Hội nghị ASGP 2026: Bảo vệ nghị viện gắn với củng cố nền tảng dân chủ
Tiếp tục các hoạt động trong khuôn khổ Hội nghị Hiệp hội Tổng Thư ký Nghị viện các nước (ASGP) tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Thu Hà đã trực tiếp điều hành phiên thảo luận về “Tăng cường bảo vệ nghị viện với tư cách là một thiết chế dân chủ”, đồng thời tham gia phát biểu tại phiên chuyên đề về làm việc từ xa và dự các phiên họp của Ban Chấp hành ASGP.
Việc tham gia chủ động, thực chất ở nhiều vai trò không chỉ thể hiện trách nhiệm của Việt Nam, mà còn góp phần làm rõ cách tiếp cận chung của cộng đồng nghị viện đối với một vấn đề ngày càng cấp thiết: bảo đảm hoạt động của nghị viện trong bối cảnh các thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống ngày càng gia tăng.
Bảo vệ nghị viện - từ yêu cầu an ninh đến bảo đảm vận hành hiệu quả của thiết chế dân chủ
Điều hành phiên thảo luận, Phó Chủ nhiệm VPQH Lê Thu Hà đã định hướng nội dung theo cách tiếp cận toàn diện, làm rõ các nội dung trọng tâm: trách nhiệm của các chủ thể trong bảo vệ nghị viện; việc duy trì các chuẩn mực và quy trình dân chủ trong bối cảnh khủng hoảng; cũng như yêu cầu bảo đảm hài hòa giữa an ninh và tính mở của thiết chế nghị viện.
Thông điệp xuyên suốt được nhấn mạnh là: bảo vệ nghị viện không chỉ là bảo đảm an ninh cho một thiết chế, mà còn là điều kiện quan trọng để duy trì hoạt động ổn định, hiệu quả của cơ quan dân cử.
Theo đó, đây là trách nhiệm chung của nhiều chủ thể: đại biểu giữ vai trò trung tâm trong bảo đảm tính đại diện; bộ máy tham mưu bảo đảm tính chuyên nghiệp, liên tục; các cơ quan chức năng thực hiện nhiệm vụ bảo vệ; đồng thời truyền thông và người dân góp phần tăng cường sự đồng thuận xã hội.
Nhiều nghị viện thành viên chia sẻ quan điểm tương đồng, đồng thời nhấn mạnh các khía cạnh khác nhau của việc bảo vệ nghị viện trong bối cảnh mới. Các ý kiến tập trung vào yêu cầu tăng cường an ninh mạng, bảo vệ hạ tầng số và an toàn thông tin trước các nguy cơ phi truyền thống ngày càng gia tăng; đồng thời đề cao việc duy trì niềm tin của công chúng, tăng cường minh bạch, trách nhiệm giải trình và mở rộng sự tham gia của người dân nhằm củng cố hiệu quả hoạt động và khả năng thích ứng của nghị viện.
Tăng cường minh bạch và củng cố niềm tin - nền tảng quan trọng trong bảo vệ nghị viện
Theo Phó Chủ nhiệm VPQH Lê Thu Hà, lòng tin của người dân là yếu tố nền tảng trong bảo đảm hoạt động ổn định, hiệu quả của nghị viện. Thực tiễn tại Việt Nam cho thấy, việc tăng cường minh bạch, mở rộng tiếp cận thông tin lập pháp trên nền tảng số và đẩy mạnh tham vấn ý kiến người dân đã góp phần nâng cao chất lượng hoạt động và củng cố sự đồng thuận trong xã hội.
Trong bối cảnh phát sinh các tình huống đặc biệt, yêu cầu bảo đảm tính liên tục của hoạt động nghị viện cần gắn với việc duy trì các nguyên tắc như công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và thảo luận dân chủ. Việc tổ chức các kỳ họp trực tuyến quy mô lớn, áp dụng phương thức vận hành linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm giám sát và công khai là minh chứng cho khả năng thích ứng của nghị viện trước các yêu cầu mới.
Bảo đảm hài hòa giữa an ninh và tính mở trong bối cảnh chuyển đổi số
Một nội dung được nhiều đại biểu quan tâm là yêu cầu bảo đảm hài hòa giữa an ninh và tính mở của nghị viện. Theo Phó Chủ nhiệm VPQH Lê Thu Hà, nghị viện cần được bảo vệ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, đồng thời tiếp tục là thiết chế gần gũi, tạo điều kiện để người dân tiếp cận và theo dõi hoạt động.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, phạm vi bảo vệ nghị viện không chỉ dừng ở không gian vật lý mà còn mở rộng sang môi trường số và hạ tầng công nghệ. Điều này đặt ra yêu cầu tăng cường các giải pháp bảo đảm an toàn thông tin, đồng thời duy trì hoạt động thông suốt, hiệu quả.
Ở góc độ tổ chức nhà nước, việc bảo đảm hoạt động của nghị viện cũng gắn với việc thực hiện tốt cơ chế phối hợp, giám sát và hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy.
Làm việc từ xa - giải pháp hỗ trợ duy trì hoạt động liên tục
Tại phiên thảo luận chuyên đề với chủ đề “Việc cho phép cán bộ, công chức nghị viện làm việc từ xa”, Phó Chủ nhiệm VPQH Lê Thu Hà đã chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam, nhấn mạnh cách tiếp cận linh hoạt, có kiểm soát trong triển khai mô hình này.
Theo đó, làm việc từ xa góp phần nâng cao tính linh hoạt và hỗ trợ duy trì hoạt động liên tục của cơ quan trong những tình huống cần thiết. Tuy nhiên, việc áp dụng cần gắn với quy định cụ thể, bảo đảm hiệu quả công việc, kỷ luật, kỷ cương hành chính và an toàn thông tin.
Nhiều nghị viện thành viên cũng chia sẻ kinh nghiệm triển khai mô hình làm việc kết hợp (hybrid), trong đó chú trọng hoàn thiện quy định nội bộ, đầu tư hạ tầng công nghệ và tăng cường cơ chế quản lý nhằm bảo đảm chất lượng công việc.
Tiếp tục khẳng định vai trò tích cực của Việt Nam
Việc điều hành phiên thảo luận, tham gia phát biểu và tích cực dự các phiên họp của Ban Chấp hành ASGP đã tiếp tục khẳng định sự tham gia chủ động, tích cực của Văn phòng Quốc hội Việt Nam tại các diễn đàn nghị viện đa phương.
Những đóng góp này góp phần thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và hỗ trợ các nghị viện trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động, phù hợp với yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.
Trong bối cảnh nhiều thách thức hiện nay, việc bảo đảm hoạt động ổn định, hiệu quả của nghị viện gắn với tăng cường minh bạch, nâng cao chất lượng hoạt động và củng cố sự đồng thuận xã hội - những yếu tố quan trọng góp phần xây dựng nền quản trị hiện đại, hiệu quả.