Báo chí được ví như “nhịp cầu nối” giữa Quốc hội với cử tri

Tại Hội nghị, chia sẻ về kỹ năng tiếp xúc với truyền thông, báo chí của các ĐBQH, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Thị Mai Hoa cho biết, báo chí chính thức được tham dự các kỳ họp của Quốc hội kể từ khi có Luật Tổ chức Quốc hội năm 1992.

Hiến pháp năm 2013 chính thức quy định “Quốc hội họp công khai”, tạo hành lang pháp lý đầy đủ cho báo chí tham dự các kỳ họp của Quốc hội. Đến nay, mỗi kỳ họp Quốc hội, có hơn 100 cơ quan báo chí với khoảng 600 phóng viên, biên tập viên được tác nghiệp tại khu vực dành riêng cho báo chí để đưa tin về các phiên họp, bảo đảm chính xác, khách quan, kịp thời.

Báo chí được ví như “nhịp cầu nối” giữa Quốc hội với cử tri. Nhấn mạnh điều này, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thị Mai Hoa cho rằng, ĐBQH cần xác định rõ mục đích xây dựng mối quan hệ với cơ quan truyền thông, coi báo chí là “kênh” giúp ĐBQH nắm bắt thông tin, tình hình, tâm tư, nguyện vọng của cử tri; đồng thời phản ánh hoạt động của Quốc hội, ĐBQH tới cử tri và người dân.

Chính sự tương tác hai chiều về thông tin sẽ giúp cho hoạt động của Quốc hội ngày càng trở nên gần gũi với người dân. Đồng hành với báo chí cũng là cách thức để ĐBQH xây dựng hình ảnh trước cử tri và công chúng.

Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nguyễn Thị Mai Hoa, để tiếp xúc, trả lời phỏng vấn báo chí, các ĐBQH cần rèn luyện các kỹ năng, như: kỹ năng chuẩn bị thông điệp; kỹ năng xử lý câu hỏi khó và tình huống khủng hoảng truyền thông... Bên cạnh đó, các đại biểu cần thực hiện 4 nguyên tắc quan trọng khi tiếp cận với truyền thông, đó là “chính danh - chân thành - tự chủ - biết dừng đúng thời điểm”.

“Phát ngôn của ĐBQH là phát ngôn của người thuộc cơ quan lập pháp. Do vậy, khi trả lời phỏng vấn báo chí, đại biểu phải nắm vững luật pháp và nội dung mình được phỏng vấn. Khi tiếp xúc với báo chí, đại biểu cũng cần xây dựng hình ảnh với trách nhiệm là người đại diện của nhân dân trong suốt một nhiệm kỳ”, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội chia sẻ.

Trong bối cảnh chuyển đổi số được triển khai rộng rãi trên phạm vi toàn cầu, việc ứng dụng công nghệ số, mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI)… rất cần thiết cho ĐBQH. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý, khi sử dụng AI, đại biểu cần thận trọng trong môi trường mạng; tách tài khoản cá nhân riêng tư và tài khoản công vụ ĐBQH; kiểm soát chặt chẽ các bình luận cá nhân.

Tiếp đó, các đại biểu Quốc hội đã chia tổ, thực hành kỹ năng tiếp xúc và trả lời truyền thông, báo chí.

Đối với chuyên đề về kỹ năng tiếp xúc cử tri của các ĐBQH, các đại biểu được nghe Báo cáo viên chia sẻ về cơ sở pháp lý, trách nhiệm, nghĩa vụ và vai trò của các ĐBQH trong tiếp xúc cử tri; ý nghĩa và mục tiêu của tiếp xúc cử tri; các nguyên tắc bắt buộc và mối quan hệ giữa ĐBQH và cử tri trong hoạt động tiếp xúc cử tri.

Theo đó, một số kỹ năng ĐBQH cần rèn luyện là kỹ năng lắng nghe; kỹ năng truyền đạt và báo cáo; kỹ năng giải thích và tuyên truyền; kỹ năng thuyết phục… Trong quá trình tiếp xúc cử tri, đại biểu cần rèn luyện kỹ năng xử lý câu hỏi “hóc búa” và có thể sai thẩm quyền để vẫn giữ vững nguyên tắc “kiên định nhưng mềm mỏng”, không can thiệp trái pháp luật nhưng cam kết theo dõi, giám sát đến cùng việc giải quyết kiến nghị của cử tri.

Ngoài ra, đại biểu còn cần các kỹ năng chuyên sâu để phục vụ các cuộc tiếp xúc định kỳ và chuyên đề.

Báo cáo viên cũng nhấn mạnh Bộ quy tắc “Ứng đối 4 không”, gồm: Không né tránh - Không mất bình tĩnh - Không hứa hão - Không bỏ lửng để các đại biểu dân cử nghiên cứu, tham khảo và xác lập như một chuẩn mực hành xử mang tính nguyên tắc trong hoạt động tiếp xúc cử tri, góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình trước cử tri và Nhân dân.

Trong thời đại công nghệ tiến bộ như hiện nay, các ĐBQH cần trang bị thêm kỹ năng sử dụng mạng xã hội trong tiếp xúc cử tri. Đây là một trong những phương thức giúp đại biểu “tiếp cận mọi lúc, mọi nơi” với cử tri, góp phần xóa bỏ các rào cản truyền thống về không gian và thời gian trong hoạt động tiếp xúc.

Kết thúc phần trình bày của báo cáo viên, các đại biểu đã chia tổ và thực hành các kỹ năng tiếp xúc cử tri.

Trọng Hiếu