Doanh nghiệp

Ông chủ Vĩnh Thành Đạt Trương Chí Thiện: Từ “nỗi đau” ép giá đến khát vọng nâng tầm quả trứng Việt

Trang Nhung • 31/03/2026 08:24

“Sinh ra trong gia đình nông dân, tôi từng chứng kiến cảnh cha mẹ tảo tần làm ra sản phẩm nhưng bị ép giá, tiêu thụ khó khăn. Nỗi ám ảnh ấy là động lực để tôi tìm kiếm một con đường khác: Nơi người nông dân có thể yên tâm chăn nuôi mà không lo sợ vòng xoáy được mùa – mất giá” – Tổng giám đốc Vĩnh Thành Đạt Trương Chí Thiện trải lòng.

Nhắc đến doanh nhân Trương Chí Thiện, nhiều người trong ngành trứng gia cầm thường nhớ đến một người lãnh đạo tiên phong: làm trứng sạch, nuôi gà nhân đạo, xuất khẩu trứng Việt Nam ra thị trường nước ngoài. Nhưng ít ai biết rằng, hành trình ấy bắt đầu từ những chuyến xe đạp cọc cạch của một chàng sinh viên năm hai, ngày ngày len lỏi khắp các con đường để bỏ mối từng giỏ trứng.

Khởi nghiệp từ chiếc xe đạp bỏ mối trứng khắp Sài Gòn

Ký ức khởi nghiệp của ông chủ Vĩnh Thành Đạt không bắt đầu từ nhà máy hay trang trại. Đó là từ những năm 1990 - cậu bé Trương Chí Thiện theo chân anh trai xuống các vùng nuôi vịt ở miền Tây Thời đó, nền kinh tế tại Việt Nam vừa mở cửa, nhịp buôn bán bắt đầu rộn ràng và sôi động hơn.

Trong những chuyến đưa trứng lên TP. Hồ Chí Minh, gia đình ông nhận ra một điều rất lạ: giá trứng ở thành phố luôn cao hơn nhiều lần so với giá người nông dân bán tại nơi sản xuất. Khoảng cách chênh lệch đó xuất phát từ việc liên lạc và vận chuyển còn khó khăn.

Thời đó, muốn gọi điện từ TP. Hồ Chí Minh về tỉnh phải đăng ký qua tổng đài, có khi chờ hàng giờ vẫn không liên lạc được. Giá trứng ở thành phố tăng nhưng dưới tỉnh, người nuôi không hề biết để điều chỉnh giá bán.

Vận chuyển khi đó cũng là một “bài toán” nan giải. Muốn đưa hàng từ miền Tây lên TP. Hồ Chí Minh phải qua phà Cần Thơ và phà Mỹ Thuận - nơi luôn ken đặc dòng người và xe cộ. Có chuyến đi từ tờ mờ sáng, đến tối mịt vẫn kẹt ở bến phà. Có lúc lỡ chuyến, phải ngủ lại qua đêm, sáng hôm sau mới đi tiếp. Việc vận chuyển vì thế vừa tốn thời gian, vừa đầy rẫy rủi ro.

Chính những lần chờ phà đã "chớm nở" trong cậu bé Trương Chí Thiện nhiều ý tưởng về con đường kinh doanh. Ông nhận ra, vấn đề không nằm ở quả trứng, mà ở con đường đưa trứng ra thị trường.

Lập tức, Trương Chí Thiện bàn với gia đình mỗi ngày gửi một ít trứng lên TP. Hồ Chí Minh để tự đi phân phối. Cầm trên tay từng mẻ trứng, chàng sinh viên năm hai miệt mài đạp xe đạp khắp các con đường, tự tay bỏ mối cho các vựa trứng ở khu Xóm Củi (quận 8 cũ, TP. Hồ Chí Minh).

