Lần đầu quy định nhà giáo ký hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu

Theo thông tin, việc xây dựng Thông tư nhằm cụ thể hóa các quy định mới trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục và Luật Giáo dục đại học sửa đổi liên quan đến nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng.

Bộ GD-ĐT cho rằng trong thực tế hiện nay mới có quy định pháp luật đối với nhà giáo thỉnh giảng, trong khi chưa có văn bản điều chỉnh riêng với nhà giáo đã nghỉ hưu nhưng tiếp tục làm việc toàn thời gian. Khoảng trống này dẫn tới không ít vướng mắc trong xác định trách nhiệm pháp lý, phân bổ thời gian làm việc, khối lượng giảng dạy, nghĩa vụ nghiên cứu khoa học cũng như tính toán các điều kiện bảo đảm chất lượng theo quy định.

Khắc phục tình trạng thiếu hụt nguồn nhà giáo thỉnh giảng

Trong bối cảnh thiếu giáo viên cục bộ, việc tìm kiếm giáo viên/giảng viên có trình độ phù hợp để thỉnh giảng không dễ dàng, đặc biệt ở các bộ môn đặc thù dẫn tới nguy cơ thiếu hụt nguồn thỉnh giảng.

Tại các địa phương, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa gặp nhiều khó khăn trong việc thu hút nhà khoa học, giáo viên/giảng viên trình độ cao đến thỉnh giảng, đội ngũ nhà giáo đã nghỉ hưu, có kinh nghiệm công tác tham gia vào quá trình giảng dạy, đóng góp cho cơ sở giáo dục do hạn chế về môi trường làm việc và điều kiện cuộc sống

Đội ngũ giáo viên/giảng viên thỉnh giảng, đội ngũ nhà giáo đã nghỉ hưu là lực lượng bổ trợ, có vai trò hỗ trợ và tăng cường cho đội ngũ giáo viên/giảng viên cơ hữu. Do đó, ban hành các quy định nhằm xây dựng đội ngũ thường xuyên tham gia vào quá trình giảng dạy, nghiên cứu khoa học phục vụ cộng đồng là nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng hết sức cần thiết.

Lần đầu tiên có quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của dự thảo là quy định cụ thể về điều kiện, hình thức hợp đồng và nguyên tắc thực hiện đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu. Theo đó, nhóm nhà giáo này sẽ ký hợp đồng lao động xác định thời hạn theo quy định của Bộ luật Lao động. Việc ký kết được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, đồng thời hướng tới tận dụng trí tuệ, năng lực, kinh nghiệm của đội ngũ nhà giáo sau khi nghỉ hưu. Dự thảo cũng đề xuất không giới hạn tuổi cao nhất đối với nhà giáo ký hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu tại cơ sở giáo dục.

Về thời giờ làm việc và nghỉ ngơi, dự thảo nêu định hướng áp dụng theo quy định của Bộ luật Lao động và quy định về chế độ làm việc của nhà giáo như đối với nhà giáo cơ hữu. Trong trường hợp nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu là người lao động cao tuổi, cơ sở giáo dục có thể thỏa thuận trong hợp đồng về việc rút ngắn thời giờ làm việc hoặc bố trí thời gian phù hợp theo quy định của pháp luật lao động. Cách tiếp cận này cho thấy dự thảo vừa muốn tận dụng chuyên môn, kinh nghiệm của đội ngũ nhà giáo giàu thâm niên, vừa lưu ý đến đặc thù sức khỏe và điều kiện lao động của người đã nghỉ hưu.

Dự thảo cũng dành một phần riêng để quy định chế độ, chính sách đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu. Theo nội dung được công bố, nhóm nhà giáo này được hưởng tiền công, tiền lương và các quyền lợi theo thỏa thuận trong hợp đồng lao động và theo quy định của pháp luật. Mức thù lao được xác định trên cơ sở thỏa thuận giữa cơ sở giáo dục và nhà giáo, tương xứng với năng lực, kinh nghiệm, nhưng không thấp hơn mức lương tối thiểu vùng. Việc chi trả, thực hiện nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân và các nghĩa vụ tài chính khác được thực hiện theo quy định hiện hành.

Đáng chú ý, dự thảo còn đề xuất nhóm nhà giáo này được xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư, cũng như được xét, phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú nếu đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật và quy chế tổ chức, hoạt động của cơ sở giáo dục. Đây là điểm thể hiện cách tiếp cận không coi nhà giáo sau nghỉ hưu chỉ là lực lượng “bổ trợ”, mà là một nguồn nhân lực có thể tiếp tục cống hiến chuyên môn, nghiên cứu và đào tạo nếu còn đủ năng lực, uy tín và điều kiện làm việc.

Song song với quyền lợi, dự thảo cũng đặt ra trách nhiệm đối với nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu, trong đó nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm chất lượng và thực hiện đầy đủ nhiệm vụ của nhà giáo theo quy định của pháp luật; tuân thủ các quy định liên quan đến hợp đồng lao động; thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục, nghiên cứu khoa học và các công việc chuyên môn theo phân công của cơ sở giáo dục.

Mời bạn đọc xem Dự thảo chi tiết TẠI ĐÂY

Phương Anh