Từ niềm tin của lá phiếu đến trách nhiệm của nhiệm kỳ mới

Từ bài phát biểu ấy, có thể nhận ra không chỉ niềm vui của một kỳ bầu cử thành công, mà còn là những thông điệp sâu sắc về niềm tin của Nhân dân, về chất lượng đại diện, về năng lực tổ chức thực hiện và về trách nhiệm biến ý chí của cử tri thành hiệu quả hành động trong nhiệm kỳ mới.

Một Quốc hội mạnh trước hết phải là một Quốc hội có chất lượng cao về đại biểu

Cuộc bầu cử vừa qua trước hết đã gửi đi một thông điệp rất mạnh mẽ về niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ. Trong bất kỳ nền dân chủ nào, lá phiếu không chỉ là một thủ tục pháp lý. Lá phiếu là sự lựa chọn, là sự gửi gắm, là cách người dân thể hiện trách nhiệm công dân, đồng thời trao gửi kỳ vọng vào bộ máy quyền lực nhà nước. Khi đông đảo cử tri đi bỏ phiếu với tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm, phấn khởi và tin tưởng, điều đó cho thấy nền tảng chính trị - xã hội của đất nước ta tiếp tục được củng cố vững chắc.

Điều đáng nói là niềm tin ấy không phải tự nhiên mà có. Nó được hình thành từ cả một quá trình đổi mới, từ những kết quả phát triển kinh tế - xã hội, từ nỗ lực xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, từ quyết tâm chỉnh đốn Đảng, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, và từ việc ngày càng coi trọng vai trò chủ thể của Nhân dân trong mọi quyết sách lớn.

Trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động, cạnh tranh chiến lược gay gắt, bất ổn và phân hóa xã hội diễn ra ở không ít nơi, thì sự đồng thuận xã hội và niềm tin chính trị mà cuộc bầu cử thể hiện càng là một giá trị đặc biệt quý báu. Nó cho thấy đất nước ta có điểm tựa tinh thần để bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế vững vàng hơn, tự tin hơn.

Thông điệp thứ hai được đặt ra rất rõ từ cuộc bầu cử là yêu cầu nâng cao chất lượng đại diện của Quốc hội và HĐND các cấp. Dân chủ không chỉ nằm ở chỗ người dân được đi bầu, mà còn ở chỗ những người được bầu có thật sự tiêu biểu, xứng đáng, có năng lực, bản lĩnh, uy tín và khát vọng cống hiến hay không. Một Quốc hội mạnh không chỉ là một Quốc hội đủ số lượng, đúng cơ cấu, mà trước hết phải là một Quốc hội có chất lượng cao về đại biểu, có năng lực phản ánh hơi thở cuộc sống, có khả năng chuyển tải tiếng nói của cử tri vào nghị trường, và có bản lĩnh đưa ra những quyết sách lớn vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Việc cơ cấu đại biểu tiếp tục được chú trọng theo hướng bảo đảm tính đại diện rộng rãi, sự tham gia của phụ nữ, người trẻ, người dân tộc thiểu số, người ngoài Đảng, cùng với việc gia tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, cho thấy tư duy xây dựng Quốc hội đang ngày càng đi vào chiều sâu, không chỉ coi trọng tính đại diện mà còn coi trọng tính thực chất.

Trong giai đoạn phát triển mới, khi đất nước đứng trước rất nhiều vấn đề lớn như hoàn thiện thể chế, đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển văn hóa ngang tầm với kinh tế, bảo đảm công bằng xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân, thì đòi hỏi đối với đại biểu dân cử cũng ngày càng cao hơn. Người đại biểu không thể chỉ dừng ở vai trò hiện diện, mà phải là người biết lắng nghe, biết phản biện, biết tranh luận, biết đề xuất chính sách, và hơn hết là biết đặt lợi ích của quốc gia, dân tộc và của Nhân dân lên trên hết.

Thông điệp thứ ba là bài học sâu sắc về năng lực tổ chức thực hiện. Thành công của một cuộc bầu cử quy mô toàn quốc chưa bao giờ là điều giản đơn. Đằng sau ngày hội non sông là một hệ thống công việc hết sức đồ sộ, chặt chẽ và nhiều tầng nấc, từ hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách cử tri, tổ chức tuyên truyền, bảo đảm an ninh trật tự, giải quyết khiếu nại tố cáo, kiểm phiếu, công bố kết quả, cho đến xử lý hàng loạt tình huống phát sinh trên thực tế. Nếu không có sự lãnh đạo thống nhất của Đảng, sự điều hành đồng bộ của Nhà nước, sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Hội đồng Bầu cử quốc gia, sự vào cuộc trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các lực lượng chức năng và chính quyền các cấp, thì không thể có một cuộc bầu cử an toàn, dân chủ, đúng pháp luật và thành công như vậy.

Đây cũng là một bài học lớn vượt ra ngoài khuôn khổ riêng của công tác bầu cử.

Trong giai đoạn hiện nay, đất nước ta đang đứng trước một yêu cầu rất lớn là chuyển mạnh từ tư duy ban hành chủ trương, nghị quyết sang tư duy tổ chức thực hiện. Đại hội XIV của Đảng đã nhấn mạnh tinh thần “nói ít, làm nhiều, làm đến cùng”. Chính vì vậy, thành công của cuộc bầu cử không chỉ là thành công của một quy trình hiến định, mà còn là minh chứng rất rõ cho thấy khi đã có quyết tâm chính trị cao, có sự phân công rõ ràng, có kiểm tra giám sát chặt chẽ và có sự đồng lòng của cả hệ thống, thì những việc lớn, việc khó vẫn có thể được tổ chức tốt. Điều đó củng cố niềm tin rằng, đất nước hoàn toàn có thể thực hiện được những mục tiêu lớn hơn trong chặng đường tới, nếu giữ vững được tinh thần kỷ cương, trách nhiệm và hiệu quả ấy.