Nhờ rút ngắn khâu trung gian, việc buôn bán trứng của Trương Chí Thiện dần trở nên suôn sẻ và nhanh chóng phát triển. Từ những mối quen ban đầu, rồi dần mở rộng thêm các khách hàng mới, công việc như kéo ông vào một “guồng quay” không ngừng. Buổi sáng rong ruổi tìm khách bỏ mối, buổi trưa quay lại giảng đường, tối về lại miệt mài tính toán sổ sách - nhịp điệu ấy cứ lặp đi lặp lại, hoà cùng dòng đời sinh viên mưu sinh nơi phố thị.

Đến khi tốt nghiệp, ông được nhận vào làm tại một doanh nghiệp Nhà nước với công việc ổn định. Cùng lúc, ông vẫn duy trì công việc bỏ mối trứng. Tuy vậy theo thời gian, vì quá phụ thuộc vào thương lái mà nhiều lần, trứng gia cầm của gia đình bị ép giá.

Sau một thời gian cân nhắc, Trương Chí Thiện quyết định nghỉ việc để tập trung hoàn toàn vào kinh doanh trứng. Nhìn lại, ông thừa nhận đây không phải lựa chọn dễ dàng, bởi thời điểm đó, một công việc ổn định vẫn được xem là đích đến đáng mơ ước.

Vĩnh Thành Đạt ra đời từ khủng hoảng…

Đầu năm 2003, ông Trương Chí Thiện điều hành vựa cung cấp trứng gia cầm ở Chợ Lớn (quận 5 cũ) mang tên Vĩnh Thành. Mỗi ngày, vựa trứng nhộn nhịp cảnh nhập – xuất hàng, thương lái vào ra liên tục. Nhờ nguồn hàng ổn định và các mối quen tích lũy từ trước, việc buôn bán thời gian đầu khá thuận lợi, giúp ông gây dựng được chỗ đứng trên thị trường.

Nhưng bước ngoặt lớn bất ngờ xảy ra khi dịch cúm gia cầm H5N1 bùng phát trên diện rộng. Việc giao dịch trứng trên toàn quốc gần như phải "đóng băng". Thị trường tê liệt, trứng tồn đọng số lượng lớn, nhiều trang trại chăn nuôi và đơn vị kinh doanh điêu đứng khi hàng hóa khó tiêu thụ.

"Đó là giai đoạn khó khăn nhất từ khi tôi bước vào nghề. Tài sản tích cóp nhiều năm gần như mất trắng, hàng tồn chất đầy kho mà không biết khi nào thị trường mở lại. Có thời điểm định buông tay và chuyển hướng kinh doanh, nhưng nghĩ lại thương nông dân, đối tác và cả những người gắn bó với mình nên vẫn cố trụ", ông Thiện trầm ngâm nhớ lại.

Chính trong giai đoạn khó khăn này, một hướng đi mới dần mở ra khi cơ quan chức năng ban hành quy định: trứng muốn bán ra thị trường phải được xử lý sạch, đóng gói và có bao bì rõ ràng. Như nhìn thấy “ánh sáng cuối đường hầm”, ông Thiện nhận thấy quy định này không chỉ mang tính tạm thời, mà có thể trở thành xu hướng lâu dài của thị trường. Ông lập tức liên kết với các hộ chăn nuôi, đầu tư máy móc xử lý và sản xuất trứng sạch, đồng thời thành lập Công ty cổ phần Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt với thương hiệu trứng V.Food.

Nhờ tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về vệ sinh, truy xuất nguồn gốc và đóng gói, Vĩnh Thành Đạt trở thành doanh nghiệp đầu tiên tại TP. Hồ Chí Minh đạt bộ tiêu chí được phép hoạt động trở lại trong ngành sản xuất trứng gia cầm, đồng thời là một trong những thương hiệu đầu tiên đưa trứng sạch vào hệ thống siêu thị.

Khủng hoảng năm 2003 lấy đi nhiều thứ, nhưng cũng buộc những người làm nghề phải thay đổi để tồn tại. Và với doanh nhân Trương Chí Thiện, đó là khởi đầu của một con đường lớn hơn.

