Thảo luận tại Tổ 1 (Đoàn ĐBQH TP. Hà Nội):Bảo đảm hiệu quả thực chất của chính sách thuế xăng, dầu

Phải coi hiệu quả thực chất của chính sách là thước đo cao nhất

Phát biểu thảo luận, ĐBQH Huỳnh Quyết Thắng thống nhất cao với sự cần thiết ban hành Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay nhằm điều chỉnh một số chính sách thuế đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay trong bối cảnh hiện nay. Đại biểu cho rằng đây là một quyết định mạnh, kịp thời và có tính tình thế rõ ràng, thể hiện sự chủ động của Chính phủ trong việc sử dụng công cụ tài khóa để ứng phó với biến động giá năng lượng, hỗ trợ phục hồi sản xuất kinh doanh và góp phần kiểm soát lạm phát.

Do phạm vi tác động của Nghị quyết này rất lớn, đại biểu đã đóng góp một số ý kiến tập trung vào hai vấn đề chính. Thứ nhất, phải coi hiệu quả thực chất của chính sách là thước đo cao nhất. Theo đại biểu, chúng ta có thể giảm thu ngân sách khoảng 7.300 tỷ đồng mỗi tháng, nhưng điều Quốc hội và cử tri quan tâm không phải là con số giảm thu, mà là câu hỏi rất cụ thể "Người dân có mua xăng rẻ hơn không? Doanh nghiệp có thực sự giảm được chi phí không?". Nếu giảm thuế mà giá không giảm tương ứng, thì chính sách sẽ bị “hấp thụ” ở khâu trung gian, và khi đó, Nhà nước đã bỏ ra nguồn lực rất lớn nhưng hiệu quả xã hội lại không đạt được như kỳ vọng.

"Tôi đề nghị phải đặt yêu cầu kiểm soát, minh bạch giá và trách nhiệm giải trình lên hàng đầu, coi đây là điều kiện bắt buộc để chính sách có ý nghĩa", ĐBQH Huỳnh Quyết Thắng nhấn mạnh.

Thứ hai, đại biểu cho rằng phải bảo đảm ngân sách và trách nhiệm điều hành. Theo đó, giảm thu ngân sách trong ngắn hạn có thể là cần thiết để hỗ trợ tăng trưởng, nhưng không thể đánh đổi bằng việc làm suy giảm an toàn tài chính quốc gia trong ngắn hạn và trung hạn. Do đó, Chính phủ cần làm rõ phương án bù đắp hụt thu; chủ động các kịch bản điều hành ngân sách; bảo đảm kỷ luật tài khóa và tính bền vững của nền kinh tế; đặc biệt, phải báo cáo, giải trình kịp thời trước Ủy ban thường vụ Quốc hội trong quá trình thực hiện.

Đồng quan điểm, ĐBQH Lê Hồng Hà bày tỏ nhất trí với Báo cáo của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính về dự thảo Nghị quyết thuế xăng dầu. Đại biểu cũng đánh giá, mặc dù Chính phủ trình dự thảo Nghị Quyết trong thời gian rất gấp, song hồ sơ cơ bản bảo đảm yêu cầu, bám sát tình hình thực tiễn, đồng thời đã được rà soát, hoàn thiện trên cơ sở ý kiến của các cơ quan liên quan qua đó thống nhất cao về sự cần thiết ban hành Nghị quyết.

Ngoài ra, các nội dung của Nghị quyết cần được xem xét, quyết định kịp thời, cần ban hành ngay để sớm có hiệu lực thi hành, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và mong đợi của nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp. Qua đó, góp phần tăng cường công cụ điều hành chính sách, ứng phó với biến động của thị trường xăng, dầu, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, ĐBQH Lê Hồng Hà cho rằng việc Quốc hội xem xét, quyết định là cần thiết, bảo đảm đúng thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Trong điều kiện diễn biến xăng dầu, cần có cơ chế đủ linh hoạt để kịp thời ứng phó. Bên cạnh việc Quốc hội ban hành khung chính sách, cần thiết kế cơ chế ủy quyền, phân cấp hợp lý cho Chính phủ trong tổ chức thực hiện, nhằm bảo đảm tính chủ động, kịp thời, hiệu quả.

Giá xăng dầu tăng cao gây áp lực đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công

Phát biểu thảo luận tại tổ, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt đánh giá cao báo cáo của Chính phủ khi đã thẳng thắn chỉ ra những khó khăn, thách thức trong quá trình điều hành, đồng thời khẳng định, trong bối cảnh nhiều biến động, việc cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu đề ra là kết quả rất đáng ghi nhận, đặc biệt là chỉ tiêu tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, đại biểu cũng lưu ý, trong thời gian tới, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, nhanh và khó lường, nhất là các xung đột, cạnh tranh chiến lược giữa các quốc gia. Những yếu tố này tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng – một trong những biến số quan trọng ảnh hưởng đến mục tiêu tăng trưởng “hai con số”. Khi giá xăng dầu tăng cao, không chỉ chi phí sản xuất bị đẩy lên mà còn gây áp lực lớn đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, qua đó ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện các mục tiêu phát triển.

Trước thực tế đó, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt ghi nhận Quốc hội đã kịp thời ban hành một số chính sách về thuế đối với xăng dầu như thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt; đồng thời, Chính phủ cũng chủ động điều chỉnh hệ số trượt giá, góp phần giảm áp lực chi phí cho nền kinh tế. Đại biểu bày tỏ đồng tình với các giải pháp, cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, khơi thông nguồn lực, nhất là đối với các dự án chậm triển khai; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công theo hướng tiết kiệm, hiệu quả. Tuy nhiên, một vấn đề cần đặc biệt lưu ý là tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới do chênh lệch giá với các nước lân cận, tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với thị trường và công tác quản lý.

Liên quan đến nội dung thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đại biểu cho rằng cần tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp, tinh gọn bộ máy, nhất là tiết giảm chi thường xuyên. Trên cơ sở đánh giá sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và việc tổ chức lại một số đơn vị sự nghiệp, đại biểu đề xuất nghiên cứu điều chỉnh mô hình tổ chức theo hướng linh hoạt, hiệu quả hơn. Cụ thể, có thể xem xét không tổ chức văn phòng đăng ký đất đai tại từng khu vực mà giao nhiệm vụ cho Ủy ban nhân dân cấp phường; đối với trạm y tế, không nhất thiết duy trì ở tất cả xã, phường mà tổ chức theo mô hình trung tâm khu vực trực thuộc sở. Bên cạnh đó, đối với các cơ sở nuôi dưỡng, chăm sóc người có công, có thể nghiên cứu cơ chế để khu vực tư nhân tham gia đầu tư, thực hiện nhiệm vụ chính sách của Nhà nước đồng thời kết hợp cung cấp dịch vụ, qua đó giảm gánh nặng duy trì bộ máy, cơ sở vật chất, bảo đảm vận hành hiệu quả, bền vững.

Phi Long; Ảnh: Quang Khánh