Lá phiếu trách nhiệm vì tương lai đất nước
Lá phiếu là sự trao gửi quyền lực của Nhân dân, thì trong thực tiễn phát triển hôm nay, lá phiếu còn mang thêm một sức nặng khác: trách nhiệm lựa chọn những người có đủ tầm nhìn, năng lực và bản lĩnh để dẫn dắt đất nước trong kỷ nguyên đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập sâu rộng.
Những nội dung nổi bật tại tọa đàm “Lá phiếu cử tri - sức mạnh kiến tạo trong kỷ nguyên mới” ngày 12/3 do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức đã cho thấy điều xã hội quan tâm không chỉ là quyền đi bầu cử, mà là làm sao để mỗi lá phiếu thực sự trở thành một lựa chọn có trách nhiệm đối với tương lai đất nước.
Nếu trước đây, việc đi bầu thường được nhấn mạnh như một quyền và nghĩa vụ công dân, thì nay nó còn được đặt trong tương quan với chất lượng quản trị quốc gia, chất lượng thể chế và khả năng ứng phó của đất nước trước những biến chuyển nhanh của thời đại.
Ở phần thảo luận về “Lá phiếu - trách nhiệm công dân trong kỷ nguyên mới”, ông Trần Văn Lâm, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội cho rằng để một cuộc bầu cử thật sự dân chủ, minh bạch và đúng pháp luật, phải có đồng thời khung pháp lý chặt chẽ và cơ chế giám sát xã hội rộng rãi, thực chất.
Theo ông, pháp luật về bầu cử hiện đã quy định khá đầy đủ các nguyên tắc dân chủ như phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín; cùng với đó, sự tham gia giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, báo chí và đặc biệt là cử tri chính là yếu tố bảo đảm để lá phiếu phản ánh đúng ý chí của Nhân dân.
Nhưng vấn đề lớn hơn được đặt ra là chất lượng lựa chọn của cử tri. Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh của công nghệ, ông Trần Văn Lâm cho rằng ngoài các tiêu chuẩn pháp lý chung, cử tri ngày nay có thể quan tâm nhiều hơn tới năng lực hoạch định chính sách trong bối cảnh số, khả năng nắm bắt xu thế khoa học - công nghệ, cũng như năng lực sử dụng các công cụ số để thực hiện nhiệm vụ đại biểu. Đó là những tiêu chí mới không thay thế, nhưng làm phong phú thêm các giá trị truyền thống khi lựa chọn đại biểu trong thời đại mới.
Một trong những góc nhìn đáng chú ý nhất của tọa đàm đến từ chính môi trường đại học và cử tri trẻ. TS Trần Khắc Thạc, Trưởng phòng Đào tạo, Đại học Thủy lợi, cho rằng với sinh viên, những cử tri trẻ, khi cầm lá phiếu trên tay, điều cần quan tâm trước hết là tầm nhìn và định hướng phát triển đất nước mà ứng cử viên đề xuất, đặc biệt là các chính sách liên quan đến giáo dục, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực trẻ. Theo ông, đây là những nội dung gắn trực tiếp với cơ hội học tập, việc làm và khả năng đóng góp của thế hệ trẻ trong tương lai.
Không chỉ dừng ở tầm nhìn, TS Trần Khắc Thạc còn nhấn mạnh sinh viên cần để ý tới những cam kết cụ thể và khả năng thực hiện của ứng cử viên. Một chương trình hành động, theo ông, không chỉ cần những mục tiêu tốt đẹp mà còn phải có giải pháp rõ ràng, khả thi, phù hợp với điều kiện thực tiễn. Và sau cùng, yếu tố bảo đảm để những cam kết ấy không chỉ dừng ở lời hứa, vẫn là phẩm chất, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của người ứng cử trước Nhân dân.
Nếu nhìn từ góc độ trách nhiệm của sinh viên, ThS. Trần Việt An, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Đại học Kinh tế Quốc dân, cho thấy điều quan trọng nhất là giúp sinh viên hiểu rõ ý nghĩa của bầu cử và vai trò của mình với tư cách công dân trẻ.
Theo ông, tuyên truyền về bầu cử không nên chỉ dừng lại ở thông tin thủ tục, mà cần được thực hiện theo cách gần gũi, sinh động, phù hợp với môi trường đại học, thông qua mạng xã hội, infographic, video ngắn hay những hình thức truyền thông sáng tạo khác. Khi sinh viên hiểu rằng mỗi lá phiếu của mình góp phần lựa chọn những người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của Nhân dân, các bạn sẽ nhìn nhận việc đi bầu không chỉ là nghĩa vụ mà còn là trách nhiệm và niềm tự hào của thế hệ trẻ.
Ở chiều sâu hơn, GS.TSKH Phan Xuân Sơn và TS Trần Khắc Thạc cùng cho rằng xây dựng văn hóa bầu cử bền vững phải bắt đầu từ nhận thức và trách nhiệm của mỗi công dân, đặc biệt là người trẻ.
Sinh viên không chỉ là cử tri của hiện tại, mà còn có thể trở thành những người góp phần lan tỏa nhận thức tích cực trong cộng đồng, nhất là qua môi trường học tập và các nền tảng truyền thông xã hội. Khi người trẻ chủ động tìm hiểu về bầu cử, chương trình hành động của ứng cử viên và vai trò của đại biểu dân cử, họ không chỉ dùng lá phiếu có trách nhiệm hơn, mà còn góp phần hình thành một văn hóa bầu cử văn minh cho tương lai.
Từ những trao đổi đó có thể thấy, điều xã hội quan tâm nhất hôm nay không chỉ là tỷ lệ cử tri tham gia bầu cử, mà là làm sao để mỗi lá phiếu thực sự có chất lượng. Trong một giai đoạn phát triển mà đất nước cần những quyết sách nhanh, đúng và có tầm nhìn dài hạn, lá phiếu càng không thể là sự lựa chọn cảm tính.