"Tôi thường nói dịch cúm là bước ngoặt giúp ngành trứng chuyển sang sản xuất sạch, hiện đại và chuyên nghiệp hơn. Bởi người tiêu dùng dần hình thành thói quen mua trứng có thương hiệu tại siêu thị, thay vì chọn sản phẩm không rõ nguồn gốc như trước", Tổng Giám đốc Vĩnh Thành Đạt chia sẻ.

Tiên phong mở đường gia tăng giá trị cho quả trứng

Doanh nhân Trương Chí Thiện nói, người đi tiên phong thường "không có sẵn một con đường". Làm sản phẩm mới cũng vậy, thời gian đầu gần như phải chấp nhận lỗ để khai phá thị trường. Nhưng bù lại, khi khách hàng đã quen với sản phẩm, họ thường gắn bó rất lâu và không dễ thay đổi.

Những năm đầu V.Food làm trứng ăn liền rồi trứng lỏng, nhiều người hoài nghi về số tiền khổng lồ mà doanh nghiệp bỏ ra để xây dựng nhà máy, đầu tư dây chuyền sản xuất, công nghệ thanh trùng, kho lạnh…, dù doanh số ban đầu chưa thể so với trứng tươi.

Nhưng ông Thiện nhìn thị trường theo một cách khác. Trứng tươi rồi sẽ bão hòa, bởi ai cũng có thể thu mua, đóng gói và bán. Muốn đi xa hơn, chỉ có cách chế biến sâu hoặc tìm đường xuất khẩu.

"Khi một quả trứng được 'làm lại' dưới một dạng sản phẩm khác, giá trị của nó cũng được nâng lên – và đó mới là con đường bền vững", ông chủ Vĩnh Thành Đạt cho biết.

Từ thành công tiên phong đưa trứng sạch vào hệ thống siêu thị, Vĩnh Thành Đạt cũng tìm đến hướng đi mới: chuyển dần từ kinh doanh trứng tươi sang chế biến sâu để nâng giá trị cho quả trứng. Đến nay, doanh nghiệp đã phát triển nhiều sản phẩm như trứng vịt kho, trứng gà tiềm, trứng cút phá lấu, trứng gà xông khói, trứng vịt muối ăn liền, trứng bắc thảo… Bên cạnh đó là các dòng trứng dinh dưỡng tốt cho sức khoẻ, trứng dành cho người ăn kiêng và người tập thể hình.

Quá trình mở rộng, doanh nghiệp sớm tiếp cận các xu hướng chăn nuôi mới trên thế giới, trong đó có mô hình nuôi gà theo tiêu chuẩn nhân đạo – thời điểm đó còn khá xa lạ tại Việt Nam.

Cách đây khoảng 5–6 năm, tổ chức chăn nuôi quốc tế phi lợi nhuận HFAC (Humane Farm Animal Care) tìm đến doanh nhân Trương Chí Thiện, giới thiệu và thuyết phục ông thử nghiệm mô hình nuôi gà theo tiêu chuẩn nhân đạo – với những quy định khác biệt đáng kể so với phương thức chăn nuôi công nghiệp truyền thống.

Cuộc gặp gỡ ấy là bước ngoặt mở ra cho vị thuyền trưởng một hướng đi hoàn toàn mới. Tuy vậy, ban đầu ông Thiện vẫn hoài nghi, bởi chi phí sản xuất cao trong khi năng suất lại thấp hơn đáng kể so với mô hình cũ.

“Nếu gà nuôi công nghiệp có tỷ lệ đẻ trứng khoảng 90%, thì gà nuôi theo tiêu chuẩn nhân đạo chỉ chưa tới 50%, do gà được vận động nhiều hơn, tiêu hao năng lượng nhiều hơn. Năng suất thấp khiến giá thành cao, và đó là rào cản lớn nhất của mô hình này”, ông Thiện trăn trở.

