Digital Trust in Finance 2026: Niềm tin số là "Hạ tầng mềm" quyết định vận mệnh kinh tế số Việt Nam

Sự kiện do Liên minh Niềm tin số tổ chức phối hợp chuyên môn cùng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, Công ty Cổ phần Dịch vụ Di động Trực tuyến (MoMo) đồng tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Bộ Tài chính.

Bên cạnh đó, nhiều đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực công nghệ, tài chính - ngân hàng đã đồng hành cùng sự kiện như Ngân hàng TMCP Quân đội (MB Bank), Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng CAEX, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong (TPBank), Google Cloud & Noventiq, cùng sự phối hợp đồng hành của Tik Tok.

Diễn đàn vinh dự có sự tham gia của Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an; Ông Phạm Tiến Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam; Ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính; Trung tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Chủ tịch Hội đồng lãnh đạo Liên minh Niềm Tin Số cùng các diễn giả là các chuyên gia đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, các doanh nghiệp tài chính - ngân hàng, các đơn vị tư vấn đầu tư,...

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh rằng tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi số ngành tài chính ngân hàng đang diễn ra với tốc độ rất nhanh, mở ra nhiều cơ hội cho tăng trưởng đột phá.

Theo đó, Việt Nam đang đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao, hướng tới tăng trưởng 2 con số ngay trong năm 2026 và giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận một cách thẳng thắn rằng tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế số, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính sẽ không thể bền vững nếu không được đặt trên nền tảng của niềm tin.

"Niềm tin trong môi trường số không còn là yếu tố cảm tính, mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để các giao dịch được thực hiện và các quyết định tài chính được đưa ra. Nếu dữ liệu là nhiên liệu của nền kinh tế số thì niềm tin chính là hạ tầng mềm quyết định khả năng vận hành của toàn bộ hệ thống tài chính", Thứ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh.

Cũng theo Thứ trưởng Phạm Thế Tùng, thực hiện các chức năng nhiệm vụ của Bộ Công an, xác định vai trò nòng cốt trong việc bảo vệ an ninh quốc gia trên không gian mạng, trong đó có an ninh tài chính số, các đơn vị đã chủ động nhận diện và đấu tranh với các loại tội phạm tài chính công nghệ cao, tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm xuyên biên giới.

Tuy nhiên, cần khẳng định rằng niềm tin số không thể được xây dựng bởi một cơ quan đơn lẻ. Đây là một nỗ lực tổng thể đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội và quan trọng hơn cả là nâng cao nhận thức, kỹ năng của người dân bởi trong nhiều trường hợp, con người chính là mắt xích yếu nhưng cũng đồng thời là tuyến phòng thủ đầu tiên của toàn bộ hệ thống.

Từ đó, Thứ trưởng Bộ Công an đề nghị các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cùng chung tay hành động, cùng xây dựng một hệ sinh thái tài chính số an toàn, minh bạch, đáng tin cậy. Qua đó tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững trong giai đoạn mới của quốc gia.

Trong khuôn khổ đó, chương trình Digital Trust in Finance được xác định là một chiến lược then chốt nhằm hiện thực hóa mục tiêu bảo vệ người dùng. Ông khẳng định việc xây dựng niềm tin số không phải là trách nhiệm đơn phương của cơ quan quản lý hay doanh nghiệp, mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ, ngành, tổ chức tài chính, doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội nhằm hình thành một hệ sinh thái tài chính số an toàn, đáng tin cậy và phát triển bền vững trong kỷ nguyên AI.

Tại phiên toàn thể buổi sáng với chủ đề “Xây dựng niềm tin số tài chính trong kỷ nguyên AI”, các tham luận tập trung làm rõ vai trò của niềm tin số trong tăng trưởng tài chính bền vững, đặc biệt trong bối cảnh AI đang tái cấu trúc cách thị trường vận hành, cách tổ chức tài chính ra quyết định và cách người dùng tiếp cận dịch vụ tài chính.

Từ góc độ an ninh tài chính số, Thượng tá, TS. Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Bộ Công an), Bộ Công an trình bày tham luận “An ninh tài chính số: Từ bảo vệ hệ thống đến bảo vệ người dùng”.

Trong bài tham luận của mình, đồng chí Phó Cục trưởng cũng đưa ra những nội dung chủ chốt về vấn đề thực tiễn và trao đổi giải pháp cùng toàn thể đại biểu: Trong bối cảnh AI đang tiếp tay cho các hành vi gian lận, giả mạo và thao túng hành vi trở nên tinh vi hơn bao giờ hết, Thượng tá chỉ ra rằng chính người dùng đang trở thành "mắt xích" dễ bị tổn thương nhất trong chuỗi an toàn tài chính.

Thực tế rằng, an ninh không còn dừng lại ở việc xây dựng "tường lửa" cho hệ thống kỹ thuật, mà phải chuyển sang bảo vệ con người trước các đòn tấn công tâm lý và lừa đảo xuyên biên giới.

Thượng tá Triệu Mạnh Tùng nhấn mạnh việc cấp thiết phải thúc đẩy cơ chế phối hợp giữa các đơn vị, chia sẻ dữ liệu kịp thời và xây dựng mạng lưới kiểm chứng thông tin. Đây là cách duy nhất để chúng ta có thể phát hiện sớm – phản ứng nhanh và bảo vệ người dùng một cách thực chất.

Bài tham luận không chỉ mang đến cái nhìn toàn cảnh về bức tranh an ninh mạng hiện nay mà còn khẳng định vai trò chủ chốt của các cơ quan quản lý trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp và người dân.

