Đề nghị xem xét đưa mặt bằng lãi suất xuống dưới 6% đối với một số ngành trọng điểm
Trong bối cảnh các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, ĐBQH Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ) cho rằng, hệ thống ngân hàng cần áp dụng cơ chế tín dụng linh hoạt hơn, bao gồm nới lỏng điều kiện vay và kéo dài thời hạn vay. Đồng thời, Ngân hàng nhà nước cần xem xét đưa mặt bằng lãi suất xuống dưới 6%/năm đối với một số ngành trọng điểm.
Xây dựng lại định mức đơn giá vật liệu xây dựng
Thảo luận tại Tổ 15 sáng 10/4, các đại biểu đều cơ bản đồng tình với báo cáo về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2026. Tuy nhiên, trong bối cảnh các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang phải đối mặt với nhiều thách thức chưa từng có khi số doanh nghiệp tạm dừng hoạt động, giải thể có xu hướng gia tăng, đại biểu Nguyễn Cao Sơn đề nghị, để bảo đảm thực hiện hiệu quả mục tiêu tăng trưởng hai con số mà Chính phủ đặt ra, Chính phủ cần tập trung quyết liệt cải cách thể chế, đơn giản hóa các thủ tục hành chính theo hướng cắt giảm thêm 40% thủ tục hành chính. Đồng thời, xây dựng cơ chế đặc biệt để rà soát, phân loại, tháo gỡ các hồ sơ và dự án đang tồn đọng kéo dài, coi đây là nguồn lực cần khơi thông ngay cho tăng trưởng.
Theo đại biểu Nguyễn Cao Sơn (Phú Thọ), hiện nay, việc triển khai các dự án đầu tư công gặp rất nhiều khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư; thủ tục cấp phép khai thác mỏ vật liệu xây dựng còn nhiều bất cập, trữ lượng cấp cho các mỏ vật liệu quá ít so với nhu cầu thực tế. Trong khi đơn giá nhân công, giá cả vật liệu xây dựng hiện rất thấp so với giá công bố của cơ quan có thẩm quyền, chỉ được 60 - 70% giá trị thực tế khiến cho doanh nghiệp xây dựng rơi vào tình trạng càng làm, càng lỗ. Điều này cũng khiến các công trình, dự án đã được triển khai nhưng chậm tiến độ, gây ảnh hưởng đến việc giải ngân vốn, làm tăng tổng mức đầu tư của dự án.
Trước khó khăn trên, đại biểu Nguyễn Cao Sơn đề nghị, Chính phủ nghiên cứu ban hành những cơ chế thuận lợi nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Đặc biệt là có cơ chế đặc thù về biến động giá nguyên, vật liệu như hiện nay để dự án thi công bảo đảm đúng tiến độ, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công đúng kế hoạch được giao. Cùng với đó, đề nghị Bộ Xây dựng xây dựng lại định mức đơn giá vật liệu xây dựng để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai thực hiện các dự án. Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần sớm chỉ đạo, hướng dẫn chi tiết cho các địa phương tổ chức triển khai thực hiện quy hoạch các địa điểm đổ chất thải từ hoạt động xây dựng.
Trước thực tế doanh nghiệp và nhà thầu xây dựng đang gặp nhiều khó khăn trong xác minh nguồn vật liệu cát, đất đắp do hồ sơ pháp lý phức tạp, thiếu minh bạch dẫn đến rủi ro pháp lý cao, đại biểu Nguyễn Cao Sơn đề nghị, Chính phủ và các bộ, ngành có liên quan cần xác định rõ trách nhiệm theo nguyên tắc “ai vi phạm, người đó chịu trách nhiệm”; có cơ chế bảo vệ doanh nghiệp khi đã tuân thủ đầy đủ quy trình. Đồng thời, xử lý nghiêm các đơn vị cố tình cung cấp vật liệu không hợp pháp và công khai, minh bạch thông tin về các mỏ vật liệu hợp pháp để doanh nghiệp thuận lợi tra cứu, giảm thiểu rủi ro.
Đặc biệt, để hỗ trợ các doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn hiện nay, theo đại biểu Nguyễn Cao Sơn hệ thống ngân hàng cần áp dụng cơ chế tín dụng linh hoạt hơn, bao gồm nới lỏng điều kiện vay và kéo dài thời hạn vay. Đồng thời, Ngân hàng nhà nước cần xem xét đưa mặt bằng lãi suất xuống dưới 6%/năm đối với một số ngành trọng điểm. Bởi, mặt bằng lãi suất cho vay hiện nay khá cao, phổ biến trên 8,5%/năm; riêng một số lĩnh vực như bất động sản có thể lên tới 13 - 14%/năm, tạo gánh nặng đáng kể cho hoạt động sản xuất kinh doanh.
