Diễn đàn

Để chương trình hành động được thực hiện nghiêm túc

Tuấn Nguyên 28/03/2026 20:38

Sau khi chọn ra được những người tiêu biểu tham gia cơ quan dân cử các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, vấn đề được cử tri quan tâm hàng đầu là việc thực hiện cam kết trong mỗi chương trình hành động. Để giải quyết vấn đề này, vai trò giám sát và phản biện xã hội cần được phát huy nhằm bảo đảm những cam kết trước cử tri được các đại biểu thực hiện nghiêm túc.

Công khai dữ liệu, chuẩn hóa chất lượng chương trình hành động

Tỷ lệ cử tri đi bầu cao cùng không khí dân chủ, minh bạch trong ngày hội toàn dân 15/3 vừa qua, đã khẳng định niềm tin, sự kỳ vọng của cử tri, Nhân dân vào những người được lựa chọn. Để đáp lại niềm tin quý giá đó, chặng đường hoạt động đại biểu trong nhiệm kỳ 2026 – 2031 của mỗi đại biểu gắn với thực hiện chương trình hành động đã cam kết với cử tri.

Ở chiều ngược lại, việc giám sát để các chương trình hành động được thực hiện hiệu quả cũng là vấn đề được đông đảo cử tri, Nhân dân quan tâm. Trong đó, giải pháp căn cơ cần được triển khai là MTTQ cần phối hợp với cơ quan dân cử cùng cấp và các cơ quan liên quan theo dõi, tổng hợp nội dung chương trình hành động, cam kết của từng đại biểu để làm cơ sở giám sát trong suốt nhiệm kỳ. Việc hệ thống hóa dữ liệu này là quá trình xây dựng một cơ sở dữ liệu hoàn chỉnh về mục tiêu, nhiệm vụ của từng đại biểu.

Những người ứng cử ĐBQH XVI lắng nghe cử tri phát biểu. Ảnh: Nguyễn Thanh
Những người ứng cử ĐBQH tỉnh Quảng Ninh khóa XVI lắng nghe cử tri phát biểu tại hội nghị tiếp xúc trước thềm cuộc bầu cử. Ảnh: N. Thanh

Dựa trên nguồn dữ liệu đã được tổng hợp, những nội dung cam kết trong chương trình hành động của đại biểu khi tham gia ứng cử sẽ được công khai, gắn với nhiệm vụ, trách nhiệm để cử tri và nhân dân cùng theo dõi, giám sát. Cơ chế công khai này cần được thực hiện thông qua các kênh thông tin chính thống để lời hứa của mỗi đại biểu được minh bạch hóa; cử tri ở từng đơn vị bầu cử nắm bắt chính xác người đại diện cho mình đã cam kết thực hiện những dự án, chính sách hay giải pháp cụ thể nào. Qua đó, đặt hoạt động của mỗi đại biểu dưới sự quan sát thường xuyên của cử tri, Nhân dân.

Để hoạt động giám sát thực sự đi vào chiều sâu, cần chú trọng nâng cao trách nhiệm của đại biểu trong thực hiện cam kết cụ thể. Thực tế quản lý cho thấy, công tác giám sát chỉ có thể định lượng được khi mục tiêu đề ra một cách rõ ràng. Đại biểu cần lượng hóa các cam kết của mình bằng tiến độ thời gian, kết quả dự kiến và nguồn lực thực hiện cụ thể. Sự điều chỉnh này yêu cầu ngay từ khi ứng cử, trình bày chương trình hành động, mỗi đại biểu đã phải nghiên cứu kỹ lưỡng tình hình kinh tế - xã hội địa phương và tâm tư, nguyện vọng của cử tri; từ đó, đề xuất những giải pháp mang tính khả thi, trực tiếp giải quyết các vướng mắc tồn đọng trong đời sống dân sinh.

Cùng với đó, tính hiệu quả của chương trình hành động phụ thuộc phần lớn vào phương pháp làm việc thực tế của cá nhân. Người đại biểu phải gần gũi, lắng nghe tâm tư nguyện vọng để kịp thời phản ánh và giám sát giải quyết, biến lời hứa thành kết quả cụ thể. Đồng thời, cần chủ động bám sát cơ sở, duy trì liên lạc thường xuyên với cộng đồng dân cư. Việc lắng nghe trực tiếp giúp đánh giá đúng mức độ cấp thiết của từng sự việc; từ đó, ưu tiên thời gian để đôn đốc các cơ quan chức năng xử lý triệt để.

Đa dạng phương thức đánh giá, ứng dụng công nghệ giám sát

Đối với đánh giá kết quả, giải pháp quan trọng là tổ chức các hoạt động tiếp xúc cử tri định kỳ và chuyên đề để đại biểu báo cáo kết quả thực hiện chương trình hành động, lắng nghe ý kiến, kiến nghị của cử tri, nhân dân. Các buổi tiếp xúc này cần được thiết kế theo hướng đối thoại đa chiều. Trong đó, đại biểu có trách nhiệm giải trình minh bạch về tiến độ của những nội dung nhiệm vụ đã cam kết.

Quang cảnh hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được giới thiệu ứng cử ĐBQH Khóa XVI và HĐND tỉnh Quảng Ninh nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh M. Trường
Quang cảnh hội nghị lấy ý kiến cử tri nơi công tác đối với người được giới thiệu ứng cử ĐBQH Khóa XVI và HĐND tỉnh Quảng Ninh nhiệm kỳ 2026 - 2031. Ảnh M. Trường

Đóng vai trò là cơ quan điều phối trung tâm, thông qua các hội nghị tiếp xúc cử tri, MTTQ ở từng cấp sẽ tổng hợp ý kiến, phản ánh kịp thời đến các cơ quan có thẩm quyền và theo dõi việc thực hiện của đại biểu. Những dữ liệu thu thập được từ thực tiễn hoạt động của đại biểu sẽ được hệ thống hóa để phục vụ cho quy trình công tác cán bộ.

Cụ thể, các cơ quan có thẩm quyền sẽ tiến hành thiết lập hệ thống đánh giá (giữa nhiệm kỳ, cuối nhiệm kỳ) đối với từng đại biểu về mức độ hoàn thành các nhiệm vụ đã đề ra. Việc đánh giá định kỳ giúp phân loại năng lực hoạt động; đồng thời, mang đến cơ hội chấn chỉnh kịp thời đối với những cá nhân chưa làm tròn trách nhiệm. Quan trọng hơn cả, kết quả thực hiện chương trình hành động là cơ sở quan trọng để đánh giá, lấy phiếu tín nhiệm hoặc xem xét tái ứng cử.

Trong bối cảnh hiện nay, phương thức giám sát cần được số hóa mạnh mẽ. Cần kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng ứng dụng cho phép đại biểu cập nhật tiến độ công việc và cử tri phản hồi, đặt câu hỏi, hoặc đánh giá trực tuyến. Ứng dụng công nghệ vào giám sát giúp “phá bỏ” giới hạn về không gian của các hội nghị tiếp xúc truyền thống, tạo ra không gian tương tác liên tục giữa cử tri và người đại diện.

Thông qua các giải pháp trên, tin tưởng các cam kết của đại biểu sẽ được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, đáp ứng kỳ vọng của cử tri, Nhân dân khi gửi trọn niềm tin vào các đại biểu dân cử trong nhiệm kỳ mới.

Tuấn Nguyên