Hoàn thiện tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội trong kỷ nguyên số
Bên cạnh 5 tiêu chuẩn đã được quy định trong Luật Tổ chức Quốc hội, yêu cầu đối với đại biểu Quốc hội trong bối cảnh chuyển đổi số đang được làm rõ hơn, đặc biệt ở năng lực hoạch định chính sách và ứng dụng công nghệ. Những bổ sung này góp phần giúp cử tri lựa chọn được đại biểu vừa vững về phẩm chất, vừa đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Trong bối cảnh đất nước đang bước vào kỷ nguyên số với nhiều thay đổi mạnh mẽ về công nghệ và quản trị, việc cụ thể hóa và làm sâu sắc hơn các tiêu chuẩn đại biểu Quốc hội trở thành yêu cầu cấp thiết, nhằm bảo đảm chất lượng hoạt động của cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu Trần Văn Lâm cho biết, tại điều 22, Luật Tổ chức Quốc hội, quy định 5 tiêu chuẩn đối với đại biểu Quốc hội. Cụ thể:
Thứ nhất, trung thành với Tổ quốc, Nhân dân và Hiến pháp, phấn đấu thực hiện công cuộc đổi mới, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam.
Thứ hai, có phẩm chất đạo đức tốt, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, gương mẫu chấp hành pháp luật; có bản lĩnh, kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền và các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Thứ ba, có trình độ văn hóa, chuyên môn, có đủ năng lực, sức khỏe, kinh nghiệm công tác và uy tín để thực hiện nhiệm vụ đại biểu Quốc hội.
Thứ tư, liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân, được nhân dân tín nhiệm.
Thứ năm, có điều kiện tham gia các hoạt động của Quốc hội.
Theo ông Lâm, tiêu chuẩn thứ ba đã bao hàm những yêu cầu về năng lực đáp ứng đòi hỏi thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện hiện tại. Cùng với đó, trong bối cảnh hiện nay là kỷ nguyên số, chuyển đổi số, với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo… cử tri cũng sẽ quan tâm tới năng lực đại biểu để thực hiện nhiệm vụ liên quan đến chuyển đổi số như:
Năng lực hoạch định chính sách trong bối cảnh chuyển đổi số. Khả năng nắm bắt các xu thế lớn, tác động của khoa học - công nghệ, kinh tế số và xã hội số, từ đó tham gia xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước.
Khả năng sử dụng công cụ số để thực hiện nhiệm vụ đại biểu Quốc hội sử dụng thành thạo một số phần mềm chuyên dụng, đang “hot” là AI; sử dụng các nền tảng số để trao đổi thông tin, tương tác với cử tri; biết khai thác, chắt lọc thông tin từ các nguồn trên mạng; có kỹ năng bảo vệ an toàn, bảo mật thông tin… để phục vụ các hoạt động lập pháp, giám sát, quyết định theo thẩm quyền, trách nhiệm.
“Những tiêu chí này làm rõ hơn, phong phú thêm các giá trị truyền thống, giúp cử tri lựa chọn được những đại biểu vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức, vừa có tư duy đổi mới và năng lực thích ứng với yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới”, ông Trần Văn Lâm nhấn mạnh.