Kinh tế

Kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư kêu gọi điền chủ, nông gia tham gia Hợp tác xã (11/4/1946 - 11/4/2026):Vang mãi lời hiệu triệu của bác, Hợp tác xã vươn mình thúc đẩy phát triển kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội

Việt Anh 11/04/2026 15:21

Ngày 11/4/2026, tròn 80 năm kể từ ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư kêu gọi điền chủ, nông gia tham gia Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp (11/4/1946 - 11/4/2026). Nhìn lại chặng đường lịch sử gần một thế kỷ, lời dạy "nhóm lại thành giàu" của Người vẫn vẹn nguyên giá trị. Từ những tổ đổi công đơn sơ, khu vực kinh tế tập thể (KTTT) nay đã vươn mình mạnh mẽ, trong đó Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đang khẳng định vai trò nòng cốt, dẫn dắt hàng triệu nông dân làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Kim chỉ nam từ bức thư lịch sử

Ngay từ khi bôn ba tìm đường cứu nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mang trong mình khát vọng vươn lên của dân tộc gắn liền với sức mạnh đại đoàn kết. Trong tác phẩm Đường Cách mệnh (1927), Người đúc kết triết lý sâu sắc từ tục ngữ cha ông: "Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại thành hòn núi cao" để định hình tư tưởng về HTX. Ngay sau khi đất nước giành độc lập, vào ngày 11/4/1946, Bác đã viết bức thư chứa đựng nhiều tâm huyết gửi điền chủ và nông gia cả nước. Tầm nhìn chiến lược, dài hạn của Bác về nền tảng kinh tế của quốc gia, dân tộc được khắc họa rõ nét trong thư: "Việt Nam là một nước sống về nông nghiệp, nền kinh tế lấy canh nông làm gốc... nông dân giàu thì nước ta giàu, nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh."

Để hiện thực hóa khát vọng "nông dân giàu", Người đã chỉ rõ con đường duy nhất là phải "hợp vốn, hợp sức với nhau". Lời kêu gọi: "Vậy chúng ta hãy mau mau chung vốn góp sức, lập nên HTX nông nghiệp ở khắp nơi; từ làng mạc cho đến tỉnh thành đâu đâu cũng phải có HTX" đã trở thành ngọn đuốc soi đường cho phong trào KTTT tại Việt Nam

Ản

Đúng 19 năm sau, ngày 11/4/1964, Bác tiếp tục gửi thư khen ngợi Đại hội HTX và đội sản xuất nông nghiệp tiên tiến miền núi và trung du, nhắc nhở việc củng cố HTX gắn liền với bảo vệ rừng. Với tầm vóc, ý nghĩa lịch sử của hai sự kiện diễn ra cùng ngày 11/4, Ban chấp hành Liên minh HTX Việt Nam khóa IV, nhiệm kỳ 2010 - 2015 thống nhất trình và đã được Thủ tướng Chính phủ đồng ý lấy ngày 11 tháng 4 hàng năm là Ngày Hợp tác xã Việt Nam (Quyết định số 1268/QĐ-TTg ngày 27 tháng 7 năm 2011) đánh dấu sự ghi nhận to lớn của Đảng và Nhà nước đối với khu vực kinh tế đặc thù này.

Kinh tế tập thể - Khúc tráng ca qua những thăng trầm lịch sử

Từ Hợp tác xã thủy tinh Dân Chủ ra đời tại Chiến khu Việt Bắc (năm 1948) cho đến nay, phong trào HTX đã đồng hành cùng vận mệnh dân tộc qua từng giai đoạn khác nhau của lịch sử. Trong những năm tháng chiến tranh chống Mỹ, với tinh thần "Tay cày tay súng", "Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người", hàng vạn HTX tại miền Bắc không chỉ là hậu phương vững chắc cung cấp sức người, sức của cho tiền tuyến mà còn trực tiếp chiến đấu bảo vệ quê hương. Đến sau năm 1975, phong trào lan rộng cả nước, đạt đỉnh cao vào năm 1986 với 76.000 HTX, đóng góp tới 80% sản lượng lương thực toàn quốc.

