Giám sát góp phần vào thành công của cuộc bầu cử tại Nghệ An
Thành công của cuộc bầu cử tại Nghệ An, với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 99,86% là minh chứng cho sự chuẩn bị bài bản, đồng bộ của cả hệ thống chính trị... Trong đó, công tác giám sát, kiểm tra “từ sớm, từ xa” của Thường trực HĐND tỉnh có vai trò quan trọng, góp phần nhận diện kịp thời khó khăn, vướng mắc, bảo đảm quá trình tổ chức bầu cử diễn ra đúng quy định của pháp luật.
Toàn diện, bám sát thực tiễn cơ sở
Ngày 6.3.2026, Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An đã ban hành Kế hoạch số 42/KH-HĐND.TT về giám sát, kiểm tra công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, gắn với công tác chuẩn bị Kỳ họp thứ Nhất HĐND cấp xã, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Trên cơ sở kế hoạch này, 4 đoàn giám sát, kiểm tra do các Phó Chủ tịch và Ủy viên Thường trực HĐND tỉnh làm trưởng đoàn đã được thành lập, thực hiện giám sát tại 130 xã, phường trên địa bàn tỉnh... Nội dung giám sát bao quát toàn bộ quy trình bầu cử, từ công tác lãnh đạo, chỉ đạo; quán triệt các văn bản của Đảng, quy định của pháp luật và hướng dẫn về bầu cử; thành lập các tổ chức phụ trách bầu cử; lập, niêm yết danh sách cử tri; công bố danh sách người ứng cử; đến công tác tuyên truyền, chuẩn bị cơ sở vật chất, bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn xã hội.
Đáng chú ý, hoạt động giám sát được triển khai linh hoạt, kết hợp giữa giám sát qua báo cáo với kiểm tra thực tế tại một số khu vực bỏ phiếu, đồng thời làm việc trực tiếp với UBBC và Thường trực HĐND các xã, phường... Cách làm này không chỉ giúp các đoàn công tác nắm chắc tình hình chung mà còn kịp thời phát hiện những vấn đề phát sinh tại từng địa bàn.
Từ thực tế giám sát tại các địa phương, như: Xuân Lâm, Hạnh Lâm, Cát Ngạn, Đô Lương, Bạch Hà, Văn Hiến, Nam Đàn, phường Trường Vinh… có thể thấy cấp ủy, chính quyền và UBBC các xã, phường đã chủ động, nghiêm túc triển khai nhiệm vụ theo đúng kế hoạch. Việc niêm yết danh sách cử tri, danh sách và tiểu sử tóm tắt của người ứng cử được thực hiện đầy đủ; khu vực bỏ phiếu được chuẩn bị khang trang, trang trọng; các điều kiện về cơ sở vật chất, hòm phiếu, con dấu và tài liệu phục vụ bầu cử cơ bản được bảo đảm.
Cùng với đó, công tác rà soát, cập nhật danh sách cử tri cũng được triển khai chặt chẽ; việc cấp phát thẻ cử tri được thực hiện kịp thời, bảo đảm quyền bầu cử của công dân... Các địa phương đồng thời tăng cường tập huấn nghiệp vụ cho tổ bầu cử, đẩy mạnh tuyên truyền qua hệ thống truyền thanh, xe loa lưu động, pano, khẩu hiệu, băng rôn và trang thông tin điện tử, góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cử tri đối với cuộc bầu cử.
Hiệu quả từ sự chủ động, sát cơ sở
Qua giám sát cho thấy, vai trò của cơ quan dân cử không chỉ dừng ở kiểm tra, mà còn thể hiện rõ tính đồng hành với cơ sở. Nhiều khó khăn, vướng mắc đã được kịp thời ghi nhận, kiến nghị tháo gỡ. Cụ thể, tại một số địa phương sau sắp xếp đơn vị hành chính, số lượng thôn, xóm tăng, kéo theo khối lượng công việc lớn hơn, phát sinh thêm yêu cầu về nhân lực và kinh phí...
Bên cạnh đó, sự chênh lệch giữa dữ liệu dân cư trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và tình hình cư trú thực tế tại địa phương cũng gây khó khăn trong việc lập, rà soát danh sách cử tri. Một số vụ việc phức tạp ở cơ sở chưa được xử lý dứt điểm, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ tổ chức bầu cử...
Trên cơ sở đó, Đoàn giám sát đã đề nghị địa phương tiếp tục rà soát, điều chỉnh danh sách cử tri bảo đảm chính xác; hoàn thiện cơ sở vật chất, công tác khánh tiết tại các khu vực bỏ phiếu; tăng cường tuyên truyền, vận động cử tri tham gia bầu cử; quán triệt nghiệp vụ cho các tổ bầu cử, nhất là công tác kiểm phiếu; đồng thời chủ động nắm bắt tình hình, bảo đảm an ninh, trật tự trước, trong và sau ngày bầu cử...
Nhờ phát hiện và chấn chỉnh kịp thời những tồn tại ngay từ cơ sở đã góp phần để cuộc bầu cử trên địa bàn tỉnh đã diễn ra đúng quy định, an toàn, dân chủ... Kết thúc ngày bầu cử 15/3 vừa qua, toàn tỉnh Nghệ An có 2.339.786 cử tri tham gia bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,86%; không có đơn vị nào phải bầu cử lại hoặc bầu cử thêm... Kết quả này cho thấy hiệu quả của công tác lãnh đạo, tổ chức, trong đó có vai trò quan trọng của hoạt động giám sát trong việc phát hiện sớm, xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.