Nhưng vài năm sau, khi các khách sạn và nhà hàng quốc tế tại Việt Nam bắt đầu yêu cầu sử dụng trứng gà nhân đạo theo lộ trình toàn cầu, Vĩnh Thành Đạt quyết định tiên phong thử nghiệm. Năm đầu tiên, 6.000 gà mái tại trang trại thí điểm ở Đồng Nai được nuôi theo mô hình không sử dụng lồng nhốt truyền thống. Sào đậu, ổ đẻ, khu vực tắm bụi và các cơ sở vật chất khác trong trại được thiết kế đảm bảo gà mái có thể thể hiện tập tính, hành vi tự nhiên của loài. Thức ăn cũng theo quy định, trong đó có hạng mục không sử dụng xương đông vật có vú.

Sau vài năm, quy mô đàn gà nhân đạo đã tăng lên gần 30.000 con. Năm 2021, trứng gà nhân đạo của Vĩnh Thành Đạt được chứng nhận HFAC.

Tiếp nối thành công của trứng gà nhân đạo, doanh nghiệp tiếp tục đầu tư vào mặt hàng có giá trị gia tăng cao hơn là trứng lỏng. Đây là sản phẩm được tách riêng lòng đỏ, lòng trắng, sau đó thanh trùng và đóng gói để cung cấp cho các nhà máy chế biến thực phẩm, bánh kẹo, thủy sản hay sản xuất mayonnaise.

Liên tiếp đưa ra thị trường các sản phẩm mới và được khách hàng đón nhận tích cực, Vĩnh Thành Đạt có thêm động lực để tiếp tục đầu tư vào các dòng sản phẩm chế biến sâu, gia tăng giá trị cho trứng gia cầm. Không dừng lại ở trứng lỏng thông thường, doanh nghiệp tiếp tục phát triển dòng trứng gà lỏng đạt chuẩn nhân đạo. Nguyên liệu được lấy hoàn toàn từ trứng tươi của các trang trại đạt tiêu chuẩn phúc lợi động vật

“Lợi thế của trứng nhân đạo Việt Nam là giá vẫn thấp hơn nhiều nước, đặc biệt là những thị trường không có điều kiện chăn nuôi như Singapore. Mục tiêu của chúng tôi là cố gắng thu hẹp khoảng cách giá giữa trứng nhân đạo và trứng thường để người tiêu dùng trong nước cũng có thể sử dụng nhiều hơn. Đồng thời, doanh nghiệp tiếp tục đầu tư nhà máy chế biến đạt chuẩn quốc tế để đảm bảo chất lượng ổn định cho xuất khẩu”, người đứng đầu Vĩnh Thành Đạt cho biết.

Không để người nông dân cô độc trong vòng xoáy “được mùa - mất giá”

Xuất thân từ gia đình nông dân, ông Trương Chí Thiện hiểu rõ nỗi lo của người làm nông: làm ra sản phẩm nhưng không biết bán cho ai. Có lẽ bởi vậy mà nhiều năm lao lực trên thương trường, điều ông trăn trở không chỉ là bán trứng, mà là tìm đầu ra ổn định cho nông sản.

“Tôi từng chứng kiến cảnh cha mẹ tảo tần làm ra sản phẩm nhưng lại bị ép giá, tiêu thụ khó khăn. Nỗi ám ảnh ấy là động lực để tôi tìm kiếm một con đường khác: Nơi người nông dân có thể yên tâm chăn nuôi mà không lo sợ vòng xoáy 'được mùa – mất giá', TGĐ Vĩnh Thành Đạt trải lòng.

Hiểu người nông dân cần một đầu ra ổn định để yên tâm chăn nuôi. định hướng xuyên suốt trong hoạt động của Vĩnh Thành Đạt là xây dựng mô hình liên kết chuỗi: Từ thức ăn chăn nuôi, con giống đến bao tiêu sản phẩm, để giữ ổn định cả đầu vào lẫn đầu ra cho các trang trại.

Điển hình như giai đoạn dịch cúm gia cầm, khi trứng ở nhiều tỉnh không tiêu thụ được, có nơi phải đổ bỏ, Vĩnh Thành Đạt đã đầu tư quy trình xử lý trứng để xin phép được kinh doanh trở lại, qua đó tiêu thụ lượng trứng tồn cho người chăn nuôi.

