là của bà con nhân dân xã Lóng Luông nói riêng và xã Vân Hồ nói chung. Vân Hồ đang chuyển mình rõ rệt. Từ địa bàn phức tạp về an ninh trật tự, trọng điểm ma túy, nay đã trở thành điểm đến du lịch an toàn, thân thiện. Để có được kết quả đó là nhờ sự nỗ lực không ngừng nghỉ, không lùi bước của lực lượng công an nhân dân, chính quyền địa phương và cả sự hy sinh của các đồng chí tại xã Vân Hồ.”

Thiếu tá Cà Văn Nghĩa cho rằng bài học lớn nhất trong công tác phòng, chống ma túy là phải dựa vào nhân dân. Anh chia sẻ: “Qua thực tiễn công tác, chúng tôi rút ra bài học quan trọng nhất là gần dân, sát dân, bám dân và dựa vào dân. Trong quá trình công tác, chúng tôi bám địa bàn từ sớm, từ xa, không để hình thành các điểm nóng về ma túy.

Trong quá trình công tác tại công an xã, chúng tôi tiếp nhận nhiều thông tin hơn, nhiều phản ánh hơn liên quan đến tội phạm. Chúng tôi luôn lắng nghe ý kiến nhân dân, giải quyết những vấn đề, nguyện vọng mà nhân dân quan tâm.

Mục tiêu cuối cùng là giữ cho nhân dân cuộc sống bình yên, hạnh phúc, yên tâm lao động sản xuất và củng cố niềm tin đối với lực lượng công an.”

Đại tá Nguyễn Thị Thu Hằng – Phó Cục trưởng Cục Truyền thông Công an nhân dân cho biết, chương trình “Vì bình yên bản làng” là hoạt động thiết thực nhằm cụ thể hóa phong trào thi đua “3 nhất” do Bộ Công an phát động: Kỷ luật nhất – Trung thành nhất – Gần dân nhất; đồng thời thể hiện tinh thần đổi mới, hướng về cơ sở, lấy nhân dân làm trung tâm trong công tác tuyên truyền, báo chí, truyền thông của lực lượng Công an nhân dân.

Theo Đại tá Nguyễn Thị Thu Hằng, việc lựa chọn Sơn La, trong đó có Vân Hồ, làm điểm khởi đầu của hành trình xuất phát từ đây là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, giàu bản sắc văn hóa và có vị trí chiến lược quan trọng. Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, cùng sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng Công an, địa bàn đã có nhiều chuyển biến tích cực; đời sống nhân dân từng bước được nâng lên, an ninh trật tự được giữ vững, nhiều bản làng khó khăn trước đây nay đang khởi sắc.

“Phía sau mỗi bản làng bình yên là sự đóng góp thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ Công an ngày đêm bám dân, bám địa bàn; là tinh thần đoàn kết, đồng lòng của cấp ủy, chính quyền và nhân dân các dân tộc nơi đây”, Đại tá Nguyễn Thị Thu Hằng nhấn mạnh.

Hồng Hạnh - Đức Minh