Ảnh bài 1.2
HTX Nông nghiệp Cai Bộ (tỉnh Cao Bằng) hàng năm sản xuất 15 tấn – 20 tấn miến thành phẩm, doanh thu hơn 1,3 tỷ đồng - 1,8 tỷ đồng/năm, tạo việc làm thường xuyên cho 9 lao động địa phương, thu nhập bình quân 7 triệu đồng/người/tháng. Ảnh: Q.Sơn

Liên minh Hợp tác xã Việt Nam – “Hạt nhân” hiện thực hoá khát vọng "nông dân giàu, nông nghiệp thịnh"

Để phong trào HTX phát triển rực rỡ như hiện tại, không thể không nhắc đến vai trò kiến tạo, dẫn dắt của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam. Được thành lập vào tháng 10/1993, trải qua hơn 3 thập kỷ với 6 kỳ Đại hội, hệ thống Liên minh HTX đã được kiện toàn từ Trung ương đến tất cả các tỉnh, thành phố, trở thành cơ quan đại diện, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và là "bà đỡ" mát tay cho người dân, đặc biệt là nông dân.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng với thế giới hiện nay, Liên minh HTX Việt Nam đã thể hiện vai trò hỗ trợ người dân phát triển kinh tế thông qua các hoạt động như: Hướng dẫn các tổ hợp tác, HTX chuyển đổi mô hình hoạt động bám sát Luật HTX mới, thích ứng với cơ chế thị trường; Xây dựng chuỗi giá trị, trong đó phá thế "mạnh mún, nhỏ lẻ" của nông nghiệp truyền thống bằng cách liên kết nông dân với doanh nghiệp, nhà khoa học, hình thành các chuỗi sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn; Đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, giúp nông dân tiếp cận chuyển đổi số, thương mại điện tử, đưa nông sản Việt tự tin vươn ra biển lớn. Đồng thời, đóng góp trực tiếp vào Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững.

Đặc biệt, năm 2025 được Liên hợp quốc vinh danh là Năm quốc tế Hợp tác xã và 2026 là Năm Quốc tế Phụ nữ làm Nông nghiệp. Đây là niềm tự hào lớn, bởi tại Việt Nam, 2/3 số HTX thuộc lĩnh vực nông nghiệp với sự tham gia đông đảo, nhiệt huyết của phụ nữ nông thôn. Với những cống hiến qua nhiều thập kỷ, Liên minh HTX Việt Nam đã vinh dự được Đảng và Nhà nước trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập, Huân chương Lao động các hạng và nhiều danh hiệu "Anh hùng lao động".

Phát biểu tại Lễ Kỷ niệm 80 năm Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư kêu gọi điền chủ, nông gia tham gia Hợp tác xã (11/4/1946 - 11/4/2026), Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân nhấn mạnh đây không chỉ là một bức thư. Đó là một lời hiệu triệu của thời đại, không chỉ khơi nguồn cho một mô hình kinh tế giàu tính nhân văn, mà còn khơi dậy sức mạnh của tinh thần đoàn kết và khát vọng tự cường dân tộc.

“Từ những bước đi ban đầu còn nhiều gian khó, từ những tổ đổi công giản dị nơi thôn quê, hợp tác xã đã lớn lên cùng đất nước. Kinh tế tập thể ngày nay đã trở thành nhân tố quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội. Kỷ niệm 80 năm không chỉ để tự hào còn là để khơi dậy tinh thần hành động, là thời khắc để nhìn lại hành trình 80 năm hợp tác xã đồng hành cùng đất nước. Để tiếp tục bước vào hành trình mới, hành trình của đổi mới, sáng tạo, vươn ra quốc tế”, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam nói.

Kỷ niệm 80 năm ngày Bác Hồ viết thư kêu gọi thành lập HTX nông nghiệp, hướng tới Đại hội Đại biểu toàn quốc Liên minh HTX Việt Nam lần thứ VII (năm 2026), chúng ta có quyền tự hào và tin tưởng vào một chặng đường mới. Khát vọng "nông dân giàu, nông nghiệp thịnh" của Chủ tịch Hồ Chí Minh đang dần hiện thực hóa trên từng cánh đồng, từng bản làng, với sự đồng hành vững chắc của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cùng người nông dân.

Việt Anh