Thông điệp thứ tư là yêu cầu hiện đại hóa nền dân chủ và quản trị bầu cử trong thời đại số. Cuộc bầu cử lần này không chỉ mang ý nghĩa chính trị truyền thống, mà còn cho thấy ngày càng rõ hơn vai trò của công nghệ, dữ liệu và phương thức quản trị hiện đại trong việc bảo đảm quyền dân chủ của người dân. Trong một xã hội đang chuyển động mạnh mẽ với chuyển đổi số, với sự dịch chuyển dân cư ngày càng lớn, với yêu cầu minh bạch và tốc độ xử lý ngày càng cao, thì công tác bầu cử cũng không thể chỉ dừng ở những phương thức cũ. Việc tận dụng dữ liệu dân cư, ứng dụng công nghệ trong quản lý danh sách cử tri, trong tuyên truyền, trong tổ chức, trong giám sát và trong xử lý thông tin là xu thế tất yếu.

Nhưng điều sâu hơn ở đây là: hiện đại hóa không phải để phô trương kỹ thuật, mà để phục vụ người dân tốt hơn. Một nền dân chủ hiện đại là nền dân chủ biết đặt người dân ở vị trí trung tâm, tạo điều kiện thuận lợi nhất để mọi công dân thực hiện quyền hiến định của mình, đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch, chính xác và công bằng của quá trình bầu cử. Khi công nghệ được dùng đúng cách, nó sẽ không làm giảm đi tính thiêng liêng của lá phiếu, mà ngược lại, còn góp phần bảo vệ tốt hơn giá trị ấy. Nó giúp quyền làm chủ của Nhân dân được thực thi thuận lợi hơn, giúp bộ máy vận hành hiệu quả hơn, và giúp niềm tin xã hội được củng cố vững chắc hơn. Đây là một gợi mở rất quan trọng không chỉ cho các kỳ bầu cử sau, mà còn cho toàn bộ quá trình đổi mới quản trị quốc gia trong thời đại số.

Sau danh vị là trách nhiệm, sau vinh dự là bổn phận

Nhưng có lẽ thông điệp sâu nhất, cũng là thông điệp có ý nghĩa lâu dài nhất, chính là: thành công của ngày bầu cử chỉ thật sự trọn vẹn khi được chuyển hóa thành hiệu quả hoạt động của nhiệm kỳ mới. Nhân dân đi bầu với niềm tin và kỳ vọng. Điều Nhân dân chờ đợi không chỉ là một kết quả trúng cử, mà là những chuyển động thật sự sau đó trong đời sống đất nước. Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 vì thế bước vào nhiệm kỳ mới với một trách nhiệm hết sức nặng nề nhưng cũng rất vinh quang. Đó là trách nhiệm hoàn thiện thể chế cho sự phát triển nhanh và bền vững; trách nhiệm giám sát quyền lực để bộ máy nhà nước hoạt động minh bạch, hiệu quả, gần dân; trách nhiệm quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước với tầm nhìn chiến lược, bản lĩnh chính trị và tinh thần phụng sự.

Trong một giai đoạn mà đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, khi mục tiêu không chỉ là tăng trưởng cao mà còn là phát triển bền vững, phát triển bao trùm, xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, phát triển văn hóa ngang tầm với kinh tế, bảo đảm quốc phòng an ninh, nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế, thì chất lượng hoạt động của các cơ quan dân cử sẽ có ý nghĩa quyết định. Cử tri sẽ không chỉ nhìn vào lời hứa, mà nhìn vào kết quả. Nhân dân sẽ không chỉ đo đếm bằng những phát biểu hay, mà bằng sự chuyển động của chính sách trong đời sống thực tế. Mỗi đại biểu trúng cử vì thế phải luôn tự nhắc mình rằng đằng sau tấm thẻ đại biểu là niềm tin của hàng vạn, hàng chục vạn cử tri; đằng sau danh vị là trách nhiệm; đằng sau vinh dự là bổn phận.

Nhìn rộng ra, từ cuộc bầu cử này, chúng ta có thể thấy một điều rất căn bản: dân chủ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được nâng đỡ bằng niềm tin, được tổ chức bằng kỷ cương, được bảo đảm bằng pháp luật, được vận hành bằng trí tuệ, và được kiểm chứng bằng hiệu quả phục vụ Nhân dân. Đó cũng chính là con đường mà đất nước ta đang kiên định theo đuổi.

Cuộc bầu cử không khép lại ở những con số đẹp, mà mở ra một chặng đường hành động mới. Lá phiếu của Nhân dân không chỉ lựa chọn ra những người đại diện, mà còn nhắc nhở toàn bộ hệ thống chính trị về trách nhiệm phải sống xứng đáng với niềm tin ấy.

Trong ý nghĩa đó, ngày bầu cử không chỉ là ngày hội của non sông, mà còn là ngày mở đầu cho một lời hứa lớn trước Nhân dân: lời hứa về một nhiệm kỳ hành động, trách nhiệm, đổi mới và hiệu quả hơn.

Bùi Hoài Sơn