Thị trường chứng khoán khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn quan trọng cho nền kinh tế

Phát triển nguồn cung, nâng chất lượng hàng hóa thị trường

Tại Hội nghị, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) Vũ Thị Chân Phương, nhận định năm 2026 là thời điểm khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới của thị trường chứng khoán Việt Nam, với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả, chiều sâu và tính bền vững. Đây cũng là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế giai đoạn 2026 - 2030 theo định hướng của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Trong giai đoạn 2026 - 2030, khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh và bền vững, hướng tới mức tăng trưởng GDP bình quân trên 10%/năm, yêu cầu nâng cao hiệu quả cung ứng vốn trung và dài hạn trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Thị trường vốn, trong đó có thị trường chứng khoán, được xác định phải phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là kênh dẫn vốn quan trọng cho nền kinh tế.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, UBCKNN dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính đã xây dựng các nhóm giải pháp, tập trung vào hai giải pháp trọng tâm chính là phát triển nguồn cung và phát triển cầu đầu tư nhằm thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn tới.

Ở phía nguồn cung, các giải pháp được triển khai trên ba cấu phần gồm thị trường cổ phiếu, trái phiếu và chứng khoán phái sinh.

Đối với thị trường cổ phiếu, cơ quan quản lý tiếp tục hoàn thiện cơ chế IPO gắn với niêm yết, rút ngắn thời gian đưa cổ phiếu lên sàn xuống dưới 30 ngày. Đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp FDI chào bán chứng khoán ra công chúng và niêm yết nhằm gia tăng nguồn cung chất lượng. Bên cạnh đó, đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với thị trường chứng khoán, đặc biệt tại các doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu nhà nước còn cao.

Đối với thị trường trái phiếu, trọng tâm là củng cố niềm tin, hoàn thiện khung pháp lý và đa dạng hóa sản phẩm, bao gồm trái phiếu xanh và trái phiếu bền vững. Đồng thời, triển khai các giải pháp nâng cao xếp hạng tín nhiệm quốc gia, phát triển dịch vụ định giá và chuẩn hóa cơ chế quản lý tài sản bảo đảm.

Ở thị trường phái sinh, cơ quan quản lý tiếp tục phát triển các sản phẩm mới như hợp đồng tương lai trên chỉ số và trái phiếu Chính phủ, nghiên cứu triển khai quyền chọn chỉ số, đồng thời đa dạng hóa các công cụ tài chính như chứng quyền, chứng chỉ quỹ và các sản phẩm tài chính xanh.

Về phía cầu đầu tư, lãnh đạo UBCKNN cho biết các giải pháp tập trung vào ba trụ cột gồm phát triển nhà đầu tư tổ chức, thu hút nhà đầu tư nước ngoài và nâng cao chất lượng nhà đầu tư cá nhân.

Theo Chủ tịch UBCKNN, bên cạnh hai nhóm giải pháp chính, UBCKNN cũng đẩy mạnh các giải pháp hỗ trợ như tăng cường giám sát, thanh tra, kiểm tra nhằm bảo đảm tính minh bạch của thị trường; hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực hệ thống giám sát.

Đáng chú ý, cơ quan quản lý đang xây dựng hệ thống giám sát tổng thể, ứng dụng công nghệ AI nhằm nâng cao hiệu quả giám sát, góp phần bảo đảm thị trường vận hành công bằng, minh bạch. Đồng thời, tiếp tục hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cấp hệ thống giao dịch.

Tiếng nói từ cộng đồng doanh nghiệp

Theo Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả (HHV) Ngọ Trường Nam, để thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn chủ lực cho nền kinh tế, trong đó có phát triển hạ tầng giao thông, cần tiếp tục thúc đẩy nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, qua đó thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn đầu tư quốc tế và mở rộng khả năng huy động vốn cho nền kinh tế nói chung, các doanh nghiệp hạ tầng giao thông nói riêng. Rà soát và hoàn thiện các quy định liên quan đến phát hành chứng khoán, tăng vốn và huy động vốn trên thị trường - đặc biệt đối với các doanh nghiệp hạ tầng uy tín, có năng lực thực - hướng tới rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Đồng thời, hoàn thiện khung pháp lý cho các công cụ huy động vốn dài hạn như trái phiếu dự án, trái phiếu công trình hoặc các mô hình quỹ đầu tư hạ tầng, đồng thời ban hành hướng dẫn cụ thể trong các văn bản pháp luật liên quan để tạo cơ sở triển khai rõ ràng cho doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Đại diện Tổng Công ty CP Vận tải Dầu khí kiến nghị Bộ Tài chính và UBCKNN sớm có lộ trình áp dụng IFRS cho doanh nghiệp niêm yết, đẩy mạnh thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết và hoàn thiện quy chế để doanh nghiệp có vốn nhà nước được chủ động trong quản trị tương đương doanh nghiệp tư nhân.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết để đạt tăng trưởng GDP 2 con số giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam cần huy động tối thiểu khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó 80% là vốn xã hội hóa. Trong bối cảnh dư địa chính sách tiền tệ còn hạn chế, thị trường chứng khoán phải trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn ưu tiên của doanh nghiệp.

Bộ trưởng Bộ Tài chính đề nghị UBCKNN, các Sở Giao dịch chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam tập trung triển khai nhiều nhóm giải pháp quan trọng. Trong đó, bám sát định hướng chiến lược, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; đổi mới tư duy, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm để hoàn thành mọi nhiệm vụ với quyết tâm cao nhất. Tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng khuôn khổ pháp lý làm nền tảng cho hoạt động của thị trường theo hướng minh bạch, đồng bộ và phù hợp với thông lệ tốt nhất trên thế giới; trong đó trọng tâm là nâng cao chuẩn mực quản trị công ty đại chúng, chuẩn mực công bố thông tin và tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Đồng thời, quyết tâm thực hiện có hiệu quả, đúng thời hạn các giải pháp đã đề ra trong Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán, Đề án Nâng hạng thị trường chứng khoán, Đề án Tái cơ cấu nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán, trong đó tập trung phát triển mạnh quy mô và tính đa dạng của hàng hóa trên thị trường; cần tiếp tục thúc đẩy cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết và đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán; khuyến khích các doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng cao tham gia thị trường; đồng thời nâng cao chất lượng quản trị và minh bạch thông tin của các doanh nghiệp niêm yết; phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng bền vững, đặc biệt là nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư dài hạn; tiếp tục phát triển các định chế đầu tư chuyên nghiệp như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các dòng vốn đầu tư nước ngoài dài hạn, ổn định vào thị trường.

Minh Anh