Quan trọng nhất là trẻ thấy vui và muốn đọc

NXB Kim Đồng vừa ra mắt Tủ sách Giải thưởng văn học Kim Đồng gồm 11 tác phẩm giành Giải thưởng Văn học Kim Đồng lần thứ Nhất (2023 - 2025), trong đó có “Xa ngoài kia cánh đồng” của Cao Nguyệt Nguyên. Tác phẩm được đánh giá là câu chuyện đồng thoại nhân hậu, ca ngợi tình thương yêu, sự gắn bó trong cộng đồng và sự hy sinh cao cả.

- Chị thường bắt đầu các tác phẩm của mình như thế nào?

- Tôi thường bắt đầu từ những điều rất gần gũi - ký ức, cảm xúc, những trải nghiệm cá nhân. Mỗi người đều có một “mảnh đất” riêng để viết - nơi chứa đựng những trải nghiệm và góc nhìn không trùng lặp. Việc viết, vì thế, không phải là đi tìm sự giống nhau, mà là hành trình khám phá và diễn đạt cái riêng của mỗi người.

- Khi viết cho trẻ em, chị nghĩ mình đang viết cho “đứa trẻ ngày xưa” của mình hay độc giả hôm nay?

- Khi viết cho trẻ em, tôi luôn bắt đầu từ “đứa trẻ ngày xưa” với những ký ức rất trong trẻo, và đôi khi còn có cả những nỗi buồn nữa. Chính những điều ấy trở thành chất liệu, thành cảm hứng để tôi viết nên câu chuyện.

Nhưng tôi nghĩ người viết cần nhìn thế giới bằng đôi mắt của trẻ em hôm nay. Vì những đứa trẻ lớn lên trong một bối cảnh rất khác, với những mối quan tâm, cách cảm nhận và cả nhịp sống khác. Chính vì thế mà viết cho thiếu nhi là một điều khó khăn vì phải giữ lại sự trong veo của ngày xưa, nhưng kể lại bằng hơi thở của hôm nay.

- Làm thế nào để hài hòa giữa yếu tố giải trí và bài học giáo dục trong tác phẩm dành cho thiếu nhi?

- Tôi nghĩ điều quan trọng là đừng bắt đầu từ “bài học”, mà hãy bắt đầu từ câu chuyện. Khi một câu chuyện đủ hấp dẫn, đủ gần gũi, những niềm vui rất nhỏ bé trong đời sống cũng có thể khiến trẻ con bật cười và muốn đi cùng đến cuối. Còn bài học, nếu có thì nên được gửi gắm một cách nhẹ nhàng, tự nhiên.

Tôi không đặt nặng việc phải dạy điều gì, mà tin rằng chính cảm xúc và trải nghiệm trong câu chuyện sẽ giúp các bạn nhỏ tự nhận ra điều cần thiết.

- Theo chị, trẻ em ngày nay khác gì so với thế hệ trước trong việc đọc sách?

- Các bạn nhỏ bây giờ có điều kiện hơn so với chúng tôi ngày xưa. Trước đây một cuốn sách quý giá lắm, được truyền tay nhau và đọc đi đọc lại. Bây giờ các bạn nhỏ được đọc nhiều loại sách và nội dung vô cùng phong phú. Các bạn được lựa chọn theo sở thích của mình.

- Điều quan trọng nhất mà chị muốn trẻ em nhận được sau khi đọc sách là gì?

- Tôi không mong các bạn nhỏ nhớ một “bài học”, mà mong các con giữ lại một cảm xúc. Với tôi, điều quan trọng nhất là khi gấp sách lại, các em thấy vui và muốn đọc thêm một lần nữa.

- Chị nghĩ gì về vai trò của công nghệ (mạng xã hội, game, video) đối với thói quen đọc của trẻ?

- Công nghệ đang thay đổi cách trẻ em tiếp nhận thế giới, và việc đọc cũng không nằm ngoài điều đó. Tôi không nghĩ nên đặt công nghệ và sách ở hai phía đối lập. Vấn đề không phải là trẻ em có đọc hay không, mà là chúng ta kể câu chuyện như thế nào để các em muốn đọc.

- Xin cảm ơn chị!

Quỳnh Anh thực hiện