Cùng với đó, Chính phủ và các bộ, ngành cần xem xét, chỉ đạo rà soát toàn bộ các thủ tục hành chính liên quan trực tiếp đến doanh nghiệp để cắt giảm khâu trung gian, loại bỏ yêu cầu trùng lặp, chuẩn hóa dữ liệu, công bố đầu mối và thời hạn xử lý rõ ràng. Khẩn trương chuẩn hóa quy trình xử lý, cơ chế phối hợp và cơ chế chuyển tiếp trong điều kiện chính quyền địa phương hai cấp, nhất là giữa cấp xã, phường với các cơ quan chuyên môn cấp tỉnh.
Ngoài ra, cần thiết lập cơ chế theo dõi tiến độ xử lý hồ sơ theo thời gian thực, công khai tình trạng giải quyết hồ sơ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Gắn chặt trách nhiệm người đứng đầu các cơ quan, đơn vị với kết quả giải quyết công việc cho người dân, doanh nghiệp; xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, né tránh, gây phiền hà; đồng thời, bảo vệ cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám tháo gỡ vì lợi ích chung, lấy hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp làm thước đo cao nhất.
Sớm đầu tư, đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư dự án cao tốc Hòa Bình - Việt Trì
Thực tế, sau sáp nhập đơn vị hành chính, nhiều địa phương không còn là trung tâm cấp tỉnh đang có dấu hiệu bị giảm sút về thu hút đầu tư, chậm phát triển hạ tầng và suy giảm vai trò kinh tế khu vực. Theo đại biểu Nguyễn Cao Sơn, nếu không có chính sách kịp thời, nguy cơ “vùng trũng phát triển” là hiện hữu, dẫn đến mất cân đối giữa các khu vực. Đại biểu đề nghị, Chính phủ có cơ chế ưu tiên riêng về đầu tư hạ tầng, công nghiệp, logistics cho các địa bàn sau sáp nhập; ban hành chính sách ưu đãi đủ mạnh để giữ chân và thu hút doanh nghiệp; quy định rõ trách nhiệm phân bổ nguồn lực, tránh tình trạng dồn toàn bộ về trung tâm hành chính mới.
Đơn cử như tuyến đường kết nối Hòa Bình - Việt Trì có vai trò quan trọng trong liên kết vùng, thúc đẩy giao thương và phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, hiện nay hạ tầng kết nối còn hạn chế, chưa đáp ứng nhu cầu vận tải và thu hút đầu tư. Đại biểu Nguyễn Cao Sơn đề nghị, Chính phủ, các bộ, ngành quan tâm bố trí nguồn lực để đầu tư, nâng cấp; đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị và triển khai dự án đầu tư tuyến đường cao tốc Hòa Bình - Việt Trì để khai thác quỹ đất hai bên đường, góp phần tăng nguồn thu ngân sách, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, liên kết vùng, tạo điều kiện rút ngắn thời gian cho cán bộ, người dân từ Hòa Bình cũ đi lên Việt Trì làm việc.
Bên cạnh đó, sau sáp nhập, việc điều chỉnh quy hoạch khiến nhiều dự án không còn phù hợp, phải chờ cập nhật quy hoạch chung, phân khu nên chậm tiến độ. Do đó, đại biểu đề nghị Chính phủ, các bộ, ngành sớm hoàn thiện, phê duyệt quy hoạch và có cơ chế giãn tiến độ dự án trong thời gian chờ điều chỉnh.
Liên quan đến các dự án năng lượng tái tạo, đại biểu Nguyễn Cao Sơn cho biết, hiện nay, giá tấm pin tăng do tác động chính sách, giá tấm Pin hiện nay tăng 50 - 60% so với giá cùng kỳ năm ngoái 2025. Cùng với đó, chi phí tăng do áp thuế chống bán phá giá với mặt hàng cột tháp thép cho điện gió (áp 97%). Tất cả các nội dung trên đã phản ánh trực tiếp vào tổng mức đầu tư của dự án. Đại biểu đề nghị Bộ Công Thương cần xem xét, đánh giá ảnh hưởng của vấn đề này đến giá bán điện như thế nào để xây dựng khung giá cho năm 2026 phù hợp.
Mặt khác, để rút ngắn thời gian phê duyệt, tạo điều kiện cho nhà đầu tư sớm triển khai dự án và tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục môi trường hiện nay, một số ý kiến đề nghị, cần rà soát quy định tại Luật Bảo vệ môi trường 2020 theo hướng giảm thủ tục tiền kiểm; chuyển mạnh sang cơ chế hậu kiểm, quản lý dự án dựa trên cam kết và tiêu chuẩn môi trường. Đồng thời, chỉ yêu cầu lập Báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đối với các dự án có nguy cơ ô nhiễm cao, các dự án nguy cơ thấp được xem xét miễn hoặc đơn giản hóa thủ tục.