Tiếp đó, ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính trình bày tham luận: “Chuyển đổi số trên thị trường chứng khoán, đáp ứng mục tiêu nâng hạng thị trường và phát triển kinh tế.” Ông nhấn mạnh rằng để tăng trưởng tài chính bền vững trong kỷ nguyên AI, niềm tin số cần đi trước một bước và phải được xây dựng như một hạ tầng chính sách. Theo đó, việc hoàn thiện khung chính sách, nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và khả năng kiểm soát AI trong tài chính là điều kiện quan trọng để củng cố niềm tin của thị trường.

Tiếp theo đó, ông Hoàng Minh Tiến, Phó Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, chia sẻ về chủ đề “Chuyển đổi số ngành ngân hàng trong kỷ nguyên AI”, với trọng tâm là “Nâng cấp quản trị rủi ro để bảo vệ niềm tin khách hàng”. Ông cho rằng trong kỷ nguyên AI, năng lực quản trị rủi ro số chính là nền móng của niềm tin, trong khi niềm tin của khách hàng là tài sản chiến lược cốt lõi, tạo nền tảng cho sự phát triển an toàn và bền vững của ngành ngân hàng.

Đại diện khối doanh nghiệp công nghệ tài chính, ông Nguyễn Mạnh Tường, Đồng sáng lập, Đồng Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghệ Tài chính MoMo chia sẻ về “Kiến tạo niềm tin số tài chính: Ứng dụng AI trong bảo vệ người dùng”. Ông cho rằng AI có thể hỗ trợ tối ưu quyết định, phát hiện gian lận và nâng cao trải nghiệm tài chính số, nhưng chỉ niềm tin mới là yếu tố khiến người dùng hành động và gắn bó lâu dài. Do đó, việc ứng dụng AI cần đi kèm với các nguyên tắc minh bạch, chính xác, công bằng và kiểm soát rủi ro.

Trong phần tham luận về vai trò của ngân hàng, ông Nguyễn Hưng, Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) nhấn mạnh ngân hàng trong kỷ nguyên số không chỉ giữ vai trò trung gian tài chính, mà còn là một trong những chủ thể quan trọng kiến tạo niềm tin cho toàn hệ sinh thái. Theo ông, tương lai của tài chính số thuộc về các hệ sinh thái kết nối, minh bạch và đáng tin cậy, nơi niềm tin được đảm bảo xuyên suốt trong toàn bộ hành trình giao dịch của người dùng.

Dưới sự điều phối của ông Trần Công Quỳnh Lân, Phó Tổng Giám đốc Vietinbank, các diễn giả đầu ngành đã cùng tham luận những thách thức mang tính thời đại khi AI dần nắm giữ vai trò quyết định trong các giao dịch tài chính tại tọa đàm phiên toàn thể.

Các chuyên gia đã tập trung trả lời 3 câu hỏi cốt lõi: AI sẽ được trao quyền đến đâu để vừa tối ưu vận hành vừa đảm bảo an toàn hệ thống? Ai sẽ chịu trách nhiệm cuối cùng khi thuật toán gây ra rủi ro tài chính? Và Việt Nam cần lộ trình nào để không tụt lại trong cuộc đua “nền kinh tế niềm tin”? Đại diện các đơn vị như Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) và các tập đoàn công nghệ như MoMo, TikTok đã thống nhất rằng: Trong kỷ nguyên AI, niềm tin không còn là một khái niệm cảm xúc mà phải được định nghĩa như một hạ tầng chiến lược của nền kinh tế, cần được xây dựng và bảo vệ bằng sức mạnh liên ngành.

Các diễn giả nhấn mạnh, để Việt Nam có thể tăng tốc mà không đánh đổi bằng niềm tin của người dùng, cần có sự phối hợp đa bên giữa cơ quan quản lý, định chế tài chính và các nền tảng số. Cuối cùng, các bên đưa ra thông điệp xuyên suốt phiên tọa đàm: “AI quyết định tốc độ phát triển nhưng niềm tin số mới chính là yếu tố quyết định giới hạn của tăng trưởng tài chính”.

Buổi chiều, diễn đàn tiếp nối với hai tầng đối thoại chuyên sâu, tập trung vào thực trạng vận hành thị trường và bảo vệ nhà đầu tư. Hội thảo chuyên đề - Vận hành thị trường tài sản số minh bạch là nơi các chuyên gia từ Bộ Tài chính, Hiệp hội Blockchain Việt Nam cùng các đơn vị an ninh mạng như Noventiq, CMC Cyber Security đã mổ xẻ bài toán “Quản trị rủi ro và tăng trưởng”. Diễn ra song song với đó là Phiên Đối thoại với chủ đề chung Lá chắn trước hiểm họa Deepfake. Đây là nội dung mang tính thực tiễn cao nhất với sự tham gia của các chuyên gia tâm lý tội phạm (Học viện An ninh nhân dân), chuyên gia Ngô Minh Hiếu (Hiếu PC) và các KOLs như Nhà báo Dương Ngọc Trinh, Ca sĩ Tăng Duy Tân.

Diễn đàn Digital Trust in Finance 2026 không chỉ là một sự kiện thảo luận mà đã trở thành nền tảng kết nối đa bên, thúc đẩy các sáng kiến thực tiễn. Thành công của diễn đàn mở ra kỳ vọng về một môi trường tài chính nơi niềm tin số trở thành hạ tầng chiến lược, giúp Việt Nam vững vàng tiến vào kỷ nguyên kinh tế số an toàn và minh bạch.

Trọng Nghĩa