Đến thời điểm dịch COVID-19, khi nhiều nơi đứt gãy vận chuyển và sản xuất đình trệ, doanh nghiệp vẫn duy trì thu mua và sản xuất bằng mọi cách, không để việc bao tiêu cho người nông dân bị gián đoạn.

“Nếu nông sản chỉ bán tươi, người nông dân sẽ luôn phụ thuộc vào mùa vụ và thị trường. Nhưng nếu nông sản được chế biến, bảo quản lâu và có thể xuất khẩu, giá trị sản phẩm ổn định và người nông dân bớt rủi ro hơn”, ông Thiện cười, bảo rằng mình gắn bó với quả trứng mấy chục năm, làm đủ thứ cũng chỉ xoay quanh mục tiêu: tìm cách để quả trứng đi xa hơn, bán được giá tốt hơn và người nuôi trứng có thể sống được với nghề.

Dù bận rộn với công việc điều hành, doanh nhân Trương Chí Thiện vẫn giữ thói quen thường xuyên xuống các trang trại liên kết, gặp gỡ người chăn nuôi để lắng nghe khó khăn, tâm tư của họ. Bởi theo ông, muốn xây dựng chuỗi liên kết bền vững, doanh nghiệp phải hiểu người nông dân đang cần gì, thiếu gì, từ đó mới đưa được câu chuyện thực tế vào kế hoạch sản xuất – kinh doanh.

Những cuộc gặp với người nông dân cũng khiến ông Trương Chí Thiện thêm trăn trở về hướng xuất khẩu cho nông sản Việt Nam, từ đó bắt đầu tìm kiếm thị trường mới. Ngày 27/5/2023, Vĩnh Thành Đạt xuất khẩu container trứng lỏng thanh trùng đầu tiên sang Hàn Quốc, đánh dấu bước đi mới của doanh nghiệp trong hành trình đưa trứng chế biến ra thị trường nước ngoài.

Nhìn lại hơn 3 thập kỷ gắn bó với nghề và xây dựng Vĩnh Thành Đạt, ông Trương Chí Thiện cho rằng làm kinh doanh muốn đi đường dài thì không thể chỉ giải quyết những cái trước mắt, mà phải nghĩ xa hơn, nghĩ cho vài năm, thậm chí vài chục năm sau.

“Ngày đầu khởi nghiệp, người làm kinh doanh đều lo chuyện ‘cơm áo, gạo tiền’, lời lỗ từng chuyến hàng. Nhưng khi doanh nghiệp đã vượt qua giai đoạn tồn tại ban đầu, quan trọng hơn là phải xác định sẽ đi về đâu, làm lớn đến mức nào và tồn tại trên thị trường bằng cách nào. Với Vĩnh Thành Đạt, mục tiêu không chỉ dừng ở việc bán trứng trong nước, mà là từng bước đưa các sản phẩm từ trứng ra thị trường nước ngoài”, Doanh nhân này chia sẻ.

Kết thúc cuộc trò chuyện, ông chủ Vĩnh Thành Đạt nói rằng điều ông mong khi nhắc đến doanh nghiệp không chỉ là đơn vị kinh doanh trứng, mà là một thương hiệu chuyên về trứng chế biến, luôn tìm cách gia tăng giá trị cho nông sản Việt Nam. Một khi giá trị được nâng lên, doanh nghiệp có thể thu mua với mức giá tốt hơn, người chăn nuôi cũng yên tâm gắn bó lâu dài. Từ đó, chuỗi liên kết sản xuất cũng trở nên bền vững.

Trong định hướng năm tới, Vĩnh Thành Đạt tiếp tục tìm kiếm thêm các thị trường xuất khẩu mới, như trứng ăn liền vào Nhật Bản; trứng gà lỏng nhân đạo sang một số nước Trung Đông; hay trứng vịt muối sang Hồng Kông và Singapore. Đây là hướng đi giúp doanh nghiệp nâng tầm giá trị sản phẩm và mở rộng đầu ra cho ngành trứng trong nước.

Trang Nhung