Triết gia hơn 100 tuổi nói gì về “bài học lịch sử”?
Tọa đàm “Lịch sử liệu có dạy ta điều gì?” diễn ra sáng 11/4, sẽ mở ra không gian đối thoại học thuật xoay quanh câu hỏi của triết gia Edgar Morin.
Chương trình có sự tham gia của dịch giả Nguyễn Sinh Viện và TS. Vũ Đức Liêm - giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, dưới sự điều phối của TS. Ninh Xuân Thao.
Tọa đàm được kỳ vọng là cuộc trao đổi đa chiều, nơi những góc nhìn học thuật gặp gỡ trải nghiệm cá nhân, giúp người tham dự tiếp cận tác phẩm trong bối cảnh rộng lớn hơn của tư tưởng đương đại.
Tâm điểm của tọa đàm là cuốn sách của Edgar Morin - một trong những trí tuệ lớn của thời đại, người đã dành cả cuộc đời để suy tư về lịch sử và số phận con người.
Sinh năm 1921, Morin không chỉ là triết gia mà còn là nhà xã hội học và sử gia tư tưởng, nổi bật với học thuyết “tư duy phức hợp” - cách tiếp cận liên ngành giúp nhìn nhận thế giới trong tính đa chiều, liên kết và không giản lược.
Từ trải nghiệm sống qua hơn một thế kỷ đầy biến động, ông đặt ra một câu hỏi tưởng chừng đơn giản nhưng không dễ trả lời: Lịch sử liệu có thật sự dạy chúng ta điều gì?
Không kể lại lịch sử theo lối biên niên quen thuộc, cuốn sách là tập hợp 16 “bài học” ngắn gọn nhưng sắc sảo, nơi Morin suy tư về bản chất của tiến trình lịch sử.
Từ chiến tranh, cách mạng cho đến sự trỗi dậy và sụp đổ của các đế chế, ông chỉ ra rằng lịch sử không vận hành theo những quy luật thẳng băng hay tất định. Ngược lại, nó luôn chứa đựng những điều tưởng chừng không thể vẫn có thể xảy ra.
Với tư duy phức hợp đặc trưng, Edgar Morin mời gọi người đọc nhìn lịch sử như một quá trình sống động và đa nguyên nhân, nơi hành động của con người luôn gắn với bối cảnh, niềm tin, cảm xúc và cả những giới hạn của chính mình.
Bởi vậy, cuốn sách không đưa ra những kết luận giản đơn hay lời khuyên sẵn có, mà mở ra một cách nhìn tỉnh táo, khiêm nhường và nhân văn hơn trước hiện tại và tương lai của nhân loại.
Qua tọa đàm, người tham dự sẽ được lắng nghe những chia sẻ của các diễn giả từ đó hiểu sâu sắc hơn về nội dung, giá trị và những gợi mở tư tưởng mà tác phẩm mang lại.
Từ đó hiểu hơn về tiếng nói chiêm nghiệm của một trí tuệ đã sống trọn cùng thế kỷ, nơi mỗi bài học không chỉ là suy tư về quá khứ, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về cách con người hiểu và hành động trong thế giới hôm nay.