Đẩy mạnh phát triển rừng gỗ lớn, cây dược liệu dưới tán
Thường trực HĐND tỉnh Lạng Sơn vừa tổ chức phiên chất vấn về tình hình và kết quả thực hiện chỉ tiêu trồng rừng gỗ lớn cùng cây dược liệu dưới tán rừng giai đoạn 2021-2025. Qua đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế, Thường trực HĐND kiến nghị UBND tỉnh tiếp tục đẩy mạnh cấp chứng chỉ rừng để tham gia thị trường tín chỉ các-bon; đồng thời, sớm tham mưu ban hành các cơ chế hỗ trợ đầu tư nông, lâm nghiệp giai đoạn 2026-2030 nhằm tạo đà phát triển bền vững.
Vượt chỉ tiêu diện tích song chuỗi giá trị chưa tương xứng
Báo cáo tại phiên chất vấn cho thấy, giai đoạn 2021-2025, công tác phát triển lâm nghiệp tại Lạng Sơn ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Diện tích trồng rừng toàn tỉnh đạt 48.596ha, bình quân mỗi năm trồng trên 9.719ha, hoàn thành 108% so với chỉ tiêu giao là 9.000 ha/năm. Toàn tỉnh cũng trồng phân tán được 21,8 triệu cây xanh các loại; đồng thời, các chỉ tiêu về khoanh nuôi tái sinh, chăm sóc và bảo vệ rừng hàng năm đều hoàn thành kế hoạch.
Đáng chú ý, công tác cấp chứng chỉ rừng đạt bước tiến lớn với 5 chứng chỉ được cấp cho tổng diện tích 20.754,01ha, đạt 415,1% kế hoạch giai đoạn 2021-2025 và bằng 207,5% chỉ tiêu của cả giai đoạn 2021-2030.
Đối với mục tiêu trồng rừng gỗ lớn, diện tích hiện nay đạt 7.055ha, tương đương 176,4% so với kế hoạch đề ra là 4.000ha trong 5 năm. Các cây trồng thế mạnh được quy hoạch phát triển tập trung, điển hình như cây Thông đạt 155.677,7ha (vượt mục tiêu 130.000 ha) và cây keo đạt trên 51.451ha (vượt mục tiêu 38.000ha). Nhóm cây dược liệu mang lại hiệu quả kinh tế cao cũng phát triển mạnh với 54.210,3ha cây Hồi và 10.834ha cây Quế, lần lượt đạt 154,89% và 180,57% kế hoạch.
Tuy nhiên, diện tích trồng cây dược liệu dưới tán rừng ước đến hết năm 2025 mới đạt 1.056,09ha, chỉ bằng 52,8% so với mục tiêu 2.000ha theo Kế hoạch số 164/KH-UBND. Dù tỉnh đã thu hút được 13 dự án trồng rừng gỗ lớn và 11 dự án dược liệu nhưng tiến độ triển khai còn chậm. Trong số dự án rừng gỗ lớn, mới có 2 dự án trồng được 138,94ha và 4 dự án đã phải chấm dứt hoạt động. Các dự án dược liệu chủ yếu vẫn đang ở bước hoàn thiện thủ tục, dẫn đến việc sản phẩm chưa thể trở thành hàng hóa và chưa tương xứng với tiềm năng của địa phương.
Sớm hình thành chuỗi liên kết
Nhằm giải quyết các khó khăn, vướng mắc, phiên chất vấn đã ghi nhận nhiều câu hỏi và nội dung trả lời tập trung làm rõ về: giải pháp thu hút đầu tư ngoài ngân sách; xây dựng mô hình cây bản địa có giá trị kinh tế cao; hình thành chuỗi liên kết sản xuất - thu mua - chế biến - tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, vấn đề ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật, hướng dẫn kỹ thuật chọn giống và kết nối vùng trồng dược liệu với hệ thống cơ sở y học cổ truyền đã được đưa ra phân tích chi tiết.
Làm rõ một số nội dung đại biểu quan tâm, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Trần Thanh Nhàn khẳng định, tỉnh sẽ tiếp tục chỉ đạo các ngành chức năng để hướng tới các mục tiêu cao hơn của Nghị quyết số 30-NQ/TU, ngày 3/6/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển lâm nghiệp bền vững tỉnh Lạng Sơn giai đoạn 2021 - 2030. Trọng tâm là tham mưu ban hành cơ chế hỗ trợ phát triển trồng cây gỗ lớn và cây dược liệu dưới tán rừng; nhất là chính sách hỗ trợ lãi suất, giống cây chủ lực bản địa. Cùng với đó, tăng cường tuyên truyền chủ trương mới để người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận các cơ chế hỗ trợ; đưa các đề tài khoa học đã nghiệm thu vào ứng dụng thực tiễn nhằm thu hút đầu tư.
Chủ tịch HĐND tỉnh Đoàn Thị Hậu đề nghị, UBND tỉnh tiếp tục bám sát các mục tiêu giai đoạn 2026-2030. Để gia tăng giá trị, các đơn vị cần đẩy mạnh cấp chứng chỉ rừng FSC, VFCS/PEFC cho diện tích rừng trồng tập trung đủ điều kiện, tạo tiền đề tham gia thị trường tín chỉ các-bon. Bên cạnh đó, tỉnh cần chỉ đạo rà soát, thẩm định phương án trồng rừng thay thế theo quy định, trong đó ưu tiên trồng rừng gỗ lớn bảo đảm tính khả thi và bền vững. Lựa chọn các công ty lâm nghiệp đủ năng lực để xây dựng những mô hình trình diễn hiệu quả cũng là một nhiệm vụ cấp thiết.
Chủ tịch HĐND tỉnh Đoàn Thị Hậu đề nghị, sớm ban hành danh mục cây dược liệu có giá trị cao nằm ngoài danh mục của Bộ Y tế. Các sở, ngành tăng cường hỗ trợ nhà đầu tư hoàn thiện thủ tục, tạo môi trường thuận lợi để sớm triển khai dự án. Đặc biệt, cần nghiên cứu tham mưu nghị quyết mới về chính sách khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn giai đoạn 2026-2030, thay thế các Nghị quyết số 08/2019/NQ-HĐND và số 15/2021/NQ-HĐND. Qua đó, tạo điều kiện pháp lý vững chắc để người dân và doanh nghiệp an tâm sản xuất.