Nghệ An nâng cao năng lực quản trị, tháo gỡ "điểm nghẽn" từ cơ sở
Sau gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương (CQĐP) 2 cấp, Nghệ An bước đầu đạt nhiều kết quả trong tinh gọn bộ máy, nâng cao tính chủ động của chính quyền cơ sở và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Thực tiễn triển khai cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị và tháo gỡ những "điểm nghẽn" ở cơ sở.
Đây là nội dung được nhấn mạnh tại Hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện mô hình CQĐP 2 cấp do UBND tỉnh Nghệ An tổ chức mới đây.
Bộ máy tinh gọn, cơ sở chủ động hơn
Theo Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Viết Hưng, sau gần 1 năm vận hành mô hình CQĐP 2 cấp từ ngày 1/7/2025, Nghệ An đạt nhiều kết quả tích cực trong sắp xếp tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Tỉnh đã sắp xếp 412 đơn vị hành chính cấp xã thành 130 đơn vị mới, giảm 282 đơn vị; 100% xã, phường đã thành lập các phòng chuyên môn, Trung tâm Phục vụ hành chính công và vận hành ổn định. Ở cấp tỉnh, bộ máy được tinh gọn từ 20 xuống còn 14 sở, ngành; giảm 33 phòng và 5 chi cục; hơn 90 cán bộ, công chức được điều động, biệt phái tăng cường cho cơ sở.

Mô hình CQĐP 2 cấp cũng thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số; tỷ lệ số hóa hồ sơ cấp tỉnh đạt 87,9%, cấp xã đạt 95,93%; 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền tỉnh đã được tích hợp lên Cổng Dịch vụ công quốc gia... Trung ương phân cấp 1.710 nhiệm vụ cho cấp tỉnh và 318 nhiệm vụ cho cấp xã, tạo điều kiện để cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc.
Tại hội nghị, nhiều địa phương phản ánh khó khăn từ cơ sở như áp lực công việc lớn, thiếu nhân lực và hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ. Chủ tịch UBND xã Quỳ Hợp Quán Vi Giang cho biết: tần suất hội họp tăng ảnh hưởng đến thời gian đi cơ sở. Chủ tịch UBND phường Vinh Phú Nguyễn Thế Thân thì kiến nghị điều chỉnh chế độ tiền lương, phụ cấp đối với cán bộ, công chức cấp xã phù hợp với khối lượng công việc; đồng thời, có cơ chế khai thác hiệu quả quỹ đất xen kẹt để tăng nguồn lực đầu tư hạ tầng, tăng thu ngân sách. Trong khi đó, Chủ tịch UBND phường Cửa Lò Cao Minh Tú đề xuất tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền; tăng cường đầu tư hạ tầng công nghệ thông tin, đào tạo đội ngũ cán bộ nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình mới.
Lãnh đạo các sở, ngành cũng đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình phân cấp cho cấp xã. Giám đốc Sở Xây dựng Phạm Hồng Quang đề nghị các địa phương khẩn trương hoàn thiện quy hoạch chung, phê duyệt các đồ án quy hoạch trong quý III/2026; đồng thời nâng cao chất lượng cán bộ lĩnh vực xây dựng tại cấp xã. Liên quan xử lý trụ sở dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, Phó Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Tiến Dũng cho biết, từ ngày 1/6, Sở Tài chính sẽ tham mưu thành lập các đoàn kiểm tra tại địa phương, phấn đấu hoàn thành kế hoạch khai thác, sử dụng hiệu quả tài sản dôi dư trước ngày 30/6.
Phân cấp gắn với nguồn lực, trách nhiệm
Ghi nhận nỗ lực của các ngành, địa phương sau gần 1 năm triển khai mô hình CQĐP 2 cấp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An đánh giá, kết quả nổi bật là sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị cùng tinh thần chủ động của các xã, phường trong tổ chức thực hiện mô hình mới.
Theo lãnh đạo UBND tỉnh, việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại bộ máy cơ bản được thực hiện thông suốt, góp phần ổn định tình hình địa phương, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và phục vụ người dân, doanh nghiệp... Tuy nhiên, quá trình vận hành vẫn còn những khó khăn như thủ tục ở một số nơi còn lúng túng; đội ngũ cán bộ cấp xã thiếu và chưa đồng đều về năng lực; hạ tầng, trang thiết bị và hệ thống dữ liệu dùng chung chưa đồng bộ.
Từ thực tiễn đó, tỉnh yêu cầu các cấp, ngành tiếp tục rà soát, kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả; sắp xếp lại các phòng chuyên môn, bổ sung nhân sự phù hợp nhằm giảm tải cho cơ sở. Việc phân cấp, phân quyền phải gắn với phân định rõ trách nhiệm, nâng cao vai trò người đứng đầu; đồng thời rà soát, điều chỉnh những nội dung vượt quá khả năng thực hiện của cấp xã để bảo đảm phù hợp thực tiễn.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh nhấn mạnh quan điểm “phân cấp phải đi đôi với phân bổ nguồn lực”, trong đó cần nghiên cứu tăng tỷ lệ điều tiết, mở rộng nguồn thu để cấp xã chủ động hơn trong phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với đó, rà soát, phân định lại nhiệm vụ giữa cấp tỉnh và cấp xã; xây dựng định mức tài chính phù hợp, nhất là trong các lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật, môi trường, giao thông, thủy lợi.
Những tháng cuối năm 2026, các cấp, ngành trong tỉnh được yêu cầu tập trung hoàn thành điều chỉnh quy hoạch chung cấp xã trong quý III; tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và liên thông hiệu quả giữa cấp xã với cấp tỉnh. Lãnh đạo tỉnh Nghệ An cũng đề nghị các sở, ngành tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, đồng hành với cơ sở, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; các tổ công tác xuống địa bàn phải theo hướng thực chất, lấy hỗ trợ và xử lý vấn đề làm trọng tâm; phát huy tinh thần đoàn kết, nâng cao hiệu lực, hiệu quả phục vụ nhân dân và doanh nghiệp.