Tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật:Bước đi nền tảng cho đột phá thể chế

Ngày 29/4, Bộ Tư pháp - Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (gọi tắt là Ban Chỉ đạo) tổ chức Hội nghị Tập huấn triển khai nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, theo hình thức trực tiếp kết hợp với trực tuyến tại 34 điểm cầu UBND tỉnh, thành phố và 3.321 điểm cầu cấp xã, với gần 10.000 cán bộ, công chức, viên chức tham dự.

Đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống pháp luật

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các định hướng tiếp theo tiếp tục khẳng định thể chế là một trong ba đột phá chiến lược, đồng thời đặt ra những yêu cầu ngày càng cụ thể, rõ ràng hơn về chất lượng xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật.

Nhấn mạnh điều này, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho rằng, yêu cầu của đợt tổng rà soát lần này rất cao và mang tính thực chất. Không chỉ dừng ở việc rà soát các quy định hiện hành, chúng ta phải đánh giá toàn diện thực trạng hệ thống pháp luật, chỉ ra rõ những quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo; những nội dung không còn phù hợp với thực tiễn; những khoảng trống pháp lý chưa điều chỉnh kịp các quan hệ xã hội mới phát sinh, nhất là các vấn đề liên quan đến quyền con người, quyền công dân và yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh, đợt tổng rà soát này phải làm rõ mức độ thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là các nội dung của Nghị quyết Đại hội XIV và các Nghị quyết chuyên đề gần đây.

“Thể chế không chỉ là công cụ quản lý mà phải thực sự trở thành công cụ kiến tạo, mở đường cho phát triển, góp phần tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc” – Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để đánh giá chất lượng báo cáo

Theo kế hoạch, chậm nhất ngày 10/7, các địa phương phải gửi báo cáo bước đầu về Ban Chỉ đạo thông qua Bộ Tư pháp. Như vậy, chúng ta chỉ có khoảng hai tháng để hoàn thành khối lượng công việc rất lớn, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nói.

Để bảo đảm chất lượng, việc rà soát phải được thực hiện theo phương pháp từ dưới lên: từ cấp xã, cấp sở, ngành đến cấp tỉnh; đồng thời đánh giá cả hệ thống pháp luật trung ương và địa phương. Quá trình này đòi hỏi sự phân công rõ ràng, huy động sự tham gia rộng rãi của các đối tượng chịu tác động, có tham vấn và đánh giá độc lập.

Ban Chỉ đạo cũng sẽ triển khai hệ thống hỗ trợ bằng công nghệ thông tin, trong đó có ứng dụng trí tuệ nhân tạo để đánh giá chất lượng báo cáo, phát hiện nội dung trùng lặp, đồng thời ghi nhận những báo cáo có chất lượng tốt.

Lưu ý một nội dung đặc biệt, Thứ trưởng nhấn mạnh việc rà soát gắn với yêu cầu phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, bãi bỏ điều kiện kinh doanh theo các nghị quyết của Trung ương và chỉ đạo của Chính phủ. Việc rà soát phải đánh giá được mức độ phù hợp của các quy định mới, hiệu quả thực thi ở cơ sở và quan trọng nhất là cảm nhận thực tế của người dân, doanh nghiệp.

Để triển khai hiệu quả đợt tổng rà soát này, Thứ trưởng cho rằng, phải làm việc một cách bài bản, chuyên nghiệp, có kế hoạch rõ ràng, phân công cụ thể, ứng dụng công nghệ thông tin ngay từ đầu và đặc biệt là phải cầu thị, lắng nghe đầy đủ ý kiến của các đối tượng chịu tác động.

Trên cơ sở đó, Thứ trưởng đề nghị các lãnh đạo địa phương, nhất là cấp tỉnh, cấp xã, quan tâm chỉ đạo sát sao nhiệm vụ này. Đây là công việc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, với yêu cầu cao, phạm vi rộng và tác động lớn đến quá trình hoàn thiện thể chế trong giai đoạn tới.

Với vai trò Cơ quan thường trực, Bộ Tư pháp cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương, chỉ đạo Sở Tư pháp phát huy vai trò tham mưu, đồng thời tổ chức các đoàn kiểm tra, đôn đốc để hỗ trợ triển khai hiệu quả. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh kỳ vọng, kết quả tổng rà soát của từng địa phương sẽ không chỉ là báo cáo hành chính, mà thực sự trở thành dấu ấn quan trọng trong quá trình đóng góp vào xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Kết thúc Hội nghị, Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật (Bộ Tư pháp) Hồ Quang Huy, Tổ phó Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo đề nghị các địa phương tiếp tục quán triệt đầy đủ, nghiêm túc ý nghĩa, tầm quan trọng của nhiệm vụ thực hiện tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật; bám sát các văn bản, các công điện của Ban Chỉ đạo và lãnh đạo Chính phủ để tổ chức thực hiện nhiệm vụ một cách khẩn trương.

Quá trình tổ chức thực hiện cần theo sát hướng dẫn về mặt nghiệp vụ của Ban Chỉ đạo cũng như của các Bộ, ngành Trung ương; phát huy vai trò, trách nhiệm của các cơ quan, các sở, ngành trong quá trình tham mưu giúp UBND tỉnh, thành phố thực hiện nhiệm vụ được giao. Tăng cường nguồn lực để bảo đảm hoàn thành thực hiện tốt nhiệm vụ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật trong phạm vi trách nhiệm của địa phương mình. Thường xuyên trao đổi, phản hồi các khó khăn vướng mắc về Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, Bộ Tư pháp để kịp thời tham mưu Ban Chỉ đạo có văn bản hướng dẫn thực hiện thống nhất.

Nhiệm vụ tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật được xác định là một nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, có tính chất lâu dài, phục vụ cho sự phát triển của đất nước. Sau Hội nghị, trong quá trình tổ chức thực hiện nhiệm vụ tổng rà soát, Bộ Tư pháp sẽ tiếp tục tham mưu Ban Chỉ đạo thường xuyên có các hội nghị trực tuyến để trao đổi, giải đáp các khó khăn, vướng mắc và phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương kịp thời tháo gỡ cho các địa phương. Sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm của các địa phương với tinh thần đổi mới, khoa học, hiệu quả thì nhiệm vụ tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật sẽ hoàn thành theo đúng kế hoạch đề ra, tạo động lực góp phần đưa pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.

Thành An